Tasarım dünyasının olmazsa olmazı olarak tanımlanan, 8-14 Nisan 2013 tarihleri arasında gerçekleşecek Milano Tasarım Haftası’nda Türk doğaltaşının eşsiz hikayesi gündeme gelecek.
18. yüzyılın başında Osmanlı düşün hayatında başlayan değişim kentte oluşturulan mesire alanlarıyla sosyal hayatta da dönüşümü başlatmıştı.
Cumhuriyet sonrası kurulan yeni Ankara’nın simgelerinden ‘Devlet Mahallesi’nin akıbetini Bakan Bayraktar AKŞAM’a anlattı: Başkent’e değer katacak bir kültürel kimlik projesi hedefliyoruz.
Başkent dayanışması – Ben Ankara bileşenleri Saraçoğlu için eylem yaptı.
İstanbul, gayrimenkul gelişme beklentilerinde Avrupa’nın 27 şehrini geride bırakıp zirveye otururken, mevcut gayrimenkul yatırım performansında da dördüncü oldu.
‘Sirkeci Çevre Düzenleme Projesi’ ile, Unkapanı Köprüsü’nden Sarayburnu’na kadar olan sahil yayalaştırılarak Sarayburnu’nda Boğaz manzaralı ‘Konser Adası’ ve ‘Padişahlar Meydanı’ oluşturulacak.
Kentsel Sürdürülebilirlik Kentin elinde bulundurduğu dinamiklerini bozmak, gelişim skalasını, fonksiyonlarının bulunduğu alanlar dışında aramak yerine bu alanların yenilenmesi ve sağlıklı bir hale getirilmesi için gerekli olan çalışmaların bütüne kentsel dönüşüm adı altında düşünmek mümkündür. Bu yüzden dönüşüm; bozulma ve çökme olan alanın ekonomik toplumsal fiziksel çevresel koşullarının kapsamlı ve bütünleşik yaklaşımlarla ele almak ve tasarımda […]
Autodesk, BIM (Yapı Bilgi Modellemesi) alanındaki atölye çalışmalarına Navisworks odaklı ilk oturumlarıyla başlangıç yaptı.
Mardin, 2006 yılından bu yana süren titiz bir çalışmanın ürünü olan kültür envanteri kitabına kavuştu.
Tasarım konusunda dünyanın en geniş katılımlı ve prestijli zirvesi olan ve 15-16-17 Kasım 2013 tarihlerinde İTÜ’nün ev sahipliğinde İstanbul Kongre Merkezi’nde düzenlenecek IDA Kongresi’ne kayıtlar başladı.
“12 Mart ve 12 Eylül dönemi ile siyasal belleğe iyice yerleşen, 12 Mart dönemiyle birlikte sivilleri de ağırlayan Mamak Cezaevi 12 Mart ve 12 Eylül darbeleriyle birlikte ülke gündeminde işkencelerle ve insan hakları ihlalleriyle gündeme taşındı” 12 Mart ve 12 Eylül süreçleri demokrasiye, özgürlüğe ve insan haklarına vurulmuş darbelerdir. Cezaevi kavramını ele alacak olursak, dört […]
North Wales’te terkedilmiş bir gemi, grafitilerle tekrar canlandırıldı.
Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) Manisa Bölge Müdürü Mehmet Akyol, 2023 yılında Türkiye’de en yüksek yıllık nüfus artışının Şanlıurfa’da olmasının beklendiğini bildirdi.
Sanat, kentsel dönüşüme doğrudan müdahale etme gücüne sahip mi?
Kültür ve Turizm Bakanlığı ile İş Bankası arasında kredi kartının müze kart olarak kullanılması projesi hayata geçirildi. Kültür ve Turizm Bakanı Ömer Çelik, “Bundan sonra müze kartla her müzeye iki kere girme hakkı veriyoruz” dedi.
Cengiz Bektaş’ın yeni Torba Yasa’ya ilgili Evrensel’deki yazısı…
Projenin mimarı Ahmet Vefik Alp, Diyanet İşleri Başkanı Görmez’in bazı önerileri olduğunu belirterek, ‘Revizyon üzerinde çalışıyoruz’ dedi.
Proje Bilgisi
Nar Turizm, bölgede açacağı 6 yeni butik otel dışında semtin tarihini fotoğraflarla anlatacak bir müze kurmaya da hazırlanıyor.
Başkentin manevi mekanı Hacı Bayram Veli Camii tarihi dokusuna kavuşturuluyor. Çalışmalar kapsamında cami çevresindeki kitapçılara ait binalar yıkılacak.
Mryleia Antik Kent Platformu üyeleri, Mudanya’daki tarihi mekanın gün yüzüne çıkartılarak müze yapılmasını istedi.
İTÜ Makine Mühendisliği Mezunu Sabit Ateş, ters akıntıları kullanarak elektrik enerjisi üretecek “tribün” projesi için “Boğazların” kendisine kiralanmasını istedi.
Tearing The Ground – ONZ Architects from ONZ Architects on Vimeo. “‘Tearing the Ground’ Marmara Denizi’ndeki plastik atıkların geri dönüştürülerek kullanılması üzerine, uçan halı formuna çağdaş bir yorum olarak tasarlandı. Gündelik hayatın telaşı içinde birçok şeyi fark etmiyor ya da göz ardı ediyoruz. Görmek istemediklerimizi de halının altına süpürüyoruz. Marmara Denizi’ndeki plastik kirlenme de bunların […]
Meclis Dilekçe Komisyonu’na son günlerde yapılan başvuruların önemli bir bölümünü ‘Ayasofya Müzesi’nin camiye çevrilerek ibadete açılması’ talepleri içeriyor.
Sivas, Gaziantep, Birgi ve Mardin’in ardından Kendini Koruyan Kentler Serisi kitaplarına Bursa da eklendi.
MimED 2012 Mimarlık Öğrencileri Proje Ödülleri 3. Yıl Kategorisi’nde Bahçeşehir Üniversitesi’nden Ferruh Barış Türe’nin Teşvik Ödülü’ne layık görülen projesi.
1998-2012 tarihleri arasında Ezcacıbaşı İntema’da Proje ve Bayi kanalında farklı görevler üstlenen sektörün deneyimli isimlerinden Sabaz son olarak farklı markalar için “Türkiye ve Gelişmekte Olan Pazarlar Proje Müdürü” olarak görev yapıyordu.
Trabzon Büyükşehir Belediye Başkanı Orhan Fevzi Gümrükçüoğlu, Trabzon’u 4’üncü olduğu Türkiye’de yaşanabilir kentler sıralamasında ilk sıraya çıkartmak olduğunu belirtti.
SALT’ın dördüncü Açık Arşiv sergisi, ilk restoratör mimarlardan Ali Saim Ülgen’in arşiviyle dönemin tarih yazımı ve restorasyon anlayışları hakkında bir kesit sunuyor.
Mimari Açıklama Raporu
Bursa Büyükşehir Belediyesi ulaşım yelpazesine karayolu, demir yolu ve deniz yolunun ardından şimdi de havayolunu ekliyor. Gemlik ile İstanbul Haliç arasında başlatılacak deniz uçağı seferlerinde yer hizmetlerinin verileceği Gemlik Limanı’ndaki terminal b
Beyoğlu’nda engelliler için yapılan üst geçit, görenleri hayrete düşürüyor.
Pakistan’da Pencap Eyaleti’nin 12 milyon nüfuslu başkenti Lahor’da trafiğe nefes aldıracak 27 km’lik metrobüs hattı hizmete girdi. İstanbul Büyükşehir Belediyesi ve Pencap Hükümeti arasında imzalanan anlaşmayla yapılan hattı Albayrak Holding işletecek.
“Kalebodur’la Mimarlar Konuşuyor” etkinlik serisinin ikinci toplantısı 9 Şubat’ta Argos in Cappadoccia’da gerçekleştirildi.
Kentsel Strateji, Afet Yasası’nın öngördüğü dönüşüm sürecine alternatif olarak 10B ilkelerini sundu.
Uzmanlar, Tarihi yarımadada nüfus yoğunluğunu arttıracak her türlü yatırımdan kaçınılması gerektiği konusunda uyarıyor.
Mekan 2012 İç Mimarlık Ulusal Öğrenci Yarışması’nda 3.lük ödülü kazanan Gülşen Başak Hüner’in projesi.
UNESCO Dünya Miras Listesi’ne girme yolundaki çalışmalarda son aşamaya gelen İzmir’in Bergama ilçesinin adaylık dosyası, Paris’teki merkeze iletildi.
Tarihi Yarımada’yı çevreleyen İstanbul Surlarındaki planlama ve projelendirme çalışmaları yapılıyor. Çalışmalar ile surlar koruma altına alınacak ve turizme kazandırılacak.
İngiliz mühendislik grubu Dyson, yüksek hıza sahip bir el kurutucusu ile musluğu birleştiren bir ürün geliştirdi.
Mimarlar Odası Ankara Şubesi ve Mimarlık örgütleri Atatürk Bulvarı’ndaki cephe değişikliğine tepki gösterdi.
Ankara’da Akün ve Şinasi Sahnelerinin satılmasına ilişkin ihalenin yapıldığı saatlerde Ankaralı sanatseverler tepkilerini yükseltti.
Başbakan Erdoğan’ın ‘Ahıra, depoya çevrilen camilerimiz var. Onlar milletin camileriydi’ diyerek tepki gösterdiği Türkiye’nin kayıp camileriyle ilgili çalışma başlatıldı.
MIPIM Architectural Review Future Awards 2013’de Gökhan Avcıoğlu ve Dara Kırmızıtoprak Autopia projeleriyle “Retail” kategorisinde Büyük Ödül’e layık görüldü.
Oyuncak sektörü oldukça geniş ve çeşitli bir ürün yelpazesi sunmasına rağmen mimarlıkla özdeşleşen az sayıda ürün var.
Ankara Büyükşehir Belediye Başkanı Melih Gökçek’in büyük bir reklam kampanyasıyla duyurduğu “en yaşanabilir kent” ödülü paralı ödül çıktı. Ödülün Birleşmiş Milletler (BM) tarafından verilmediği belirlendi.
Kadıköy Belediyesi Kuşdili Çayırı’na AVM yapılmasına dair itiraz dilekçesini imzalamaya çağırdı. Dilekçeyi 15 Şubat’a kadar Kadıköy Belediyesi’ne ulaştırabilirsiniz.
Ülke genelinde karşılaşılan sosyal sorunlara mimarlık bağlamında çözümler üretmeyi ve mimarlık eğitimine yeni açılımlar kazandırmayı hedefleyerek kurulan Herkes İçin Mimarlık Derneği ve ÇEKÜL Vakfı bazı projelerde birlikte hareket etmeye karar verdi.
Proje Raporu
“The City Series”, tasarımcı James McNabb’ın New York silüetini oluşturan gökdelenleri betimleyen bir dizi ahşap heykelden oluşuyor.
Denizli EGS Park’taki yapı yoğunluğunu 8 kat artıran Belediye Meclisi kararı mahkeme tarafından esastan iptal edildi.
ursa Nilüfer Ticaret Merkezi Cami, enerjisini güneş ve rüzgardan sağlayacak. 2015 yılında tamamlanması beklenen camide güneş panelleri vasıtasıyla üretilen elektrik caminin ısınma, soğutma ve aydınlatılmasında kullanılacak.
Kayseri Büyükşehir Belediyesi, ‘Kültür Yolu’ projesi kapsamında Cumhuriyet Meydanı’nda yapılacak cephe kaplama ve çevre düzenlemesi çalışmalarını netleştirdi.
Bu yıl Avrupa’da en iyi sanat etkinliklerini gerçekleştirecek kentler arasında İstanbul da sayıldı.
Kocaeli’de üç kişi, Ayasofya’nın cami olarak yeniden ibadete açılması için yaptıkları anket sonuçlarını Meclis’e gönderdi.
2013 MIPIM Ödülleri’ne 46 ülkeden toplan 175 proje başvurdu ve finale kalan projeler açıklandı.
TOKİ ile Trabzon Belediyesi’nin ortaklaşa gerçekleştirdiği Ayasofya Kentsel Dönüşüm Projesi’nde rekreasyon düzenlemesinin yapım ihalesi 21 Mart’ta yapılacak.
Yıldız Sarayı içinde ulaşımı sağlamak için bir demiryolu projesi hazırlanmış olduğunu biliyor muydunuz?
Cihan Atlıman’ın 2012’de Prof.Dr. Orcan Gündüz yürütücülüğünde hazırladığı bitirme projesi.
Uyuşturucu mafyasının mimari zevklerini merak ediyorsanız Meksika ve Afganistan’daki örnekleri sizin için derledik.
TMMOB Yönetim Kurulu Başkanı Mehmet Soğancı, 29 Ocak 2013 tarihinde kentsel dönüşüm konusunda TMMOB`nin temel ilkeleri üzerine kendi siteleri üzerinden bir basın açıklaması yaptı.
TOKİ ve İzmir Büyükşehir Belediyesi’nin Kadifekale’de yaptığı kentsel dönüşüm, ‘Google Earth’e yüklenen son uydu fotoğrafıyla çarpıcı biçimde ortaya çıktı.
İstanbul, CITY SDK projesine dahil olarak, trafik ve ulaşıma dair bilgileri daha sofistike bir biçimde halka sunacak. Peki anlık verilere ulaşan sistemler, bir şehirde neleri değiştirebilir?
Ruhban Okulu’na ilişkin yeni formül arayışlarını değerlendiren Patrikhane avukatı Kezban Hatemi, “Yeni formüle gerek yok, Başbakan bizzat açacağını söyledi” dedi.
Dünyanın en yüksek binası olan Burj Halifa’yı inşa eden Dubaililer, bu sefer rekoru denizin dibinde kıracak.
2011-2012 döneminde başarılı çalışmalara imza atan Oğuz Öztuzcu başkanlığındaki 5. Yönetim Kurulu 19 Ocak 2013 tarihinde düzenlenen 10. Olağan Genel Kurul toplantısında bayrağı yeni yönetim kuruluna devretti.
Doç.Dr. Aygül Ağır 26 Ocak’ta Mimarlar Odası’nda “Ticaret Merkezi İstanbul’dan Bir Kesit: Tarihi Yarımada’da Venedikliler” başlıklı bir konuşma gerçekleştirdi.
ECE Holding, İtalya’nın köklü banyo markası ISVEA’yı satın aldı.
İstanbul’da Tepebaşı’nda, Pera Müzesi’nin yan kuruluşu olan Suna ve İnan Kıraç Vakfı İstanbul Araştırmaları Enstitüsü’nün sergi salonunda “Değişen Zamanların Mimarı Edoardo De Nari” isimli bir sergi var.
Bütünşehir Yasası ile büyükşehirlerdeki 16 bin köyün tüzel kişiliği kaldırılarak her biri mahalle haline getirildi.
Bursa İnegöl’e bağlı Yenice Beldesi’nde bulunan tarihi hamam kültür merkezine dönüştürülecek.
“AC Forum 2013 Kongresi”nin katılımcılarına hitap eden Başkan Topbaş, “İstanbul’u bir moda, fuarcılık, kongre, sağlık ve spor şehri yapmaya gayret ettik. Hedefimiz bu şehri dünya başkenti yapmak” dedi.
İstanbul Finans Merkezi Projesi ile cazibesi daha da artan İstanbul’un parlayan yıldızı Ataşehir’i depreme karşı dayanıksız ve salaş yapılardan kurtararak modern bir yerleşim alanı olmasını sağlayacak kentsel dönüşüm projesinde imzalar atıldı.
Ankara Büyükşehir Belediye Başkanı Gökçe: Ben yerimden memnunum. Allah bir dönem daha müsaade eder, Başbakan uygun görür, halkım görmek ister, oy verirse aday olurum. Türkiye’nin en aykırı iki tipinden biriyim. Biri başbakan sonra da ben…
Galatasaray Üniversitesi’ndeki yangın, kamuya ait binalar ve tarihi eserlerin neden sigortalanmadığı tartışmasını gündeme getirdi.
Heybeliada Ruhban Okulu’nun yeniden açılabilmesi için Başbakanlık Müsteşarı Efkan Ala başkanlığında oluşturulan özel ekip formül arayışında.
Boğaziçi Üniversitesi Tarih Bölümü öğretim görevlisi Doç.Dr. Ahmet Ersoy ile mimarlık ve sanat tarihi yazımı, kuramsal çerçevesi ve eğitimi konularında keyifli bir söyleşi gerçekleştirdik.
Galatasaray Üniversitesi’ndeki yangının yankıları sürüyor.
Kuzeyde açıklanan yeni 3. Köprü, 3. Havalimanı ve iki yeni şehir projeleri İstanbul’un büyüme yönünü kuzeye çevirdi. Bölgede Ataşehir ve Çekmeköy’ün gelişimine benzer etkili projeler bekleniyor.
Galataport’un yeni imar planlarına göre denizde 10 metre eninde dolgu alanının açılması ve projenin altına 2 katlı otopark yapılması planlanıyor. İstanbul Modern Müzesi’nin yıkımının önünü açan plana karşı Mimarlar Odası dava hazırlığı yapıyor.
Galatasaray Üniversitesi’nde çıkan büyük yangında akıbeti merak edilen kitapların kurtarılamadığı belirlendi. Kütüphanedeki hukuk tarihi kitaplarının tamamı yandı.
Galatasaray Yöneticisi Sedat Doğan’dan sürpriz bir öneri geldi…
MD Home Center, Avrupa’nın en lüks 55 mobilya markasıyla Ocak ayında tüm Türkiye ve yurtdışındaki mobilya ve dekorasyon tutkunlarıyla buluşturdu.
MimED 2012 Mimarlık Öğrencileri Proje Ödülleri 2. Yıl Kategorisi’nde Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi’nden İbrahim Gökçe’nin Jüri Özel Ödülü’ne layık görülen Öğr.Gör. N. Erdal Özyurt yürütücüğündeki projesi.
Japon mimarlık ofisi hiroshi nakamura & NAP kentin gözlemlenebileceği adeta kristal bir perde tasarladılar.
Siirt Tillo’da gerçekleşen ünlü Işık Hadisesi, Emitt Fuarı’nda canlandırılacak.
Mimarlar Odası Ankara Şube Yönetimi, kent gündemindeki gelişmeleri değerlendiren toplantısında Metin Lokumcu adına yapacakları anıt mezar yarışmasını da duyurdu.
Başbakan Erdoğan’ın jestiyle başlayan ‘azınlık vakıflarına mallarının iadesi’ sürecinde 111 taşınmazın iadesi, 15’inin bedelinin ödenmesi kararlaştırıldı.
İstanbul’a yapılacak üçüncü havalimanı ihalesinin 3 mayısta gerçekleştirileceğini açıklayan Bakan Yıldırım: Yolcu kapasitesi bakımından dünyanın en büyük havalimanı olma özelliğine sahip olacak.
Galatasaray Üniversitesi’nde yangına karşı “High fog” adlı sistem kullanılsaydı tarihî bina göz göre göre yok olmayacaktı. Sistemin maliyeti sadece 50 bin Avro.
Kültür ve Turizm Bakanı Ertuğrul Günay, bir tarihi binanın, hele bugünkü çağda bütün yapısal özellikleri bilinen bir binanın, ancak kendi haliyle yeniden yapılabileceğini söyledi.
İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanı Kadir Topbaş, Galatasaray Üniversitesi’nde çıkan yangınla ilgili olarak gazetecilere bilgi verdi.
İSTANBUL’a yolcu sayısı bakımından dünyanın en büyük havalimanı inşa etme süreci dün resmen başladı.
Galatasaray Üniversitesi’ndeki yangında en büyük kayıp, yanan binlerce kitap ve belgedir. İlber Ortaylı’nın ve Erdoğan Teziç’in elli yılda topladıkları binlerce cilt de bu yangında kül oldu.
TMMOB Mimarlar Odası Yeni Torba Yasa’yla eğitim, sağlık, spor ve sosyal hizmetlerinin paralı sunulacağını belirterek imza kampanyalarına katılım çağrısında bulundu.
İstanbul’daki Emek tartışması Ankara’ya sıçradı… Akün ve Şinasi sahnelerinin de bulunduğu bina satışa çıkıyor. Ünlü emlakçı Salim Taşçı ‘Buranın değeri 35-42 milyon TL. Satın alan otel yapar’ dedi.
İspanya’nın kuzeyinde bulunan akıllı şehir Santander, Avrupa’da geleceğe yatırım yapan kentlerin başında geliyor.
İstanbul Ticaret Odası yeni logosunu basına tanıttı.
Sirkeci’den Halkalı’ya trenler 18 martta son kez kalkacak. Marmaray projesi nedeniyle kapatılacak banliyö hatları modernize edilerek metro standardına yükseltilecek. Hatta seyahat eden 80 bin yolcu ise İETT tarafından alternatif yollarla taşınacak.
Atatürk Orman Çiftliği alanlarında TBMM Kongre Kültür Merkezi yapılmasına ilişkin ilgili ada parsellerinin 1.Derece Doğal Sit alanından çıkartılması girişimini Mimarlar Odası Ankara Şubesi tepkiyle karşıladı.
II. Abdülhamid saltanatındaki vezirlerden Hasan Fehmi Paşa “Anadolu’nun Bayındırlık İşlerine Dair” hazırladığı tasarısıyla dönemin ekonomik koşulları için oldukça zor bir projeyi başlatmıştı ancak tamamlanması için bir yüz sene daha geçecekti.
Cengiz Bektaş’ın Torba Yasa ile ilgili Evrensel’deki yazısı…
Haber Türk’ün haberine göre, Çamlıca Tepesi’ne, yarışmada 1’inci seçilen değil, Erdoğan’ın beğendiği 3’üncü anten kulesi yapılacak.
Zeynep Kuban ile iki senedir sürdürdğü projesi “Çocukların Limyra’sı” üzerine keyifli bir sohbet gerçekleştirdik.
İstanbul Büyükşehir Belediyesi İETT, İstanbulkart ile ulaşım bilet sistemleri konusunda Avrupa’nın en büyük ödül töreni olan Mastercard Transport Ticketing Ödülleri’nde son 3’e kalarak büyük bir başarıya imza attı.
Topçu Kışlası projesi, İstanbul 2 Numaralı Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu tarafından yapılan incelemeler sonucunda uygun bulunmayarak, oy birliği ile reddedildi. Taksim Platformu da konuyla ilgili bir açıklama yaptı.
Kentsel dönüşümde son aşama: Marmara Denizi dolduruluyor.
2012’de 200 metre üzerinde en çok gökdeleni inşa eden kent Çin, Arap Emirlikleri ya da Amerika Birleşik Devletleri değil, Mekke…
Mekan 2012 İç Mimarlık Ulusal Öğrenci Yarışması’nda 2.lik ödülü kazanan Deni Nae’nin projesi.
Electrolux, AEG ve Zanussi markalı ürünler, yenilikçi tasarımlarıyla Uluslararası IF Tasarım Ödülleri’nde toplam 21 ödül aldı.
Mimarlık Vakfı lisans öğrencilere sağlanan burslar hakkında bir açıklama yaptı.
İMMİB Yapı Malzemeleri Komitesi Başkanı Serdar Urfalılar, Avrupa’daki yaşlanan binaların yenilenme sürecinde olmak istediklerini belirtti.
Dujardin’in tasarımları ilk bakışta bir peri masalı dünyası etkisi yaratıyor.
GYODER (Gayrimenkul Yatırım Ortaklığı Derneği) tarafından düzenlenen Gelişen Kentler Zirvesi’nin dördüncüsü, Bursa, Konya ve Gaziantep’in ardından EXPO 2020 adayı İzmir’de gerçekleştirildi.
CHP İBB Meclis Üyeleri Topbaş’a sordu: Heykeller bir bir kaldırılıyor. Gerekçe nedir?
12 Ocak 2013’te Uçhisar’da cami konusunun tartışıldığı bir etkinlik yapıldı.
“1001 Street Chairs of Cairo”, Kahire sokaklarındaki sandalye, koltuk ve tabure gibi oturma birimlerini arşivliyor.
TMMOB Mimarlar Odası 11 kanunda değişiklik öngören “Torba Yasa” ile mimari eserlerin telif haklarının işverene geçeceğini belirterek imza kampanyalarına çağrıda bulundu.
Mimarlar Odası Ankara Şubesi Atatürk Orman Çiftliğindeki talana karşı yürüttüğü mücadelesine devam ediyor.
İşadamı Ali Ağaoğlu’nun Maslak 1453 Projesi mahkemelik oldu. Yusuf Özden adlı bir vatandaş ‘imar planında deprem tehlikesi dikkate alınmadı, askeri güvenli bölge ihlal edildi’ gibi gerekçelerle dava açtı. Mahkeme iddiaları incelemeye aldı.