Akyaka Sûkunhane

Aslı Tekin tarafından tasarlanan ve Aslı Tekin, Till Beckford ve gönüllü ekibi tarafından uygulanan Akyaka Sûkunhane, Muğla'da yer alıyor.

Akyaka Sûkunhane, mimarlığı doğa ile yeniden ilişkilendiren, doğal malzemeler ve yerel yapım bilgileri üzerine gelişen, inşa edilmiş bir biyo-mimari yaşam alanıdır.

Muğla Akyaka’da, Akdeniz ekosistemi içinde konumlanan bu yapı; toprağın, taşın, ahşabın ve bitkisel liflerin çağdaş mimari yaklaşımlarla bir araya geldiği deneysel bir araştırma alanı olarak tasarlanmıştır.

Yapı; sıkıştırılmış toprak, saman balyası, kenevir bazlı duvar sistemleri, doğal sıvalar ve yerel malzemeler aracılığıyla, düşük etkili ve doğayla uyumlu bir mimarlık yaklaşımını araştırır.

Akyaka Sûkunhane yalnızca bir yapı değil; malzemenin hafızasını, el işçiliğini ve insan-doğa ilişkisini yeniden keşfetmeye yönelik yaşayan bir mimari deneydir.

YAŞAYAN MİMARLIK ÜZERİNE

Mimarlık, doğadan kopuk bir nesne değil; içinde bulunduğu ekosistemin devamıdır.

Akyaka Sûkunhane, toprağın, taşın, ahşabın ve bitkisel liflerin yalnızca yapı malzemesi olarak değil, hafıza taşıyan canlı unsurlar olarak ele alındığı bir mimari araştırmadır.

Doğal malzemeler; iklimle uyum, yerel bilgi ve insan emeğiyle birlikte yeniden anlam kazanır. Her katman, bulunduğu coğrafyanın izlerini taşır ve yapıyı ait olduğu yerle yeniden bağlar.

Bu yaklaşım, sürdürülebilirliği yalnızca enerji verimliliği veya teknik çözümler olarak değil; malzeme, zanaat, kültür ve doğa arasındaki dengeli ilişki olarak görür.

Akyaka Sûkunhane, geleceğin mimarlığının geçmişin bilgisiyle, doğanın ritmiyle ve insanın üretme becerisiyle yeniden şekillenebileceğine inanır.

MİMARİ YAKLAŞIM

Yerle, İklimle ve Doğal Malzemelerle Kurulan Bir Mimarlık

Akyaka Sûkunhane, bulunduğu coğrafyanın iklimsel özelliklerini, yerel malzeme potansiyelini ve geleneksel yapım bilgisini çağdaş bir mimari anlayışla yeniden yorumlar.

Yapının tasarımında amaç; doğaya karşı duran bir yapı üretmek değil, doğal çevreyle birlikte çalışan, nefes alan ve zaman içinde dönüşebilen bir yaşam alanı oluşturmaktır.
Toprak, taş, ahşap, saman ve kenevir gibi doğal malzemeler; yalnızca ekolojik özellikleri nedeniyle değil, mekâna kazandırdıkları duyusal, kültürel ve zamansal değerler nedeniyle tercih edilmiştir.

Mimari yaklaşım; pasif iklimlendirme, yerel kaynak kullanımı, düşük karbon etkisi ve el işçiliğini bir araya getirerek daha dirençli ve anlamlı bir yapı deneyimi araştırır.

YAPI SİSTEMİ VE MALZEME PALETİ

Akyaka Sûkunhane, her biri bulunduğu konuma ve işlevine göre seçilmiş doğal yapı sistemlerinin bir araya gelmesiyle oluşturulmuştur. Yapıda tek bir yapı tekniği yerine, malzemenin özelliklerinden en verimli şekilde yararlanmayı amaçlayan hibrit bir yaklaşım benimsenmiştir.

Taş Yığma Temel ve Zemin Kat

Yapının zemin katı, yüksek ısıl kütle ve dayanıklılık sağlayan yerel taş kullanılarak inşa edilmiştir. Bu taşlar araziden temin edilmiştir ve derz harçları yine kireç bazlıdır.

Sıkıştırılmış Toprak (Rammed Earth)

Taşıyıcı toprak duvarlar, yüksek ısıl kütleleri sayesinde iç mekân sıcaklığını doğal olarak dengeler ve sağlıklı bir yaşam ortamı oluşturur. Killi toprak yine araziden temin edilerek kalıp içerisine sıkıştırılarak katman katman inşa edilmiştir.

Bu yöntem Toprağın mimaride kullanılan en estetik ve dayanıklı hali olarak düşünülür çünkü cephesinde bir sıvaya ihtiyaç duymaz, kendiliğinden yağmura dayanıklıdır çünkü stabilizasyonu sağlanmıştır.

Saman Balyası Duvarlar

Kuzeydoğu cephesinde kullanılan saman balyası sistemi, yüksek ısı yalıtımı sağlayarak enerji ihtiyacını azaltırken nefes alabilen bir yapı kabuğu oluşturur.

Kenevir Esaslı Duvar Sistemi (Hemp-Clay)

Güneybatı cephesinde kullanılan kenevir ve toprak esaslı duvar sistemi; nem dengesi, yalıtım performansı ve düşük karbon ayak iziyle yapının biyolojik performansını destekler. Ayrıca bu sistem yanmaz ve böcek kovar bir sistemdir.

Bu projenin Türkiye de kenevir lifi kullanılarak üretilen duvar sistemine sahip öncü projelerden biri olduğunu düşünüyoruz. Belki de ilki…

Sedir Ahşap Taşıyıcı Sistem

Taşıyıcı ahşap sistemde sedir kullanılmış; birleşimlerde geleneksel ahşap işçiliğinden ilham alınarak metal bağlantı elemanları en aza indirilmiştir.

Doğal Yüzeyler

İç mekânlarda toprak sıva ve Tadelakt (Fas sıvası), dış cephede ise doğal kireç esaslı cephe sıvası kullanılarak yapının nefes alabilen karakteri korunmuştur.

SÜRDÜRÜLEBİLİRLİK STRATEJİLERİ

Akyaka Sûkunhane, sürdürülebilirliği yalnızca teknik sistemler üzerinden değil; malzeme seçimi, yapım süreci ve yaşam biçimiyle birlikte ele alan bütüncül bir yaklaşımla tasarlanmıştır.

Yapının tasarımında pasif iklimlendirme ilkeleri benimsenmiş; doğal havalandırma, yüksek ısıl kütleye sahip duvar sistemleri ve nefes alabilen doğal malzemeler sayesinde yıl boyunca dengeli ve sağlıklı iç mekân koşulları hedeflenmiştir.

Yerel ve yenilenebilir malzemelerin tercih edilmesi, taşıma kaynaklı karbon emisyonlarının azaltılmasına katkı sağlarken, doğal yapı teknikleri yapının çevresel etkisini en aza indirmeyi amaçlamaktadır.

Yapı, güneş enerjisi sistemiyle kendi elektrik ihtiyacını karşılamakta, yağmur suyu hasadıyla su kaynaklarını desteklemekte ve gri suyu yeniden değerlendirerek doğal döngünün bir parçası hâline getirmektedir.

Akyaka Sûkunhane, doğaya daha az zarar veren bir yapı olmanın ötesinde; doğayla karşılıklı ilişki kuran, kaynakları bilinçli kullanan ve bulunduğu ekosistemin sürekliliğine katkı sağlamayı hedefleyen bir yaşam modelini temsil etmektedir.

PROJE ÖZETİ

Akyaka Sûkunhane , doğayla uyumlu yaşamın yalnızca bir tasarım anlayışı değil, bir üretim biçimi olduğunu ortaya koyan biyo-mimari bir konut projesidir.

Muğla’nın Akyaka bölgesinde yer alan yapı; bulunduğu coğrafyanın iklimini, yerel malzemelerini ve geleneksel yapı bilgisini çağdaş mimarlıkla buluşturarak şekillenmiştir.

Taş, toprak, ahşap, saman ve kenevir gibi doğal malzemeler, yapının her katmanında hem yapısal hem de mekânsal bir rol üstlenir. Her malzeme, kendi doğal özelliklerine uygun biçimde kullanılarak sağlıklı, nefes alabilen ve düşük çevresel etkiye sahip bir yaşam alanı oluşturur.

Akyaka Sûkunhane, doğaya hükmeden bir yapı üretmek yerine, onun ritmine uyum sağlayan; zamanla yaşlanan, dönüşen ve bulunduğu çevreyle birlikte var olan bir mimarlık anlayışını temsil eder.

Akyaka Sûkunhane, Türkiye’de kenevir esaslı (hemp-clay) duvar sistemi kullanılan ilk konut projeleri arasında yer almak amacıyla tasarlanmış ve uygulanmıştır.

Mimarlık, doğanın karşısında değil; onun döngüsünün içinde var olur.