Gazi Üniversitesi Mimarlık Fakültesi Mimarlık Bölümü mimari tasarım stüdyolarından AtölyeDüşleDüşün/A3 (StudioThinkImagine) öğrencisi Şevval Sıla Akçay, “Urban Co-Living Housing: Reimagining Housing as a Social Experience” Öğrenci Yarışması'nda birincilik ödülüne değer görüldü.
Gazi Üniversitesi mimari tasarım atölyesi Atölye DüşleDüşün’ün “Seç&Yarış-12” teması kapsamında yapılan projede Prof. Dr. Pınar Dinç Kalaycı (koordinatör), Doç. Dr. Can Güngör, Öğr. Gör. Dr. Göksu Günay Öğüt, Öğr. Gör. Dr. Marina Temel Andıç, Öğr. Gör. Tarık Mermer ve Arş. Gör. Dr. Meltem Köse ile birlikte çalışılmıştır.
“re-weave” | Urban Co-Living House
İstanbul’un çok katmanlı kentsel belleğinde önemli bir yere sahip olan Tarlabaşı, tarih boyunca farklı kültürlerin, toplumsal grupların ve üretim pratiklerinin bir arada var olduğu dinamik bir kent dokusu oluşturmuştur. Ancak bölgenin geçirdiği kentsel dönüşüm süreçleri, tarihsel üretim kültürünü ve gündelik yaşamın sosyal ilişkilerini mekânsal ve toplumsal kırılmalarla karşı karşıya bırakmıştır. re-weave, bu kırılmaları ortadan kaldırılması gereken boşluklar yerine, yeni karşılaşmaların ve kolektif yaşam biçimlerinin gelişebileceği potansiyel alanlar olarak ele alır. Proje, Tarlabaşı’nın mevcut kentsel katmanlarını koruyarak barınma, üretim ve paylaşım eylemleri üzerinden yeniden ilişkilendirmeyi amaçlar.
Tarlabaşı’nın zanaatkârlık geleneği ve kültürel çeşitliliğinden beslenen proje, ortak yaşamı yalnızca mekân paylaşımıyla sınırlamayan, karşılıklı ihtiyaçlara, bilgi aktarımına ve kolektif üretime dayalı bir yaşam modeli önerir. Yerel zanaatkârları, genç tasarımcıları, öğrencileri ve farklı sürelerle bölgede bulunan kullanıcıları bir araya getiren bu yaklaşım, bireysel yaşam ile kolektif üretim arasında karşılıklı faydaya dayalı bir ilişki kurar.
Projenin mimari kurgusu, “mevcut tarihî doku ile yeni mekânsal katmanların bir arada var olmasına” dayanır. Tarlabaşı’nın karakteristik sokak siluetini oluşturan tarihî cepheler korunurken, arkalarında konumlanan çağdaş strüktür mevcut dokuyla yeni bir ilişki geliştirir. İki katman arasında oluşan “interstitial gallery”, dolaşımın ötesinde karşılaşmalara ve görsel etkileşime olanak tanıyan bir ara mekân olarak çalışır. Böylece tarihî cepheler yalnızca korunmuş yüzeyler olarak değil, yeni yaşamın aktif bileşenleri olarak yeniden yorumlanır.
Yapının geçirgen zemin katı, kamusal atölyeler, ticari birimler, ortak çalışma ve etkinlik alanları aracılığıyla sokak yaşamını iç mekâna taşır. Üst katlarda üretim ve sosyalleşme alanlarından bireysel konut birimlerine doğru ilerleyen program, “kamusal, yarı kamusal ve özel mekânlar arasında kademeli bir geçiş” oluşturur. Esnek konut birimleri, ortak mutfaklar ve yaşam alanları bireysel ihtiyaçlarla kolektif deneyimleri bir araya getirirken; kent bahçeleri ve etkinlik alanları ile tasarlanan çatı, yapının sosyal yaşamını yeniden kente açar.
Mekânsal organizasyon, işlevlerin yalnızca katlara dağılımıyla değil, gün içerisindeki değişen kullanım senaryolarıyla şekillenir. Barınma, çalışma, üretim ve sosyalleşme eylemlerinin farklı zamanlarda örtüşmesi, yapının gün boyunca yaşayan dinamik bir kentsel arayüze dönüşmesini sağlar. Bu fiziksel organizasyonu destekleyen “Layered Commons” dijital arayüzü ise ortak mekânların ve etkinliklerin kullanıcı ihtiyaçlarına göre organize edilmesine olanak tanıyarak kolektif yaşamın sürekliliğini destekler.
re-weave, Tarlabaşı’nın tarihsel belleğini çağdaş ortak yaşam ve üretim pratikleriyle yeniden ilişkilendirirken mimarlığı yalnızca barınma ihtiyacına yanıt veren bir yapı üretimi olarak değil, sosyal ve mekânsal ilişkileri yeniden kuran bir araç olarak ele alır. Proje, kentsel dokudaki kırılmaları silmek yerine bu kırılmalar arasında yeni bağlar kurarak yaşamın, üretimin ve karşılaşmaların sürekli yeniden örüldüğü bir kentsel ortaklık modeli önerir.