1. Ödül (Kadıköy, Hasanpaşa: Yaş Alanlar Kulübü ve Konaklama Birimi), Sosyal Merkezler Mimari Proje Yarışması

1. Ödül (Kadıköy, Hasanpaşa: Yaş Alanlar Kulübü ve Konaklama Birimi), Sosyal Merkezler Mimari Proje Yarışması

MİMARİ RAPOR

Günlük hayatın tipik özelliklerini okuyabildiğimiz bir yerleşim yeri olan Hasanpaşa Mahallesi, bağlı olduğu ulaşım aksları, çevresindeki kamusal ve özel donatılar, kültür alanları ve açık alanlara olan yakınlığıyla çok katmanlı bir bölgedir. Bu bağlam içinde tanımlanan Yaş Alanlar Kulübü ve Konaklama Birimi hem mahalleliye, hem kentliye hizmet edebilecek bir konumdadır. Dolayısıyla, geliştirilen öneri yaş alanların topluma katılması için farklı kullanıcı tiplerini programa dahil etmeyi niyet edinir. Bu amaç doğrultusunda yapının, sınırlı arazi koşulları ve yoğun programın içerisinde mahalleli için bir durak ve dinlenme noktası olma, kentli için karşılaşma ve üretme merkezine dönüşme potansiyeli irdelenmiştir.

Kentin avlulu yapı bloğunun bir parçası olan ve güneyde Kadıköy Belediyesi Karikatür Evi ile sınırlanan proje alanında, sınır belirleyici nitelik taşıyan duvarlar silsilesi projenin açık alan stratejisi ve iç mekan kurgusunu belirler. Şehir bloğundaki muğlak avlunun çeperlerinden tutarak komşu yapılarla bütünleşik bir şekilde, açık alanları tanımlayan kentsel bir cepheye dönüşür. Giriş cephesini karşılayan meydan, her gün değişen ve dönüşen bu metropole ayak uydurması için olabildiğince yalın bırakılmıştır. Hemşehrilerin ve ziyaretçilerin kendi ifadeleriyle içerik ve anlam katacağı bu tip mekanlar kent yaşamı ve deneyimi için çok değerlidir. Meydana eklemlenen, konaklama birimi ile sosyal merkezi bağlayan alle ise kentin dinamiğinden uzaklaşıp, evcil hayatın sakin dünyasına geçiş alanı olarak düşünülmüştür.

Yapının kat planları meydana paralel olarak ötelenen duvarların tanımladığı yatay boşluklardan oluşmaktadır. İhtiyaç programındaki servis birimleri yapının kör cephesine denk gelen hacme yerleştirilerek tek bir yatay aksta çözülmüş ve açık plan kurgusuna alan açılmıştır. Bunu takiben zemin katta yönetim birimleri fuayenin sınırına yerleştirilmiştir. Böylece girişi karşılayan fuaye, ana salon ve salona eklemlenen hobi mutfağı değişip dönüşebilen ortak kullanım mekanları olarak düzenlenmiştir. Açık alan kurgusunun son öğesi olan bahçe, zemin katın devamı niteliğini taşımaktadır. Üst katlara çıkıldıkça yatay boşluk kurgusuna dikey boşluk kurgusu eklenir. Ortak ve özel alanların bir atrium çevresinde örgütlenmesi katlar boyunca optik ilişkinin devamlılığını sağlamaktadır. Yataylık kurgusu, yapının birinci katında medyatek ve yemek salonunun karşılıklı kurgulanmasıyla pekiştirilmiştir. Günlük hayatın büyük bölümüne ev sahipliği yapan bu kata revir, danışmanlık ve kuaför birimlerinin dahil edilmesiyle yapının kalan katlarında daha özel programlar için yer açılmıştır. İkinci katta atriumu daraltan atölyeler ve spor/dans salonu dikey kurguya hareket katmıştır. En üst katta yapı komşu binayı referans alarak hacmini küçültüp, seminer ve konferanslar için atriumu çevreleyen fuayeli bir alana dönüşmüştür. Bu geri çekilme fuayenin açılabileceği geniş bir teras düzenleme imkanını sunarken, yapının ölçeğe gelmesiyle önündeki meydan ve Karikatür Eviyle kurduğu ilişkiyi güçlendirmiştir. Atriumu kapatan örtünün saydam oluşu fuaye alanında iç-dış sınırını muğlaklaştırmaktadır. Bu saydam çatıdan içeri giren ışık, atrium boyunca yükselen duvardan yansıyarak zemin kata ulaşır.

Sıkışık ve karanlık bir parsele oturan konaklama biriminde mekansal kaliteyi arttırmak için hacimsel bir büyüklük arayışına girilmiştir. Yalnızca iki cephesinden ışık alınabilen bu parselde odalar cepheye yapıştırılmış, arasında kalan boşluk tamamen yatay ve dikey dolaşıma ayrılmıştır. Bu boşluğun katlar boyunca birleşmesi, dikey ulaşım elemanı olan merdivenin hafif çözülmesi, plan düzleminde sıkışık olan parseli dikey yönde genişletmiştir.

Öneri proje, programın mekansal örgütlenmesini ele alış biçimi ve hem yapı hem kent ölçeğinde sunduğu bütüncül mekan yaklaşımı ile Yaş Alanlar Kulübü’nün farklı kullanıcı kimlikleriyle zenginleşmesini sağlayan, yalnızca bakıma ihtiyacı olan kullanıcıların değil mahalleli ve kentlinin de sosyal ve fiziksel etkileşimine olanak sağlayan ve yeni olasılıklara zemin hazırlayan bir sosyal donatı haline gelme potansiyelini destekler niteliktedir.

Etiketler

1 Yorum

  • Cem İlhan says:

    Herkese merhaba,
    Mimari proje yarışmaları meslekte olgunlaşmanın ve eğitimin önemli bir parçası. Kolokyumlar da bir ödül töreni olmaktan öte sıcağı sıcağına değerlendirme ve eleştiri yapabilmenin platformu. Yani yarışma süreci aslında sonuçların açıklanması ile değil kolokyumlar ile noktalanıyor. Bu vesile ile uzun zamandır kolokyumlarda katılımcıların pek konuşmadıkları, eleştirilerin başka ortamlarda, genellikle de kayıt altına alınmadan sürdürüldüğünü ifade etmem gerekiyor. Yarışmalar özellikle de idarelerin burada olduğu gibi uygulama yapmak amacı ile açtığı bir formata sahipse seçilen projelerin eleştirilmesi doğaldır. 1. Seçilen projeyi tebrik ederek kendi adıma göze çarpan sıkıntılı noktaları, jüri tavsiyelerindeki bazı eleştirileri tekrarlamak pahasına ana başlıklar altında özetlemek isterim:
    Yaş Alanlar Kulübü kitlesinin zemin ve açık alanlarla kurduğu ilişkiyi sorgulamak gerekir. Yapının uzun cephesinin hidrolik asansör, ofis vb. kullanımlara ayrılıp aradan zayıf bir giriş alınarak düzenlenmesi, dolayısı ile bahçe ile bütünleşemeyecek şekilde sağırlaştırılması. Böylesine sıkışık bir kentsel alanda kıymetli açık alanların sert zemin ağırlıklı bir “gezinti” parkuruna indirgenmiş olması da sorunlu diye düşünüyorum. Kent zeminini çoğaltan hatta çatıyı da dahil eden bir yaklaşım sergilenebilirdi. Programda istenen kent bahçeciliğini bu açık alanlarda yapabilsek. Belki var ama projede ifadesini bulmuyor. Bir de bu kısıtlı alandaki kritik bir noktada, tam ortadaki alanı domine eden kapalı otopark yangın kaçışı… Sosyal etkileşimin gerçekleşmesinin önünü açacak, diyalogları özendirecek bir yaşantıyı kurması beklenen iç mekan düzenlemelerinin 4 kat yüksekliğinde bir atriuma ve onun yanını tutan bir “termal” duvara bakan galeri koridorları ağırlıklı çözülmesi. Birlikte yemek yiyerek sosyalleştiğimiz yemek salonunun zeminden koparak 1. katta, Faik Bey Sokak yönünde düzenlenmesi. Konukevi’ne Sarayardı Caddesi yönünden girilememesi, (ambulans, vb ilişkileri rahatça kurabilecek şekilde.) Onun yerine kesitte baktığımızda görebileceğimiz gibi kottan dolayı gömülmüş revir mekanının pencereleri. Karikatür Evi bahçesi ile bir ilişki kurulmamış olsa da hala kurulabilir. Diğer noktaların bazıları da iyileştirilebilir. Tüm bu eleştirilerin ardından seçilen proje ekibini kutluyor yukarıda dile getirdiğim noktaların bir tartışmanın önünü şimdiden açacağını, uygulama projesinde olgunlaşarak Kadıköy’ümüzün yaşayan bir sosyal merkeze kavuşacağını ümit ediyorum. Yarışmada emeği geçen herkesi bu vesile ile tebrik ediyorum.

Bir cevap yazın