UIA Konseyi, bu yıl 6 Ekim 2025 Pazartesi günü kutlanan Dünya Mimarlık Günü'nün temasını "Design for Strength" olarak belirlemişti. Peki bu tema ile nasıl bir mesaj verilmeye çalışılıyor?

UIA, bu tema aracılığıyla dünya çapındaki mimarları kısa vadeli çözümlerin ötesine bakmaya ve inşa edilmiş çevrenin dayanıklı, uyum sağlayabilen ve yeniden inşa edilebilen yapısını güçlendiren yaklaşımları benimsemeye çağırıyor.
Temanın barındırdığı esas mesajları bazı örnekleri ile inceleyelim.

Yapı, dezavantajlı genç erkekleri terzilik mesleğiyle topluma kazandırmayı amaçlayan Charity Vision Pakistan’ın eğitim merkezine ev sahipliği yapıyor.
16-25 yaş aralığındaki genç erkeklerin agresyon, bağımlılık, depresyon ya da suça sürüklenme gibi sorunlardan kurtulmaları için bir “ikinci şans” sunmayı hedefleyen hayır kurumu, bir yıllık bütüncül bir programla onları usta terziler olarak yetiştiriyor. Programa temel okuryazarlık, yaşam becerileri, toplumsal uyum ve barış odaklı İslam anlayışı gibi konular da dahil ediliyor. Proje, 2025 yılında Ağa Han Mimarlık Ödülü’nü kazanan projeler arasında.

Takween Integrated Community Development tarafından yürütülen Tarihi Esna’nın Yeniden Canlandırılması Projesi, Mısır’ın Yukarı Bölgesi’nde kültürel turizmin karşılaştığı zorluklara fiziksel müdahaleler, sosyoekonomik girişimler ve yenilikçi kentsel stratejilerle yanıt veriyor. Proje, 2025 yılında Ağa Han Mimarlık Ödülü’nü kazanan projeler arasında.

Marina Tabassum Architects tarafından tasarlanan Khudi Bari, Bangladeş’te iklim ve coğrafi değişimlerden etkilenen yerinden edilmiş topluluklara yönelik, kolayca sökülüp yeniden kurulabilen, tekrarlanabilir bir mimari çözüm sunuyor. Farklı bölgelere uyarlanabilen bu yapı, kullanıcıların koşullarına göre hızlıca adapte olabiliyor. Proje, 2025 yılında Ağa Han Mimarlık Ödülü’nü kazanan projeler arasında.

Home-For-All 11 Mart 2011’de meydana gelen Tōhoku depremi ve tsunamisinde evlerini ve işlerini kaybedenler için kurulan bir kuruluş.
Home-For-All topluluk evleri balıkçı barınaklarının ve geçici evlerin olduğu yerlerde inşa ediliyor. Evlerin kullanım durumu, geçici evlerde barınan insanları bir araya getirmek, topluluğun yenilenmesi, çocuklar için oyun oynamak ve tarım ile balıkçılık üslerini yeniden kurmak gibi çeşitlenebiliyor.

Herkes İçin Mimarlık Derneği tarafından tasarlanan “Afet Sonrası Topluluk Merkezleri” projesi, Kahramanmaraş’ta yer alıyor.
Sivil Toplum için Destek Vakfı ve Turkey Mozaik Foundation desteği ile gerçekleşen projenin tasarım çalışmalarının başlangıcında 4-5 Mart tarihlerinde Tasarım Atölyesi Kadıköy’de açık çağrılı bir atölye yapıldı. 410 başvuru gelen atölyede, seçilen 45 kişi ile altı ayrı masada çalışıldı. Alınan fon miktarınca karşılanabileceği düşünülen malzeme ve fonun süresi dahilinde dernek üyeleri ve katılımcıların inşa edebileceği düşünülen alan büyüklüğü tasarımda belirleyici oldu.

Kırsal Sürdürülebilir Kalkınma Yardım Programı olan One University One Village (1U1V), Çin’in Yunnan Eyaletindeki Xiyang kasabasında, Dahei New Village projesini geliştirdi. Bina, 1U1V kadın inşaat ekibi ve yerel köylülerin iş birliğiyle inşa edilmiş. Ekibe göre, “Yerel malzeme, yerel teknoloji, yerel iş gücü” ilkesi ile “yüksek bilim, düşük teknoloji” stratejisi, kırsal alanın çevresel, ekonomik ve sosyal olarak sürdürülebilir kalkınmasının iyileştirilmesi için önem taşıyor.
“Yerel Malzeme, Yerel Teknoloji, Yerel İş Gücü” İlkesi ile Tasarlanan Topluluk Merkezi

Kopenhag’daki terk edilmiş binaların atık malzemeleriyle inşa edilen konut projesi Resource Rows ile 463 ton atık ve %29 CO2 tasarrufu sağlandı. Lendager Group tarafından tasarlanan proje Ørestad Syd’de bulunuyor.

Supertecture, Nepal’de bir okulun genişleme projesini üstlenerek, okula üç derslik ve çok işlevli bir kütüphane tasarladı.
Mimarlık ofisi, Nepal’in yenileyici ve döngüsel inşaat teknolojilerinin sınırsız olanaklarından faydalanmak için her dersliği ayrı bir ev şeklinde tasarlamaya karar vermiş. Yapıların hepsi farklı malzemeler kullanılarak inşa edilmiş: taş, sıkıştırılmış toprak, pencere, tuğla…
Nepal’in ilk tuğla-kitle fonlamasında yüzlerce haneyi 2015 yılında gerçekleşen deprem kalıntılarından bazı tuğlaları bağışlamaya ikna etmiş. Bağış sonucunda 50 farklı tipte 14 binden fazla tuğla elde edilmiş.
Nepal’de Bir Okul Geri Dönüştürülmüş Malzemelerle Genişletildi