People’s Choice Award, By the Bay – Design Marina Holiday Homes for post-pandemic situations

Gazi Üniversitesi Mimarlık Fakültesi Mimarlık Bölümü mimari tasarım stüdyolarından AtölyeDüşleDüşün/A3 öğrencisi Meryem Sude Gürbüz, “By the Bay - Design Marina Holiday Homes for post-pandemic situations” yarışmasında People’s Choice ödülü kazandı. “Seç&Yarış-11” teması kapsamında yapılan projede Prof. Dr. Pınar Dinç Kalaycı (koordinatör), Doç. Dr. Can Güngör, Öğr. Gör. Dr. Göksu Günay Öğüt, Öğr. Gör. Tarık Mermer ve Arş. Gör. Meltem Köse ile birlikte çalışıldı.

Proje Raporu:

“The Cluster – Geleneksel dokunun çağdaş bir ekosisteme dönüşümü: Nefes alan bir kümelenme.”

Uni.xyz tarafından düzenlenen “By The Bay – Design Marina Holiday Homes for post-pandemic situations” yarışması kapsamında geliştirilen The Cluster projesinde, geleneksel yerleşim dokularının günümüz ihtiyaçlarına göre yeniden yorumlanması hedeflenmiştir. Tasarımın morfolojik kökenini, Endülüs yerleşimlerinin (Pueblos Blancos) organik dolu-boş dengesi oluşturmaktadır. Bu yerel doku; alan topografyası ve rüzgar verileriyle harmanlanarak çağdaş bir “Kümelenme” konfigürasyonuyla yeniden yorumlanmıştır.

Projede, geleneksel otel tipolojilerinin kapalı ve steril koridorları yerini pandemi sonrası dünyanın ihtiyacı olan açık hava sokaklarına (Calle) ve sosyal plazalara bırakmıştır. Bu parçalı kurgu ile sosyal mesafe bir kısıtlama olarak değil, mekansal bir lüks ve nefes alma alanı olarak yeniden tanımlanmıştır. Projenin temel motivasyonu, konaklama birimlerini izole kütleler olmaktan çıkarıp, doğa ve kullanıcı arasında sürekli bir etkileşim kuran dirençli bir habitat yaratmaktır.

Tasarımda “Minimum Ayak İzi, Maksimum Peyzaj” prensibi benimsenerek çevresel duyarlılık ön plana çıkarılmıştır. İmar sınırlarının sunduğu yoğunluk imkanına rağmen, bilinçli bir kararla yapılı alanı minimize edilmiş, arazi permakültür rotalarına, suyun döngüselliğini sağlayan tutma ve evaporatif serinletme havuzlarına ve kolektif yaşamı besleyen peyzaj dokusuna bırakılmıştır. Bu düşük yoğunluklu kurgu sayesinde yapının çevre üzerinde baskın bir otorite kurması yerine, doğanın bir parçası olarak ona eklemlenmesi sağlanmıştır. Mikroklimatik konforu tasarımın omurgasına yerleştirilerek, geleneksel dar sokakların modern bir yorumu olan “The Void” (Boşluk) alanları kurgulanmıştır. Bu alanlar Venturi etkisi ile doğal havalandırmayı hızlandırırken, kütlelerin kademeli yerleşimi termal konfor için gerekli gölge alanlarını üretmektedir. İspanyol konut kültürünün içe dönük avlu (Patio) geleneği ise projede “Biyo-Pocket” bölgelerine dönüşerek, kullanıcıya ortak alan akışı içinde özel ve korunaklı nefes alanları sunmaktadır.

Sürdürülebilirlik stratejisi projede sadece bir teknik detay olarak değil, aktif bir altyapı olarak ele alınmıştır. Gri suyun bitkisel kök sistemleri aracılığıyla doğal yollarla arıtıldığı bir döngü peyzajın merkezine yerleştirilerek, günlük dolaşımı zengin bir mekansal deneyime dönüştürülmüştür. Bu ekolojik rota; zeytin ağaçları ve biberiye gibi kurakçıl türlerin gölge sağladığı koruyucu bölgelerden, limon, portakal ve lavanta gibi üretken türlerin bulunduğu geçiş alanlarına, oradan da suyun sazlıklar, su nanesi ve kamışlar ile filtrelendiği ıslak bölgelere uzanan bir deneyim silsilesi olarak kurgulanmıştır. Bu alanlardan beslenen evaporatif serinletme havuzları, rüzgarın etkisiyle doğal bir iklimlendirme sağlayarak ekolojik ayak izini azaltan ve kullanıcı için termal konfor sunan çok duyulu bir ekosistem yaratmaktadır.

Işığın kullanımı ise projede bir “Yaşayan Mozaik” olarak yer bulmaktadır. İspanya’nın vitray geleneğini, minimalist beyaz sıva duvarlar üzerinde gün boyu değişen renkli bir atmosferik modülatör olarak kurgulanmıştır. Işığın atmosferik gücünü ve mekansal derinliğini ön plana çıkaran bu vitray yerleşimleri, iç mekanı günün her saatinde değişen şiirsel ve duyusal bir deneyime dönüştürmektedir. The Cluster, modern insanın doğa ve toplumla kopan bağını; rüzgarın, suyun ve ışığın ritmiyle yeniden inşa eden bütüncül bir yaşam modelidir.