Mansiyon, Competition for the Conceptual Urban and Architectural Design of a Residential and Commercial Complex Within the “City Housing” Project in Podgorica

CommonLab’in “Conceptual Urban and Architectural Design of a Residential and Commercial Complex Within the ‘City Housing’ Project in Podgorica” yarışması için tasarladığı proje mansiyon ödülü kazandı.

Proje Raporu:

Podgorica’nın güneydoğu ucunda yer alan proje, ortak mekanlar etrafında kurgulanmış, sosyal etkileşimi ve aidiyet duygusunu güçlendirmeyi amaçlayan topluluk odaklı bir konut kompleksidir.

Merkezi yeşil bir avlu etrafında düzenlenen beş blok toplam 212 konut birimini barındırmaktadır. Bloklar, çekme mesafeleri içinde kalacak şekilde, avluyu büyütmek amacıyla parsel sınırlarına yakın konumlandırılmıştır. Lineer bloklar, yapıyı insan ölçeğine yaklaştırmak ve her katta ara ölçekli ortak alanlar oluşturmak için parçalanmıştır.

Proje, üç etap halinde inşa edilmek üzere planlanmıştır. A ve B blokları 1. etabı, C ve D blokları 2. etabı, E bloğu ise 3. etabı oluşturmaktadır. Etaplama stratejisi, konut birimlerinin etaplar arasında dengeli dağılımını sağlarken, vaziyet planı kurgusuna uygun şekilde bodrum kat otopark erişimine olanak vermektedir.

Konut birimleri birinci ve dördüncü katlar arasında yer almaktadır. Zemin katta, cadde cephesi boyunca ve alışveriş pasajı içerisinde toplam 86 ticari birim yer almaktadır. Bu birimler; açık oturma alanlarına sahip kafe ve restoranlar, fırın, market ve kitabevi gibi dükkanlar ile ofis alanlarını içermekte ve yaya odaklı, canlı bir sokak cephesi oluşturmaktadır. Arkadlar, yayalar için gölgeli ve korunaklı bir dolaşım alanı sunmaktadır.

Avluya bakan zemin katta, konut sakinlerine yönelik dört ortak kullanım alanı yer almaktadır: yüzme havuzu, spor salonu ve yoga stüdyosunu içeren wellness alanı; ortak çalışma alanı (coworking); rekreasyon ve buluşmalar için çok amaçlı topluluk merkezi; ve anaokulu. Avlu içerisinde ayrıca bir çocuk oyun alanı bulunmaktadır. Çatıda ise güneş panelleri ile birlikte yeşil çatı alanları yer almaktadır. Her konut bloğunda açık ve kapalı bisiklet park alanı bulunmaktadır. A ve D bloklarında toplam 33 araç kapasiteli açık otopark alanı mevcuttur.

Daireler, merkezi açık sirkülasyon galerisi boyunca her iki tarafta konumlanmakta; galeri uçlarında yer alan merdiven ve asansörler aracılığıyla erişim sağlanmaktadır. Hafif çelik taşıyıcı sisteme sahip olan bu ortak galeri, dairelere daha fazla doğal ışık ve doğal havalandırma sağlamak ve her katta ortak kullanım alanları oluşturmak amacıyla genişletilmiştir. Galerinin değişken genişlikleri, küçük yarı-özel nişlerden, daire girişleri önündeki daha geniş ortak teraslara kadar farklı ölçeklerde mekanlar üretmekte ve bu geçiş alanını komşular arasında gündelik karşılaşmaları ve sosyal etkileşimi teşvik eden ortak bir galeriye dönüştürmektedir.

Ortak galeri, konut kompleksini her katta 10–12 daireden oluşan daha küçük ölçekli birimlere ayırmaktadır. Bu alanlarda oturma elemanları, giriş nişleri, yeşil elemanlar ve çok amaçlı buluşma alanları yer almaktadır. Galeri, çatı açıklıkları ve kat boşlukları aracılığıyla doğal ışık almaktadır.

Her dairenin cephe boyunca uzanan ve oturma odası ya da yatak odalarından erişilen özel bir açık terası ile daire girişinde yer alan yarı-ortak bir açık alanı bulunmaktadır. Bu dış mekanlar, konut sakinlerinin yaşam alanlarını dairelerin özel iç mekanlarının ötesine taşımaktadır.

Tüm daireler çift cepheli olarak tasarlanmış; çapraz havalandırma, doğal aydınlatma ve çoklu manzara olanakları sağlanmıştır. Gün ışığı ve doğal havalandırmanın maksimum düzeye çıkarılmasıyla yapay aydınlatma ve mekanik havalandırmaya olan bağımlılık azaltılmıştır. Klima altyapısı sağlanmış olup gerektiğinde sisteme entegre edilebilmektedir; dış üniteler balkonlarda ızgaralı paneller arkasında gizlenen nişlerde çözülmüştür.

Mutfak ve banyolar, kompakt bir servis bandı oluşturacak biçimde merkezi konumda yer almaktadır. Mutfaklar, yaşam ve yemek alanlarına açılmakta; her iki cepheden de doğal ışık ve hava almakta ve mekanik havalandırma ile desteklenmektedir. Açık plan kurgusu koridor alanlarını en aza indirmektedir. Islak hacimlerin merkezde konumlanması, cephelerin serbestleşmesini sağlayarak ana cephe-servis cephesi ayrımını ortadan kaldırmaktadır. Oturma odaları ve ana yatak odaları ana caddeye veya avluya yönelirken; yemek alanları ve ikinci yatak odaları ortak galeriye bakmakta, böylece her iki cephenin de günlük yaşamda aktif kullanılması sağlanmaktadır.

Balkonlar, iklim galerileri olarak işlev görmektedir. Yaz aylarında hareketli gölgeleme elemanları güneş kontrolü sağlayarak yaşanabilirliği artırmakta ve iç-dış mekan arasında tampon bir bölge oluşturmaktadır. Kış aylarında ise camlı cephe güneş ışığının iç mekana girmesine izin vererek pasif güneş kazanımını artırmakta ve ısınmaya katkı sağlamaktadır.

Konut birimleri, stüdyo dairelerden üç yatak odalı dairelere kadar uzanan altı farklı plan tipolojisinde tasarlanmış olup farklı kullanıcı profillerine hitap etmektedir. Lineer bloklar, esnek planlama ve adaptasyona olanak tanıyan 4 m’lik modül etrafında düzenlenmiş; 8 × 8 m betonarme strüktür aksı esas alınmıştır.

Avludaki ağaçlar ve yeşil alanlar mevsimsel gölgeleme sağlayarak mikroiklimin düzenlenmesine katkı sağlamaktadır. Yerel ve kuraklığa dayanıklı bitki türleri sulama ihtiyacını azaltmaktadır.

Zemin kattaki arkadlar yayalar için korunaklı geçişler sunarken, araç trafiğine kapalı avlu yaya ve bisiklet kullanımını önceliklendirmektedir. Geçirgen kaplamalar ve doğal stabilize agregalı yollar kentsel ısı adası etkisini azaltmakta ve yağmur suyunun zemine sızmasını artırmaktadır.

Lavabo ve duşlardan elde edilen gri su ile yağmur suyu toplanmakta; peyzaj sulamasında ve rezervuarlarda yeniden kullanılmaktadır. Fotovoltaik paneller ve pasif çapraz havalandırma sayesinde enerji kullanımı ve fosil yakıt ihtiyacı azaltılmaktadır.

Sosyal sürdürülebilirlik, ortak avlular ve paylaşımlı topluluk alanları aracılığıyla desteklenmekte; kolektif kullanımı teşvik ederek mahalle ölçeğinde bağların güçlenmesine katkı sağlamaktadır.