Katılımcı, Bodrum Değirmenburnu Tarihi Yel Değirmenleri ve Yakın Çevresi Fikir Projesi Yarışması

Ramazan Çağlayan ve Melisa Ersoy'un "Bodrum Değirmenburnu Tarihi Yel Değirmenleri ve Yakın Çevresi Fikir Projesi Yarışması" için tasarladığı proje önerisi.

Proje Raporu:

ESİPDURU: Rüzgarın Hafızasını Korumak

Değirmenburnu, rüzgârın, üretimin ve doğal peyzajın biçimlendirdiği çok katmanlı bir kültürel mirastır. Bodrum’un yerel söyleminden adını alan ESİPDURU; “Esip” ile rüzgârın hareketini, “Duru” ile yerin hafızasını ve dinginliğini ifade eder. Proje, alanı pasif bir seyir noktası olmaktan çıkarıp rüzgâr, tarih ve doğanın birlikte deneyimlendiği yaşayan bir endüstriyel miras peyzajına dönüştürmeyi amaçlar.

Koruma Yaklaşımı ve Yerin Ruhu: Sekiz tarihî yel değirmeninde varsayımsal rekonstrüksiyon yerine konservasyon öncelikli bir tutum benimsenmiştir. Müdahaleler minimum temas, geri alınabilirlik ve özgün malzemeye saygı ilkelerine dayanır. Her değirmen kendi durumuna göre; konservasyon alanı, sergi elemanı veya panoramik manzara durağı olarak ele alınmıştır.

Mavi Rota ve Dolaşım Omurgası: Kontrolsüz dolaşımın yarattığı tahribatı önlemek amacıyla kurgulanan yükseltilmiş Mavi Rota, topoğrafyaya ve ekosisteme minimum temas ederek 8 değirmeni birbirine bağlar. Bodrum mavisinin rehberlik ettiği bu hat; seyir terasları, dinlenme cepleri ve bilgilendirme duraklarıyla kamusal bir omurga oluşturur.

Doğaya Bırakılan Peyzaj: Kazı-dolgu müdahaleleri minimumda tutulmuş, kurakçıl peyzaj anlayışıyla yabani zeytin, laden, kekik, adaçayı ve kapari gibi yerel maki florası korunup güçlendirilmiştir.

Mimari Müdahale Dili

Dönen Gölgelikler: Taş gövdeye temas etmeyen bağımsız çelik halkalar üzerinde, geleneksel yelken bezinden üretilen dairesel gölgelikler yer alır. Rüzgârla yavaşça dönen bu yapı, kaybolan çatı sistemlerinin çağdaş yorumudur.

ESİPDURU Ziyaretçi Merkezi: Alan girişinde topoğrafyaya gömülerek silüette geri çekilen, parçalı kütleli bir yapıdır. Karşılama, sergi, atölye, dijital arşiv ve Koruma-İşletme Merkezi’ne ev sahipliği yapar. Alan yaya odaklı kurgulanmış, araç girişi engellenmiştir.

Etaplama ve Katılımcı Yönetim: Koruma süreci üç etapta (1. Belgeleme & Konservasyon, 2. Mavi Rota & Altyapı, 3. Ziyaretçi Merkezi & İşletme) kurgulanmıştır. Mülkiyet parçalılığı; kamu, üniversiteler, uzmanlar ve mülk sahiplerinin dâhil olduğu katılımcı bir yönetim modeliyle sürdürülebilir kılınmıştır.