Finalist, MDC’25: “Geçici” Öğrenci Mimari Tasarım ve Fikir Yarışması

Tuğrul Cabbar, Halit Gökçe ve Ecem Uygunuçarlar'ın "MDC’25: 'Geçici' Öğrenci Mimari Tasarım ve Fikir Yarışması" kapsamında hazırladığı proje önerisi.

Proje Raporu:

Mevsimlerle Göç Eden Yaşamlar

Kovan, yalnızca arıcılar için değil; doğayla uyum içinde, hareketli yaşam süren insanlar için de sürdürülebilir bir yaşam modülüne dönüşebilir.

Giriş

Göç yollarında bir yaşam Arıcılar, yıl boyunca iklim ve flora koşullarına bağlı olarak farklı bölgelere göç ederler. Kışın Ege ve Akdeniz’in ılıman kıyılarına sığınırken, baharla birlikte yaylalara ve yüksek rakımlı bölgelere yönelirler. Yaz aylarını Doğu Anadolu’nun dağlarında, Karadeniz’in yaylalarında geçirir, sonbaharda tekrar kıyılara dönerler. Bu döngü, arıların en verimli çiçek örtüsüyle beslenmesini sağlarken, arıcıları barınma açısından büyük bir belirsizliğe sürükler. Bu yolculuk sırasında arıcılar çoğu zaman; Geçici çadırlar, konteynerler veya kamyon kasalarında yaşamak zorunda kalır. Mevsimsel sıcaklık farkları, yağmur ve rüzgara karşı korunaksız kalır. Temiz suya, enerjiye ve temel hijyen koşullarına erişmekte zorlanır. Bu zorlu yaşam koşulları, arının ve insanın üretkenliğini azaltırken, doğayla iç içe olan bu mesleğin sürdürülebilirliğini de tehdit etmektedir.

Konsept: “Kovan”

Bir barınak değil, bir yaşam organizması… “Kovan”, doğada bir arının sadece yaşadığı yer değil, aynı zamanda iş bölümüyle çalışan, ritmi doğayla uyumlu, kendine yeten bir yaşam sistemidir. Bu proje, arıcılar için tasarlanan taşınabilir konaklama birimlerini birer “kovan” olarak ele alır. Her birim, yalnızca barınmak için değil, çalışmak, üretmek, dinlenmek ve doğayla bütünleşmek için tasarlanmıştır.

Geçicilik Üzerinden Kurulan Yeni Bir Barınma Kurgusu

Peki, doğanın döngüsüne uyum sağlayan taşınabilir, esnek ve sürdürülebilir bir barınma modeli nasıl olmalıdır? Bu proje, göçebe arıcılığın hareketliliğini destekleyen, hafif, modüler ve doğayla uyumlu bir konaklama çözümü önerir. Tasarım, şu ilkeler üzerine kuruludur;

– Tamamen taşınabilir bir sistem: Arıcıların kamyonlarıyla rahatça taşıyabileceği, hızlıca kurulup toplanabilen bir yapı.

– Dağa dostu malzemeler. Ahşap strüktür Fiberglass, doğal yalıtım malzemeleri ve düşük karbon ayak izine sahip sürdürülebilir kaynaklar

– Mevsimsel uyarlanabilirlik : Yazın serin, kışın sıcak kalabilen, hava koşullarına dirençli bir yaşam alanı

– Kovanlarla bütünleşik bir düzen: Arıcıların arılarıyla birlikte yaşayabileceği, çalışma ve dinlenme alanlarını içeren entegre bir yapı

– Enerji bağımsızlığı güneş panelleri, yağmur suyu toplama sistemleri ve doğa dostu enerji kaynaklarıyla kendi kendine yetebilen bir sistem

Yaşam Alanı ve Dönüşebilen Yatak Odası: Esnek ve Fonksiyonel Plan Bu yapı, yaşam alanı ve yatak odası fonksiyonlarını esnek bir şekilde birleştirerek, işlevsel ve pratik bir yaşam alanı sunar. Yaşam odası, aynı zamanda bir yatak odasına dönüşebilen bir modüler yapıya sahiptir. Bu tasarım, sınırlı alanı en verimli şekilde kullanmak için hem gece hem de gündüz işlevlerini bir arada sunar. Yarı açık alan kullanımı, iç mekânla dış mekân arasındaki sınırı bulanıklaştırarak, doğayla uyumlu bir yaşam deneyimi yaratır. Bu alan, hem dinlenme hem de sosyal etkileşim alanı olarak kullanılabilir. Mutfak ise, yaşam alanının bir parçası olarak, pratik ve kompakt bi şekilde düzenlenmiştir. Aynı zamanda enerji ve su odası, yaşam alanının stratejik bir noktasında yer alır ve yapının bağımsız enerji kullanımıyla ilgili ihtiyaçlarını karşılar. WC ve banyo alanı ise, kullanım kolaylığı sağlayacak şekilde privatize edilmiş ve diğer yaşam alanlarından ayrılmıştır, ancak tüm birimlerin geçişi açık bir sirkülasyon yolu ile sağlanır. Yatak odası, gerektiğinde yaşam alanına dönüşerek daha fazla alan kullanımına olanak tanır, böylece esneklik sağlanır ve kullanıcı ihtiyaçlarına göre hızla adapte olabilir.

Sirkülasyon Akışı Yapı, taşınabilir ve modüler bir sistem olarak tasarlandığı için, hem arıcıların hem de arıların hareketliliğine kolayca adapte olabilen bir sirkülasyon yapısına sahiptir. Sirkülasyon, çalışma alanları, dinlenme alanları ve arı kovanlarının yerleşim alanları arasında mantıklı bir akış oluşturacak şekilde düzenlenmiştir. Arıcılar, kovanlarla etkileşimde bulunurken, doğal olarak üretim alanları ve yaşam alanları arasında pratik bir geçiş yapabilirler. Bu geçiş, minimal engellemelerle sağlanarak, hem verimlilik hem de konfor açısından optimize edilmiştir. Özellikle giriş-çıkış noktaları ve hava akışı üzerine yapılan düzenlemeler, kullanıcıların ihtiyaçlarına göre değişkenlik gösterecek şekilde tasarlanmıştır. Mevsimsel koşullar ve iklim değişiklikleri göz önünde bulundurularak, arıcıların konaklama alanlarına ulaşırken zorluk yaşamaması hedeflenmiştir.

Enerji Bağımsızlığı: Güneş ve Su ile Kendine Yeten Yaşam Göçebe yaşamı sürdürülebilir kılmak için yapı, doğal kaynaklardan enerji üretimi ve su temini sağlayacak şekilde tasarlandı. Çatıya entegre edilen güneş panelleri, günlük enerji ihtiyacını karşılayarak şebekeden bağımsız bir çözüm sunar. Enerji, depolama ünitelerinde. biriktirilir ve geceleri ya da güneşsiz günlerde kullanılabilir Ayrıca, eğimli yüzeylerle yağmur suyu toplanır, filtrelenir ve temizlik, sulama gibi ihtiyaçlarda kullanılır. Bu sistem, suya zor erişilen bölgelerde bile sürdürülebilir çözümler sunar.

Sineklik sistemi, iç mekânı sinek, böcek ve diğer haşerelerden korurken, havalandırma ve doğal ışık ihtiyacını engellemeden çözüm sunuyor. Bu, arıcının konforunu artırırken hijyenik ve güvenli bir yaşam alanı sağlıyor. Ayrıca, kullanılan malzeme dayanıklı ve kolayca temizlenebilir olup, taşınabilir yapıya uyum sağlıyor. Lavanta çiçeği de yabani hayvanları uzak tutarak ekolojik dengeyi destekliyor ve hoş bir doğal koku yayıyor. Tasarımınızda fonksiyonellik ve doğayla uyum oldukça başarılı bir şekilde birleşiyor!

Hareketli Duvar Sistemi Esnek mekân düzenlemeleri yapının esnekliğini artırmak amacıyla kullanılan hareketli duvar sistemi, alanın ihtiyaca göre dönüştürülmesini sağlar. Bu sistem, mekânın büyüklüğünü ve işlevini hızla değiştirebilerek, sosyal etkileşim veya özel alan ihtiyacına göre uyarlanabilir. Dinamik ve modüler yapısı, kullanıcıya çok yönlü kullanım alanları sunar.

Ekipmansız Birleşim Sistemi Zıvana ve Döndürülerek Kilitlenme Yapı ve mobilya bileşenlerinin tamamı, ekipman gerektirmeyen, zıvana geçme ve döndürülerek kilitlenen birleşim detaylarıyla tasarlanmıştır. Bu sistem sayesinde parçalar, sahada hızlıca kurulabilir ve demonte edilerek tekrar kullanılabilir hale gelir. Zıvana geçme tekniği, parçaların birbirine sağlam ve dengeli oturmasını sağlarken; döndürülerek kilitlenme sistemi, elemanların hareketle birbirine sıkıca kenetlenmesini ve sabitlenmesini mümkün kılar. Bu birleşim mantığı, tüm yapının ve mobilyaların bir tır veya kamyonet hacmine sığacak şekilde taşınmasını ve sahada hızlı, pratik kurulum gerçekleştirilmesini sağlar. Aynı zamanda çevreye minimum zarar vererek sürdürülebilir üretimi destekler.

Modüler ve Zıvana Geçme Yapı Sistemi Tüm yapı, vida, çivi ya da yapıştırıcı kullanmadan, geleneksel marangozluk tekniği olan zıvana geçme bağlantı yöntemi ile birleştirildi. Bu yöntem, hem demontaj ve montaj kolaylığı sağlar hem de malzemeye zarar vermeden defalarca kurulup sökülebilmesine olanak tanır. Yapının tüm bileşenleri, bir tırın taşıma kapasitesine uygun ölçü ve parçalarda tasarlanmış; böylece göçebe arıcılığın dinamik yapısına uyumlu, taşınabilir ve hafif bir barınma çözümü geliştirilmiştir. Bu sistem, sahada hızlı kurulum imkânı sunduğu gibi, doğa dostu ve minimum atık üreten bir yapı tekniği olarak da sürdürülebilirliğe katkı sunar.

Sonuç

Bu proje, göçebe arıcıların doğayla uyumlu yaşam döngüsüne yanıt veren, taşınabilir, esnek ve sürdürülebilir bir yaşam modülü sunar. “Kovan”, yalnızca barınma değil; üretim, dinlenme ve doğayla bütünleşme işlevlerini bir arada barındıran bir yaşam organizmasıdır. Geleneksel zıvana geçme sistemi ve enerji bağımsızlığı gibi çözümlerle doğa dostu bir yaklaşım benimsenmiştir. Bu yapı, mevsimlerle göç eden yaşamlar için çağdaş ve sürdürülebilir bir konaklama alternatifi sunar.