Eşdeğer Mansiyon, Yıldırım Beyazıt Külliyesi: Karşıla(ş)ma Öğrenci Mimari Fikir Yarışması

Ertuğrul Emre Hüsrev, Yusuf Çiftci, Adem Rıza Umurtağ, Ataberk Kahraman ve Berk Can Ağtaş’ın Bursa SMD tarafından düzenlenen "Yıldırım Beyazıt Külliyesi: Karşıla(ş)ma Öğrenci Mimari Fikir Yarışması" için hazırladığı "Karşılaşma Zemini" isimli proje, eşdeğer mansiyon ödülü kazandı.

Karşılaşma Zemini, Yıldırım Bayezid Külliyesi’ni yalnızca tarihî yapıların bulunduğu ve ziyaret edilen bir alan olarak değil, geçmişte olduğu gibi sosyal yaşamın merkezinde yer alan canlı bir kamusal çevre olarak yeniden ele alır. Cami, medrese, darüşşifa, imaret ve hamam gibi farklı işlevleri bir araya getiren tarihsel külliye düzeni; günümüz mahalle yaşamı, ziyaretçi hareketleri ve gündelik kullanıcı alışkanlıklarıyla yeniden ilişkilendirilir. Böylece alanın tarihsel kimliği korunurken, çağdaş kamusal yaşama cevap veren yeni bir kullanım düzeni oluşturulur.

Tasarım süreci, külliyenin çevresindeki okul, belediye yapısı, mahalle sokakları, pazar rotaları ve gündelik uğrak noktalarının analiz edilmesiyle başlar. Bu farklı odaklardan gelen yaya hareketleri proje alanında devam ettirilerek külliyenin çevresinden kopuk bir tarih alanı olmaması hedeflenir. Yaya rotaları yalnızca geçiş sağlayan koridorlar olarak değil; durma, bekleme, sohbet etme, oyun oynama, izleme ve karşılaşma gibi gündelik kamusal eylemleri destekleyen mekânsal diziler olarak kurgulanır.

Projenin temel tasarım araçlarından biri topografyadır. Alanı çevresinden ayıran duvarlar, kot farkları ve sert sınırlar azaltılarak basamaklanan peyzaj yüzeylerine dönüştürülür. Bu basamaklar yalnızca eğimi çözen teknik elemanlar değil; oturma, seyir, oyun, dinlenme ve toplanma alanları üreten kamusal eşiklerdir. Cami, medrese ve diğer tarihî yapıların çevresinde daha erişilebilir ve hemzemin dolaşım alanları oluşturulurken, yeni tasarım öğelerinin tarihî yapılarla yarışmamasına dikkat edilir. Sade ve bütüncül zemin diliyle külliye yapılarının görünürlüğü güçlendirilir.

Bu yaklaşım doğrultusunda alanda iki amfi, çocuk oyun alanı, seyir terası, etkinlik alanı, Cümlekapı Meydanı ve Mahalle Meydanı gibi farklı kamusal odaklar oluşturulur. Mahalle Meydanı boyunca uzanan promenad, medrese yönündeki atölye strüktürü ve zeminde kullanılan izler; külliyenin geçmişteki öğrenme, üretme ve paylaşma kültürünü günümüz yaşamına taşır. Böylece farklı yaş ve kullanıcı grupları için günün farklı saatlerinde kullanılabilen, esnek ve kapsayıcı bir kamusal alan meydana gelir.

Sonuç olarak Karşılaşma Zemini, Yıldırım Bayezid Külliyesi’ni yalnızca korunması gereken tarihî bir miras olarak değil; mahalleli, çocuklar, gençler ve ziyaretçiler arasında etkileşim kuran, gündelik yaşamı destekleyen ve tarihsel hafızayı canlı tutan çağdaş bir kamusal topoğrafya olarak yorumlar.