3. Ödül, Avanos’un Yeni Köprüsü ve Çevresi Mimari Proje Yarışması

3. Ödül, Avanos’un Yeni Köprüsü ve Çevresi Mimari Proje Yarışması

Su Avlusu

Kızılırmak ırmağı Avanos’u ikiye böler. Taş evlerin yükseldiği topografyası, organik dokusu, hareketli turistik ve ticari yaşamıyla kuzeyde eski Avanos ve öte yanda ızgara planda yerleşmiş alçak katlı konut dokusuyla yeni Avanos. İki parça, ırmak kıyısında bir araya gelir. İş merkezine yakın Tahta Köprü’nün doğusunda yapılan yeni düzenlemeler bu bölgede kıyı bandını canlandırmıştır. Önerilen Su Avlusu, bu canlılığı ırmağın batısında dengeleyen bir unsur olacak aynı zamanda orta mahalleye değer kazandıracaktır.

Avanos için önerilen karayolu köprüsü simgesel değerini, 110 yıllık Taş Köprü ile arasında bir Su Avlusu’nda oluşturur. Avlu, taş köprü ve yeni köprüyü birleştirmekle kalmaz, Kızılırmağı evcilleştirir, kadrajına alır, Avanos’un geleceği için çerçeveler. Bu gelecekte Avlu yapısı kültürel, sportif, turistik, sosyal ve rekreasyonel etkinliklerin yeni merkezi olacaktır.

Su Avlusu, özünde eski köprüyle yeni köprüyü birleştiren, iki yakadaki rıhtımların bütünleştirildiği bir ‘temâşâ’ yapısıdır. Dayatılmış sabit bir programı yoktur. Yanaştığı yerleşim birimlerine, binalara, meydanlara, yollara, sazlıklara göre anlamını yeniden tarifleyebilen aracı bir ortam sunar. İnsanlar ve mekan, bu ortamda kendi temsiliyetlerini her defasında yeniden kendileri oluşturacaklardır. Bu anlamda avlu sadece bir çerçevedir. O çerçeveye gökyüzü, yıldızlar, dağlar, tepeler, su, yağmur, kar, hayvanlar ve bitkiler, insanlar, kutlamalar, sanat, alışveriş, sırlar, huzur ve akla gelmedik sürprizler dolacaktır. Avlu müzedir, tiyatrodur, konser salonudur, Pazar yeridir, buluşma yeridir, ziyafet yeridir, gölgede soluklanma yeridir. Ahşap kokar, yürüdükçe yer hafif hafif gıcırdar. Bazen tenhadır, bazen delice kalabalık. Lisanı hem anonimdir, hem anıt. Kızılırmak üzerinde bir merhaledir. Haritada çizilidir.

Köprü’nün ortasında Kızılırmak akar. 7 metre eninde içe eğimli ahşap bir kesitin uzatılmasıyla oluşturulan Avlu yapısı batıda içine localar alarak yeni köprüye ilişir; doğuda tarihi ayaklara oturan geniş bir yaya köprüsü haline gelir. Kuzey ve güney kıyılarındaki ard alanına restoran yapıları alır. Su Avlusu’nun ve Avanos’un batısında canlandırdığı kentsel alanın kullanımına yönelik olarak ırmağın iki tarafında toplam 150 araçlık otopark alanı önerilmiştir. Yaya köprüsü ayağında yer alan yurt yapısının önündeki alan doğuda belediye Binasına kadar uzanan kıyı bandını başlatan bir meydan olarak planlanmıştır. Bu nokta aynı zamanda Orta mahalleye etkileyici bir giriş olarak da düşünülebilir. Yurt yapısının diğer yanındaki sit bölgesinde yurda ait spor alanı korunmuş, bu bölge Köprünün arkasında bir fon peyzaj bölgesi olarak bırakılmıştır. Böylece Tahta Köprüden, yeni karayolu köprüsüne kadar olan kıyıda, yaklaşık 550 metrelik bir rekreasyon bandı oluşturulmuştur.

Öneri, bölgenin coğrafyasıyla ilişkisini Kızılırmak üzerinden kurarken Avlu yapısının tarihsel ve kültürel arka planla ilişkisi soyut bir düzlemde Selçuklu yapıları Ağzıkarahan ve Sarıhan’da aranabilir.

Yeni karayolu köprüsü tarihi köprünün yüz yıldır test edilmiş aks sisteminde kurulmuştur. Ağırlık yapıları olarak düşünülmüş betonarme ayakların üzerine yerleşen basit prekast kirişler 15 metrelik açıklığı geçerler. Ayakların uçları hidrolik prensipler çerçevesinde yarım eliptik olarak şekillendirilmiştir. Yeni köprü ve taş köprüye önerilen yeni tabliye basit imalatlar olarak tasarlanmıştır. İki kıyıda Avlu’yu tamamlayan kenarlar ise ırmağı doğu tarafında sınırlayan duvarın devamı olarak düşünülebilir. Avlu yapısının şehir kotunda bulunan ahşap katı basit bir ahşap kesitin tekrarına dayanır. Her tarafı açık; strüktür ve onu örten kiremit çatı örtüsünden ibarettir.

Etiketler

5 yorum

  • omer-yilmaz says:

    Çok etkileyici bir proje. Kapadokya’nın Bilbao efekti olabilirdi.

  • azmi-acikdil says:

    Avanos’un köprüsü: #yarısmaylayap çağrısı abartmış köprününde yarışması mı olur diye aklımdan geçirmiştim. Şartnameyi okumamıştım. 1.ve 2. olan projelerden ziyade 3. proje farklı bir yaklaşım sergilemiş, diğer projeler hakikaten “köprüler yaptırdım gelip geçmeğe” türküsünü çığırırken bu proje “köprü deyip geçme” diyor.

    Mekanla bölgeyle uyum sağlamış Avanos’la özdeş olmuş bir düzenleme. Taş, sıvasız toprak rengi yapıların doğallığının sadeliğinin bir başka doğal malzeme ahşapla yine sade bir anlayışın hamlettiği klasik bir yapı. Hep orada varmış hissi veren bir yapı. Modern her yerde rastlanabilen bir çevre düzenine başkaldıran bir nehir.

    Çerçevelenip mağnet yapılmış al soğutucunun kapağına tak hatıra diye. Hep toprak testi, şamdan, çanak çömlek ile anılacak değil ya Avanos. Köprüsüyle, her yıl değişen doğal dokusunun bir başka değişen özelliği olmuş. Su avlusunda ki Kızılırmak; Çamurlu suyu, sazlıklı kıyısı, tarihi yazgısı, bazen mahsun çay, bazen azgın akan nehirin farklı kullanıına imkan sağlayan döner bir sahne.

    “Avanos’a gidip köprüyü görmeden gelirsen Avanos’u görmemiş olursun.” Diğer iki projenin benzerlerini kent parkı deyip her yerde bulabilirsiniz.

  • hakan-tuzun-sengun says:

    aynı Bandırma Belediyesi Cin Çukuru Kent Merkezi Düzenleme Yarışması
    gibi yerleşik yarışma konvansiyonunu “büken” öneri.
    http://rktr.co/12xT2De

  • azmi-acikdil says:

    38 SIRA NUMARALI PROJE
    • Ölçeğinden yansıyan mütevazi görüntüsüne rağmen, özellikle plan düzleminde yarışmanın en güçlü mekansal kararını öneren;
    • Kızılırmak’ın lineer akışı içindeki olağan kıyı kullanımını büyük ölçekli bir çerçeve içine alarak, keyifli ve alternatif bir kentsel alan kullanımı tasarlayan;
    • Seçtiği yapım sistemi ve malzeme kullanımı ile tarihsel atıfları da olan sıcak bir etki yaratan;
    • Oluşturduğu çerçevedeki kamusal kullanım alanlarının yoğunluğu, su ile ilişkilenme ve ticari alanlar için önerilen mekanların vadettiği yaşantının zenginliği nedeniyle…
    “oy birliğiyle” 3. ödüle layık bulunmuştur.

    Jüri raporuna bakılırsa beğenilmiş ve hiçbir olumsuz yanı yok ama 3. Ödüle layık bulunmuş. Ben beğendim ve beğendiğimi ifade için jürinin seçtiği övgüleri kullanamam.
    Anlamadığım bişey var herhalde? Hani “sen beni anlamadın ya ben ona yanıyorum” diyen bir proje bu.

  • hakan-tuzun-sengun says:

    Lâkin şöyle şeyler de var.
    bkz.
    http://rktr.co/17VFYfD

    Bu yazıda tartışılan ve pek çok kişinin de yakından bildiği AKM yarışmasında
    2.ödül alan Kemal Aran önerisinin izinden giderek yapılan tartışma hala gündemde apaçık ki.

Bir cevap yazın