Yıllardır Atıl Durumdaki Kültür Kompleksi Yıkılıyor

Tiflis Belediyesi, Studio Fuksas'ın tasarımı Rike Park Kültür Kompleksi’nin yıkımını onayladı.

Fotoğraflar: Dennis Esakov

13 Temmuz 2026’da Tiflis Belediyesi, Rike Park’ta bulunan Konser ve Sergi Salonu kompleksinin yıkımı için resmi izin verdi. Studio Fuksas tarafından tasarlanan yapı, 2012 yılında tamamlanmasına rağmen hiçbir zaman resmi olarak hizmete açılmadı. Aynı dönemde yine Studio Fuksas’ın tasarladığı Tiflis Kamu Hizmetleri Binası da tamamlanmıştı.

Yapı, 2011 yılında United National Movement (UNM) hükümeti döneminde inşa edilmeye başlandığından beri hem yetkililer hem de halk arasında tartışma konusu olmuştu. 2012’de hükümet değişikliğinin ardından proje askıya alındı.

10.000 metrekarelik kültür kompleksi, Kura Nehri kıyısında, Rike Parkı içinde yer alıyor ve sıra dışı formu ile malzeme kullanımıyla dikkat çekiyordu. Yapı, istinat duvarında tek bir kütle olarak birleşen, iki ayrı hacim oluşuyordu. Halk arasında “Rike Tüpleri” olarak anılan hacimlerden biri Konser Salonu, diğeri ise Sergi Salonu olarak tasarlanmıştı.

Konser salonu, dönemin Cumhurbaşkanı Mikheil Saakashvili tarafından başlatılan kapsamlı bir kentsel dönüşüm programının parçası olarak sipariş edilmişti. Hükümet, uluslararası mimarlık ofislerinin tasarladığı simgesel yapılar aracılığıyla, özelleştirme, yabancı yatırım, hızlı inşaat ve altyapı projeleriyle birlikte Batı’ya yönelen modern bir metropol imajı oluşturmayı hedefliyordu.

Fotoğraf: Archivio Fuksas

Kültür kompleksinin yıllarca atıl bırakılmasında, önceki siyasi yönetimin bir simgesi olarak görülmesi gerekçe gösteriliyor. Yetkililer tarafından da yapıya yönelik olumsuz görüşler belirtilmişti. Örneğin, Başbakan Irakli Kobakhidze, Mayıs 2025’te yaptığı açıklamada, yapının “çirkinliğinin” başkent için bir fayda sağlamadığını söylemişti.

Yıllar içinde Rike Park Konser ve Sergi Salonu birçok kez el değiştirdi, defalarca ihaleye çıkarıldı ve farklı yeniden kullanım önerileri gündeme geldi. Ancak bunların hiçbiri yapıya sürdürülebilir bir işlev kazandıramadı. 2022 yılında mülkiyet iş insanı Davit Khidasheli ‘ye ait bir şirkete geçti ve daha sonra yeniden devredildi. Haziran 2025’te mevcut sahibi Rike Dome projeyi devraldı. Aynı yıl, terk edilmiş yapının çevresinde bir gencin hayatını kaybetmesi kamuoyunun dikkatini yeniden bu yapıya çevirdi. Bunun ardından Tiflis Belediye Başkanı, binanın yıkılacağını açıkladı.

Karar, Haziran 2026’nın sonlarında resmiyet kazandı. Tiflis Belediyesi Mimarlık Dairesi, mevcut mülk sahibinin sunduğu yıkım planını, Belediye Kültürel Miras Koruma Konseyi’nin onayının ardından kabul etti. Karara göre yapının, 25 Aralık tarihine kadar tamamen yıkılmış olması gerekiyor.

Fotoğraf: Archivio Fuksas

Yapının mimarları Massimiliano Fuksas ve Doriana Fuksas , yıkım kararına karşı çıkarak binaya yeni bir işlev kazandırılması gerektiğini savundu. Mimarlık ofisininin açıklamasında şu ifadeler yer aldı:

“Kentin yeni gelişim stratejisinin arkasındaki vizyonu anlıyoruz. Aynı zamanda ikonik Rike Park yapısının onu yeniden kamusal yaşamla ve Tiflis’in gelecekteki gelişimiyle buluşturacak yeni bir program aracılığıyla yeniden işlevlendirilebileceğine inanıyoruz. Böylece mevcut yatırımın değeri korunurken, yenilenmiş bir kentsel vizyonla bütünleşmesi de mümkün olacaktır.”