LINA Spotlight Fellows'a bu sene seçilenler arasında Ecem Saricayir ve Bart Feberwee’nin oluşturduğu takım ve onlarla Toprak ve Tezek: Güney Kafkasya’da Biyotik Mimari araştırma projesinde iş birliği yapan sanatçı/fotoğrafçı Hacer Bozkurt da var.

Avrupa platformu LINA, mimarlık ile mekân kültürüyle ilgili diğer alanların kesişim noktasında çalışan yeni nesil uygulayıcıları ve düşünürleri ilgili kurumlarla bir araya getiren bir ağ ve Yaratıcı Avrupa Programı kapsamındaki uygun ülkelerde Avrupa Birliği tarafından destekleniyor.

Bu sene 26 Mayıs ve 3 Ağustos arası süren açık çağrılarında toplanan 464 başvuru arasından seçilen projelerden biri de Toprak ve Tezek: Güney Kafkasya’da Biyotik Mimari; mekânsal düzenleme, ses ve video yerleştirmeleri, fotoğraf ve dijital arşiv aracılığıyla izleyicilere bölgedeki insan ve diğer türler arasındaki birlikte yaşam tecrübesi ve pratikleri etrafında yeni sorular sormayı amaçlıyor. Ecem Saricayir, Bart Feberwee, Hacer Bozkurt ve Zafer Altınkaya’dan oluşan proje ekibi mimarlık tarihi, siyaset teorisi, mimari görselleştirme ve sosyal komünite ile çalışma alanlarını bir araya getiriyor.

Toprak ve Tezek çeşitli halklar ve diğer türler tarafından yerleşilmiş Güney Kafkasya’nın geleneksel ve mekânsal bir yöntemi olan tezek yapımını bölgenin bir parçası olan Kuzeydoğu Türkiye’den örnekler. Bu örnek insan, hayvan ve bitki yaşantıları arasında var olan birlikte yaşama pratiğini sergilerken bir yandan da global kapitalist dünyaya eklemlenme çabası altında ve demografi, türler, ve malzemelerin geçmişte geçirdiği ve günümüzde devam eden tekdüzeleşmesi ile yok olmaya yüz tutan bu pratiği belgeliyor ve arşivliyor. Araştırma ekibi tezek yapımının malzeme, tasarım, ve mirasın kesiştiği geleceğe yönelik bir yöntem olma potansiyelini de sorguluyor.

Grubu ve projeyi temsilen Ecem Saricayir bu senenin UNESCO Dünya Mimarlık Başkenti seçilen Barselona’da, Mies van der Rohe Vakfı’nın LINA ile birlikte organize ettiği foruma katılarak projeyi platformun çeşitli üye organizasyon ve enstitülerine tanıttı. Araştırmalarının sürecinde deneysel olarak ürettikleri tezek tuğlalarından birini Barcelona Pavyonu’nda sergileyen grup, önümüzdeki sene boyunca projeyi geliştirmeyi ve sergilemeyi planlıyor.

Devam eden Toprak ve Tezek: Güney Kafkasya’da Biyotik Mimari araştırma ve sanat projesinin bir versiyonu daha önce 2022 Uluslararası Rotterdam Mimarlık Bienali’nde sergilendi. Sergi, lokal olarak (Hollanda’da) yeniden üretilmiş ve ölçeklendirilmiş bir tezek kulesinden, orijinal ölçeğinde Kars’ta üretilen bir tezek kulesinin ve toprak çatılı evlerin tezek kuleleriyle beraber yer aldığı bölgenin fotoğraflarından oluşmaktadır. Saricayir ve Bozkurt daha önce SALT Araştırma Fonu kapsamında desteklenen farklı projelerde de Türkiye ve Kuzeydoğu Anadolu’da mimarlık, tasarım, ve toplum konularında bilgi ve sergi ürettiler.

Projenin web sayfası: https://lina.community/projects/7cfc7a1b-5440-444f-a60a-5b46550e93da/