Rumeysa Büşra Çakır tarafından tasarlanan SAÇAK isimli proje, Çuhadaroğlu Öğrenci Proje Yarışması’nda ikincilik ödülüne değer görüldü.
SAÇAK, Rumeysa Büşra Çakır tarafından tasarlanan, gündelik yaşamda okul ve topluluk yapısı olarak kullanılan, afet durumunda ise ortak ihtiyaçlara yanıt verecek şekilde dönüşebilen modüler bir sistemdir. Çuhadaroğlu Öğrenci Proje Yarışması’nda ikincilik ödülüne değer görülen proje, eğitim mekânlarının hem farklı öğrenme biçimlerine hem de değişen toplumsal koşullara nasıl uyum sağlayabileceğini sorgular.
Tasarım, öğrenmenin tek tip dersliklerle sınırlandırılması yerine farklı eylemler ve mekânsal ihtiyaçlar üzerinden örgütlenmesini önerir. Bu doğrultuda geliştirilen Paylaş, Keşfet, Üret ve Odak birimleri; birlikte öğrenme, doğayla ilişki kurma, deneyerek üretme ve bireysel olarak yoğunlaşma olanakları sunar. Çocukların farklı öğrenme ritimlerine alan açan bu yaklaşım, eğitimi dersliğin sınırlarından çıkararak açık ve yarı açık alanlara taşır.
Birimlerin biçimlenmesinde, çocukların tanıdığı ev arketipi temel alınır. Eğimli çatılar, kapılar, pencereler ve bahçeler; güven ve aidiyet duygusunu destekleyen bir mimari dile dönüşür. Çatılar gün ışığı, doğal havalandırma ve gölgeli geçiş ihtiyaçlarına göre açılır, yükselir ve uzar. Saçaklar ise farklı birimleri birbirine bağlayarak ortak kullanıma açık, korunaklı eşikler oluşturur.
SAÇAK, sabit bir yerleşim şeması yerine araziye, kullanıcı sayısına ve ihtiyaçlara göre farklı biçimlerde düzenlenebilen bir sistem önerir. Projede geliştirilen avlulu yerleşim, bu sistemin olası birleşimlerinden biridir. Öğrenme birimleri ortak avlu çevresinde konumlanırken avlu; oyun, açık ders, sergi, performans ve gündelik karşılaşmaların gerçekleştiği ortak bir mekân olarak çalışır.
Afet durumunda her öğrenme birimi, kendi mekânsal özellikleri doğrultusunda yeni bir işlev üstlenir. Paylaş birimi geçici bakım ve gözleme, Keşfet birimi eğitim ve koordinasyona, Üret birimi tamir ve lojistik desteğe, Odak birimi ise dinlenme ve psikososyal desteğe uyarlanır. Yemekhane, yemek üretimi ve dağıtımının gerçekleştirildiği bir aşevine dönüşür.
Avlulu yerleşimde bu dönüşüm, bütün yapının birlikte çalışmasıyla tamamlanır. Avluya yönelen cephelerin açılmasıyla öğrenme birimleri, saçak altları ve açık alan birbirine katılır. Gündelik kullanımda farklılaşan mekânlar, afet anında bakım, üretim, dağıtım ve dayanışmanın bir arada yürütülebildiği bütüncül bir ortak alana dönüşür.
360 cm’lik modüler ızgara üzerinde geliştirilen prefabrik sistem; hızlı kuruluma, büyümeye, küçülmeye ve farklı yerlerde yeniden düzenlenmeye olanak tanır. Zemine sınırlı müdahaleyle yerleşen SAÇAK, eğitim ile toplumsal dayanışmayı aynı çatı altında buluşturarak gündelik yaşamın sürekliliğini ve afet sonrasında yeniden başlamayı destekler.