Akra Didim

Peyzaj tasarımı TTDS | Tülay Tosun Design Studio tarafından yapılan Akra Didim, Aydın'da yer alıyor.

Akra Didim, Aydın’ın Didim kıyısında, Baransel Koyu’nda konumlanan, 340.000 m² büyüklüğünde, peyzaj odaklı bir konaklama kompleksi olarak ele alınmıştır. Yaklaşık 1.050 metre kıyı şeridi boyunca uzanan ve yaklaşık 34 metrelik kot farkına yayılan proje alanı; güçlü topoğrafyası, karstik kaya oluşumları, mevcut maki dokusu ve Ege kıyı peyzajının karakteristik özellikleriyle şekillenmektedir. Program; 279 otel odası, 50 yetişkin villası ve 33 aile villasından oluşmaktadır.

Projenin tasarım süreci, araziyi yeniden biçimlendirmek yerine mevcut coğrafyayı okumak ve onunla birlikte çalışmak fikriyle başlamıştır. Mevcut kaya oluşumları, maki bitki örtüsü ve doğal topoğrafya; mimari ve peyzaj tasarımının temel girdileri olarak değerlendirilmiştir. Peyzaj, yapıların çevresinde kalan tamamlayıcı bir unsur olarak değil, tüm master planın organizasyonunu belirleyen temel sistem olarak ele alınmıştır.

Alanın mevcut ekolojik omurgasını oluşturan Pinus pinea, Ceratonia siliqua, Olea europaea, Arbutus unedo, Ficus carica, Acacia cyanophylla, Acacia farnesiana, Schinus molle, Agave americana, Quercus türleri, Tamarix, Pistacia terebinthus ve Laurus nobilis gibi türlerin korunması tasarımın temel kararlarından biri olmuştur.

İnşaat sürecinde alandaki 4.303 yerel bitki dikkatle sökülerek geçici fidanlık alanlarında korunmuş ve uygulama sonrasında yeniden peyzaja dahil edilmiştir. Kazı sırasında ortaya çıkan toprak ve doğal taşlar proje alanı içerisinde yeniden değerlendirilmiş; dışarıdan dolgu malzemesi getirilmesi minimuma indirilmiştir. Bu yaklaşım sayesinde mevcut toprağın tohum bankasının korunması ve mevsimsel bitki örtüsünün yeniden gelişmesi desteklenmiştir. Özellikle aile villalarının batı ve güneybatı sınırlarında oluşturulan “In Place” alanı, bu koruma ve yeniden yerleştirme sürecini tamamlanmış peyzajın görünür bir parçasına dönüştürmektedir.

Yeni bitkilendirme stratejisi, mevcut ekolojik yapıyı devam ettiren ve bölgenin iklim koşullarına uyum sağlayan Akdeniz karakterli kserofitik bir bitki paleti üzerine kurulmuştur. Çalı ve yer örtücü katmanında Pistacia terebinthus, Myrtus communis, Lavandula, Rosmarinus, Salvia, Thymus, Juniperus horizontalis, Atriplex halimus, Elaeagnus ebbingei, Agave americana, Opuntia, Stipa, Leymus arenarius, Vitex agnus-castus, Leucophyllum frutescens, Phillyrea ve farklı sukulent türleri kullanılmıştır.

Ağaç katmanında ise Elaeagnus angustifolia, Ziziphus jujuba, Punica granatum, Robinia pseudoacacia, Parkinsonia aculeata, Acacia farnesiana, Acacia cyanophylla, Melia azedarach, Grevillea robusta, Cinnamomum camphora ve Fraxinus türleri yer almaktadır. Kompozisyon içerisinde Cupressus sempervirens ‘Pyramidalis’ güçlü düşey vurgular oluştururken, Olea europaea peyzajın baskın ağaç karakterini belirlemektedir.

Havuz çevrelerinde Stipa ve Leymus türlerinin servi ve zeytinlerle birlikte kullanılması, rüzgârla hareket eden hafif ve geçirgen bir bitkisel katman yaratmaktadır. Bitki paleti koyu yeşil, gri-yeşil ve mavimsi yaprak tonlarından kuru sarı çim dokularına uzanırken; terakota, toprak, mavi ve kırmızı tonları peyzaj içerisinde vurgu olarak kullanılmaktadır.

Yapıların çatı yüzeylerinde Carpobrotus acinaciformis kullanılarak mimari hacimlerin çevredeki peyzajla görsel olarak bütünleşmesi hedeflenmiştir. Proje genelinde yaklaşık 20.000 m² çok işlevli çim alan, kuraklığa dayanıklı Zoysia türleriyle oluşturulmuştur. Damla sulama sistemi sayesinde su tüketiminin ve yüzey kayıplarının azaltılması amaçlanmıştır.

Dolaşım sistemi de doğal topoğrafyanın bir devamı olarak ele alınmıştır. Rampalar, merdivenler ve alternatif güzergâhlardan oluşan ağ, arazideki farklı kotlara uyum sağlarken kullanıcıya peyzajı farklı biçimlerde deneyimleme olanağı sunmaktadır. Ana dolaşım aksı, topoğrafyanın karakterinin en belirgin biçimde hissedildiği bölgeden geçirilerek, proje içerisinde hareket etme deneyimi doğrudan arazinin kendisiyle ilişkilendirilmiştir.

Bu yaklaşımın en belirgin örneklerinden biri Salkım Restoran’dır. Akra Didim’in eğimli topoğrafyası içerisine yerleşen Salkım; 495 m² À la Carte Restoran, 109 m² Signature Bar ve alt kotta konumlanan 84 m² Lounge olmak üzere birbirinden farklı ancak birbiriyle ilişkili üç mekândan oluşmaktadır.

“Salkım” adı, tek bir gövdeden büyüyen üzüm tanelerinin oluşturduğu salkımdan gelmektedir. Restoran bahçesinde kullanılan asmalar ve küçük bağ alanı, mekânın Ege coğrafyası ve Akdeniz peyzajıyla kurduğu ilişkinin önemli bir parçasıdır.

Programın tek bir mimari kütle içerisinde toplanması yerine, farklı kotlarda konumlanan bağımsız hacimlere ayrılması tercih edilmiştir. Bu hacimler arasındaki hareket; teraslar, patikalar, merdivenler ve bitkisel eşikler aracılığıyla gerçekleşmektedir. Böylece klasik bir iç mekân dizisi yerine, mimari ve peyzaj içerisinde ilerleyen açık uçlu bir deneyim oluşturulmuştur.

Salkım À la Carte Restoran, arazinin doğal eğimine uyum sağlayacak şekilde pilotis sistemi üzerinde yükseltilmiştir. Bu karar, yapının algılanan kütlesini azaltırken mevcut maki bitki örtüsünün ve doğal zeminin yapının altında kesintisiz biçimde devam etmesine olanak tanımaktadır. Alt kot, artık bir yapısal artık alan değil; doğal kaya oluşumları, Pistacia terebinthus, Myrtus communis ve aromatik bitkilerin korunduğu aktif bir ekolojik zemin olarak tasarımın parçasıdır.

Restoranın mimari malzeme paleti de araziyle bütünleşecek şekilde sınırlı ve doğal tutulmuştur. Dış cephelerde toprak tonlarında sıva, iç mekân duvar ve tavanlarında sıcak bej tonlarında doğal dokulu yüzeyler ve belirli alanlarda doğal taş duvarlar kullanılmıştır. Ahşap kirişler hem strüktürel hem de mekânsal elemanlar olarak çalışırken, üzerlerine yerleştirilen Platycerium bifurcatum bitkileri iç mekâna asılı bir bitkisel katman eklemektedir.

Restorana varış, klasik bir bina girişi yerine peyzaj içerisinde kademeli olarak gelişen bir geçiş olarak tasarlanmıştır. Kare açıklıklara sahip doğal taş duvarlar giriş sekansını tanımlarken, bu boşluklarda konumlanan hareket halindeki sığırcık kuşu heykelleri projeye ait ince bir kimlik katmanı oluşturmaktadır.

Restoranın doğu bahçesinde yer alan küçük bağ alanı ve güney yönündeki kot farkında korkuluğun bir asma pergolası/bağ taşıyıcısı olarak yeniden yorumlanması, mimari sınırları yaşayan bir peyzaj elemanına dönüştürmektedir. Signature Bar manzaraya yönlenen kompakt bir sosyal odak oluştururken, en alt kotta yer alan Lounge; ahşap strüktürleri ve pergolalarıyla daha sakin buluşmalara ve küçük ölçekli canlı müzik etkinliklerine olanak sağlayan bir açık alan atmosferine sahiptir.

Yetişkin villalarından Salkım’a doğru gerçekleşen iniş de mekânsal deneyimin önemli bir bölümüdür. Merdiven aksının ortasındaki boşlukta kullanılan Cinnamomum türleri ve Trachelospermum jasminoides, koku, ışık ve hareket aracılığıyla duyusal bir geçiş yaratmaktadır.

Projenin ekolojik yaklaşımı bitkilendirmeyle sınırlı değildir. Mevcut kuş habitatları korunmuş; rüzgâr, bitki örtüsü ve doğal yaşamın oluşturduğu ses peyzajı alan deneyiminin bir parçası olarak değerlendirilmiştir. Projede yeniden kullanılan doğal taşlar aynı zamanda farklı canlı türleri için mikrohabitatların oluşmasını desteklemektedir.

Akra Didim’de peyzaj, mimarinin çevresinde kalan artık bir alan olarak değil, tasarımın temel ortamı ve organizasyon sistemi olarak ele alınmaktadır. Mevcut bitki örtüsünün korunması ve yeniden kullanılması, toprak ve taşın proje içerisinde değerlendirilmesi, iklime duyarlı bitkilendirme stratejileri ve topoğrafyayla birlikte gelişen dolaşım sistemi sayesinde proje yaşayan bir ekolojik çerçeve oluşturmaktadır.

Akra Didim, doğanın bir görüntüsünü yeniden üretmek yerine, arazide zaten var olan doğal sistemleri korumayı, güçlendirmeyi ve görünür kılmayı amaçlamaktadır.

Salkım Restoran gibi alt ölçekli mekânlarda da devam eden bu yaklaşım; mimari, peyzaj, gastronomi ve mevcut coğrafyanın aynı tasarım dili içinde birlikte gelişmesini sağlayarak, bulunduğu yerin hafızasını silmeden yeni bir konaklama deneyimi oluşturmaktadır.

Etiketler

Bir yanıt yazın