Balear Adaları Sosyal Konut Modeline Ödül

İspanya'nın Balear Adaları'ndaki sosyal konut modeli, kamu yönetiminin “gerçek bir değişim motoru” olabileceğini kanıtlayarak bu yılki OBEL Award'un sahibi oldu.

OBEL, mimarlığın küresel ölçekte sosyal ve ekolojik kalkınmaya olumlu katkıda bulunduğunu göstermeyi hedefleyen bir vakıf. 2019 yılında kurulan OBEL, mimarlığın çok yönlülüğünü vurgulayan kişi ve kurumları ödüllendiriyor.

Balear Sosyal Konut Enstitüsü (IBAVI) tarafından yürütülen sosyal konut modeli, kamu konutlarının tedariki, tasarımı ve inşasına çok daha sürdürülebilir bir yaklaşımla yaklaşarak bölgedeki konut sıkıntısını çözmeyi hedefliyor. İnsanlığa ve dünyaya yapılan mimari katkıları onurlandıran OBEL Award’un 8. dönem kazananı olan bu model, 2026 yılının teması olan “Systems’ Hack”e doğrudan yanıt veriyor. Bu yılın teması, katılımcılardan artık temel amacına hizmet etmeyen mevcut yapıların ve sistemlerin nasıl uyarlanabileceğini düşünmelerini talep ediyor.

Jüri başkanı ve MVRDV kurucu ortağı Nathalie de Vries, modelin önemini şu sözlerle açıklıyor: “Balear sosyal konut modelini dikkat çekici kılan şey, mimarlığın yenilikçi yönünün sadece tasarım ve malzeme seçiminde değil, aynı zamanda tedarik, politika ve süreçlerde de bulunabilmesi. Kamu konutlarındaki sıkıntı sadece Balear Adaları’na özgü değil, aynı yapısal baskı dünya çapındaki şehirlerde ve bölgelerde de yaşanıyor. Bu modelin sunduğu şey, kamu kurumlarının kendi bağlamlarına uyum sağlayabileceği bir çerçevenin yanı sıra kamu yönetiminin kendisinin gerçek bir değişim motoru olabileceğine dair somut bir kanıt.”

Her ikisi de IBAVI’de çalışan ekonomist Cris Ballester Parets ve mimar Carles Oliver Barceló’nun öncülüğünde Balear Adaları’nda sosyal konut yönetiminde dönüşüm yaşanıyor. Bu devasa konut modeli, kamu konutlarının devreye alınması, tedariki, tasarımı, inşası ve iskânı için yerel malzemeleri, döngüsel inşaat ilkelerini ve iklime duyarlı tasarımı önceliklendiren yeni bir model geliştirmeyi içeriyor. Model, kaliteden ödün vermeden kamu konutlarını hızla artırmayı amaçlıyor.

Obel Award jürisi, Balear sosyal konut modelini kamu kurumlarının çevresel, sosyal ve ekonomik değişimi nasıl yönlendirebileceğine dair güçlü bir örnek olarak gösteriyor. Jüri metninde şu ifadelere yer veriliyor: “Projenin önemi belirli bir binada, malzemede veya mimari dilde değil; kamu politikasını, mimari denemeleri, çevresel sorumluluğu, yerel üretim kapasitesini ve onurlu konut sunumunu tek bir sistemin parçaları olarak birbirine bağlama biçiminde yatıyor. Jüri, bu modeli sistemlerin içeriden nasıl dönüştürülebileceğinin güçlü bir örneği olarak görüyor. Kamu yönetiminin kendisini bir deney alanı olarak kullanan model; kamu alımlarının, yatırımlarının ve yönetiminin sistemik değişim için nasıl birer araca dönüşebileceğini kanıtlıyor.”

Ödül komitesine göre, Cris Ballester Parets ve Oliver Barceló ödül fonunun bir kısmını sosyal konut modellerinin uluslararası erişimini yaygınlaştırmak için kullanacak. Oliver Barceló ödül fonundaki kişisel payından feragat ederek bu bütçenin Balear Adaları’ndaki acil konut girişimlerine aktarılmasını sağlarken, IBAVI de kurumsal olarak ödülden feragat ediyor.

Peris+Toral Arquitectes Ibiza’da Sosyal Konut Projesi Tasarladı

Balear Adaları’nda 54 Sosyal Konut

Palma de Mallorca’da 8 Sosyal Konuttan Oluşan Proje