Dianchi Sulak Alanında Hafif Bir İz: Laoyuting Pavyonu

Atelier Deshaus tarafından Çin’in Kunming şehrinde tasarlanan pavyon, ekolojik hassasiyeti gözeten, ziyaretçilere hem dinlenme hem de yönlenme olanağı sunan hafif ve geçirgen bir mekânsal deneyim sunuyor.

Fotoğraflar: Ce Wang

Atelier Deshaus tarafından Çin’de tasarlanan Laoyuting Pavyonu, 2024 Dianchi Art Season: “Home and Future” programının davetli projelerinden biri olarak öne çıkıyor.

Tamamlandıktan sonra Dianchi Sanat Festivali’nin girişi olarak kullanılan pavyon, Dianchi Gölü kıyısındaki Laoyu Nehri Sulak Alan Parkı’nda konumlanıyor. Pavyon, festival sonrasında sulak alan parkının girişini tanımlayan bir mekânsal eşik ve ziyaretçilerin dinlenebileceği kalıcı bir durak haline gelmiş.

Dianchi Gölü kıyısındaki bu çıplak selvi koruluğu, kentin su arıtma altyapısının bir uzantısı ve göle ulaşmadan önce suyun geçtiği son doğal filtreleme alanını oluşturuyor.

Kentlilerin balık tutmak için sıkça uğradığı ve küçük balıkların yaşadığı bu bölgede yer alan pavyon, bu nedenle Laoyu Nehri Sulak Alanı’nın adını almış. Balıkçıların dinlenmek için kullandığı bu küçük yapı ise zamanla Laoyuting Pavyonu olarak anılmaya başlamış.

Pavyon, ince çelik kolonlar ve parçalı çatı kurgusuyla, yoğun trafikli yol ile göl kıyısındaki geniş orman dokusu arasında yapay bir orman hissi oluşturuyor. Modern çelik konstrüksiyon, “ağaçların arasında olma” duygusunu “ilkel bir barınağın altında bulunma” haliyle birleştirerek özgün bir mekânsal deneyim sunuyor.

Yapı, doğal ve yapay atmosferler arasında algısal bir eşik yaratıyor. Çapı 40 mm olan sık sık dizilmiş kolonlar, parçalı çatının düzensiz görünen siluetini taşır ve birlikte hafif, geçirgen bir pavyon karakteri üretiyor. Bu ince kolonların arasında, Dianchi Gölü’nün daha derin kesimlerine yönelen iki dar patika sessizce belirir ve ziyaretçiler bu noktalarda toplanır, yön değiştirir ya da alana dağılıyor.

Yapının dönüşen ifadesi, teknoloji ile doğa arasındaki ilişkiyi yeniden düşünmeye davet ederken küçük geleneksel Çin pavyonu ile doğal peyzaj arasındaki bağı güncel bir yorumla yeniden kuruyor. Parçalı çatı kurgusu, ışığın içeri süzülmesine olanak tanıyarak mekânda derin ve titreşen bir gölgelenme oluşturuyor.

Çatının boşluklarından gökyüzü ve yakındaki ağaç tepeleri görünürken uzaktan bakıldığında çatı, geleneksel Çin mimarisinin dört eğimli siluetini çağrıştırıyor. Parçalı yapısı ise saz çatıyı çağrıştıran hafif ve organik bir görünüm üretiyor. Bu sayede çelik levhaların endüstriyel niteliği belirsizleşiyor ve maddesel ağırlığı adeta çözünüyor.

Sulak alan parkının çevresel koruma koşulları, zemine müdahaleyi tamamen sınırlıyordu. Bu nedenle pavyonun temeli toprağa gömülmek yerine mevcut yüzeyin üzerine yerleştirilen bir çelik levha üzerine kurulmuş. Her kolon, zemine doğrudan temas etmeyen on santimetrekarelik çelik bir blokla yükseltilmiş.

Bu küçük bloklar, yerinde oluşturulmuş birer “mikro temel” gibi davranarak ince kolonların konsol etkisini taşıyor. Kolon tabanlarının hafifçe yukarı kaldırılması ise arazinin bütünlüğünü koruma düşüncesini mimari olarak görünür kılıyor.

Sahadaki müdahaleyi en aza indirmek için yapı bütünüyle prefabrik bir sistem olarak kurgulanmış. Kolonlar, çatı panelleri, bağlantı elemanları ve cıvatalar fabrikada üretilip yalnızca montaj için alana getirilmiş.

Zemine oturan toplam 93 çelik kolon, 40 mm çapındaki yuvarlak çubuk kesitleriyle konsol prensibinde çalışıyor. Düz ve eğimli plakalar menteşe detaylarıyla birbirine eklemleniyor. Bunlara ek olarak, 20 mm çapında 125 kısa çelik kolon daha, ilave plakaları taşıyarak çatının hem esnek hem de rijit bir yapısal karakter kazanmasına katkıda bulunuyor.

Pavyonun dört eğimli çatı formu yeniden yorumlanmış ve sulak alan ekolojisine duyulan saygı yapıya belirgin bir hafiflik duygusu kazandırmış. Pavyon, ağaçlar, kullanıcılar ve yapı arasında yeni bir ilişki kurarak mekânsal kurguyu yeniden tanımlıyor.