ZT Ödülleri Ulusal Öğrenci Proje Yarışması 2025

"Kule" konulu 2025 yılı Ziya Tanalı Ödülleri Ulusal Öğrenci Mimari Proje Yarışması'nın son başvuru tarihi 22 Aralık 2025.

Ziya Tanalı İnisiyatifi

2008 yılında TMMOB Mimarlar Odası, XI. Ulusal Mimarlık Ödülleri kapsamında Ziya Tanalı’yı Büyük Ödül’e (Sinan Ödülü) değer gördüğünde, ödül gerekçesini şöyle ifade etmişti:

“Mimarlık mesleğine mimar, eğitimci, eleştirmen, yazar, yönetici olarak yaptığı çok boyutlu katkının yanı sıra, meslek hayatı süresince gerek mimarlık ürününün kalitesine yönelik sürdürdüğü taviz vermez tutum, gerekse mimarlığın eleştirel kültürünün yerleşmesine katkıları, yapıtlarının barındırdığı arka plan düşünce zenginliği, ince ayrıntı kalitesi, yalın bir mimari dil ile ulaşılan zenginliği öncelikli kılan kararlı tutumu nedeniyle ödüle değer görülmüştür.”

1) Yarışmanın amacı:

Ziya Tanalı inisiyatifi, çok erken kaybetmiş olduğumuz büyük usta, hoca, düşünür ve yazar Ziya Tanalı’nın yaşamı boyunca yazdıklarından, yaptıklarından, söylediklerinden etkilenen ve bu birikimin aktarılmaya devam etmesini isteyen insanlardan oluşmaktadır. Bu amaçla bir öğrenci yarışması düzenlemekte ve gençlerle bu birikimi paylaşmaya çalışmaktadır. Yarışmaların esas amacı “güzel” ya da “başarılı” projeleri seçmek ve ödüllendirmekten çok, Ziya hocamızın bize verdiği ödevleri anımsatacak şekilde ortaya konmuş konular ve sorunlar ile öğrencilerin belirli konular üzerinde düşünmelerini sağlamaktır. Bu şekli ile yarışma bir serbest, açık ve gönüllü eğitim aracı olarak işlev görmektedir. Ortaya konulan soru ve sorunlara Ziya Tanalı’nın bize öğretmeye çalıştığı şekilde bakmaya ve yorumlamaya çalışmak bu çabanın esasını oluşturur. Düzenlenen kolokyumlar ise bir çeşit proje son jürisi gibi değerlendirilebilir. İleri zamanlarda bu çalışmaların yarışma dışında da genişlemesi hedeflenmekte ve Ziya hocamızın birikiminin daha çok kişiye ulaştırılması ve güzel sanatların teşviki amaçlanmaktadır.

2) Yarışmanın Konusu:

KULE

Kimi zaman bir koridor, kimi zaman bir merdiven boşluğu, bazen şekilsiz bir avlu bazen de ölçeksiz bir lobi olarak karşımıza çıkar geçiş mekanları. Mekanlar arasında geçip giderken varlığını tam da idrak edemediğimiz, çoğunlukla göz ardı edildiği ve kötü tasarlandığı hatta hiç tasarlanmadığı için, mekândan da saymadığımız bazı boşluklar.

Mekân kurgusunun sadece içinden geçip gitmek üzerine kurulu olduğu bu boşlukların bir yerinde, bir anlığına geçip gitmekten vazgeçip durduğumuzda, hareketin kesilmesiyle birlikte mekânın algısı da kurgusu da değişmeye başlar. Kesintisiz akan gündelik hareketin içinde, yalnızca durduğumuzda görünür olurlar; tıpkı düşüncenin, akışın durduğu bir anda belirmesi gibi. Artık orası siz ne isterseniz onu olmaya uygun boş bir çerçeve gibi eşlik eder size.

Bir merdiven çıkışı ya da koridorda dönmek, yalnızca yönlenme değil; bir mekânsal anlatı, bir dönüşümdür. Geçiş, yalnızca fiziksel bir eylem değildir. Her geçiş aynı zamanda bedensel, zihinsel ve duygusal bir farkındalık üretir.

Bernard Tschumi’nin ifadesiyle, “Mimarlık; mekân, olay ve hareketin bileşimidir.”

İşte, öylece bir koridorun ortasında ya da merdiven boşluğunun sahanlığında duruvermişiz de etrafa bakıyormuşuz gibi, bu geçiş mekanları üzerine yeniden düşünmek ve tek bir işlevi yerine getirmek ötesinde bir duyarlılıkla zaman zaman nasıl ele alındığını, alınabileceğini tartışmak üzere, katılımcılardan bu seneki yarışmanın konusu olarak bir kule tasarlamaları istenmektedir. Tasarımın hem geçiş kavramını hem de düşey-yatay hareketin mekânsal ve duyusal farkını düşünsel bir yoğunlukla ele alması beklenmektedir.

Yatayda ilerlemek ile düşeyde yükselmek, bu ikisi sadece bir mesafe ya da yön farkı değil, bambaşka mekânsal ve duyusal deneyimlerdir. Yatay hareket, çoğunlukla süreklilik ve tekrar hissiyle ilişkiliyken, düşey hareket ise kesintidir; mekânsal bir kırılma, bir karar anı, bir dönüşümdür. Tam da bu nedenle, merdiven geçiş halinin en yoğun hissedildiği mekân olarak görülebilir.

Kule, kategorik olarak yerden yukarı doğru yükselen, dar ve yüksek yapı olarak tanımlanabilir ama bu kategorik tanım bize kule’nin ne kadar özel ve farklı bir yapı olduğunu anlatmaz. Görünür kule yapısının neredeyse bütünü tepesinde varılacak noktanın aracı, geçiş mekanıdır demek yanlış olmaz.

Bu anlamda göğe yükselme yolculuğudur aslında kule, yerle gök arasındaki yolun mekansal karşılığıdır.

Calvino, Görünmez Kentler’de Zenobia’yı anlatırken göğe yükselme halini vazgeçilmez bir mutluluk olarak görür Zenobialılar için. Kazıkları ve boşluktaki merdivenleriyle. Zenobia adeta zemine değmez, havada asılı gibidir, incecik kazıkların ucunda gökyüzüne asılı bir dokuma gibi. Şehir uykudayken yükselir kuleler yerle gök arasında, düşle gerçek arasında.

Kimi zaman üç basamak bir kule oluverir, kiminde üç yüz basamak yetmez. Kule olmak, yükseklikten bağımsız olarak bir tavrın ifadesidir, göklerde bir yer edinme arzusunun.

“Biçimlerin ardında duran ve sessizce aktarılan duyarlılıklar… Sanat olan yapı değil, mekândır; konulan biçimler ile var edilen ‘yer’ ile aktarılır duyarlılıklar”

Ziya Tanalı

Bu seneki yarışmanın konusu olarak katılımcılardan istenen, kendi yaşam çevrelerinde büyükçe bir kent parkı içinde, park alanını gözlem / seyir amacıyla kullanılmak üzere bir kule tasarlamalarıdır. Kule, yalnızca düşey bir yapı elemanı değil, aynı zamanda bir gözlem düzlemi, bir yön değişimi, hatta bir içsel yolculuğun fiziksel karşılığı olabilir.

Kule tasarımının 12x12x12 metre bir hacim içinde kalacak şekilde düşünülmesi istenmektedir.

• Saint Exupery’nin “mükemmelliğe, artık eklenecek bir şey kalmadığında değil, çıkarılacak bir şey kalmadığında ulaşılır” cümlesini motto olarak kabul eden ödülün değerlendirilmesinde Ziya Tanalı’nın mimari anlayışını ortaya koyan aşağıdaki başlıklar önem taşımaktadır.
• Yalın, sade, duru
• Alçak gönüllü
• Nesne aracılığı ile duyarlıkları aktaran – tüm sanat dallarında olduğu gibi
• Sahici olan/ kendine benzeyen
• Malzemenin doğasına uygun olanrn
• İnsansı gereksinimlere yanıt veren, insan ölçeği
• Biçimlere değil, şeylerin özüne önem veren
• Kendiliğinden- hep oradaymış gibi olan
• Yeni – var olandan, var olmayanı kurgulayan
• Katılımcıların fikirlerini mümkün olan en az metin kullanılarak iletmeleri beklenmektedir. Tasarım konsepti ve arkasındaki düşünce, sunuş paftasındaki kısa açıklamalar dışında ek bir proje raporu olmadan sunulmalıdır.
• Yarışma dili İngilizcedir.

3) Yarışmayı Düzenleyen Kurum ve Jüri:

Yarışma Tanalı Ailesi ile birlikte Ziya Tanalı inisiyatifi tarafından düzenlenmektedir.

Ziya Tanalı inisiyatifi bununla sınırlı olmamak üzere aşağıdaki kişilerden oluşmaktadır.

Erhan Akça, Sait Onur Edeş, Ayşe Ece Onur, Alper Gündüz, Ozan Sarıkaya, Oya Kuyumcu, Faruk Şahin, İsben Önen, Babür Ülgüner, Aslı Sarıkaya, Şebnem Özdemir, Taner Aslan, Özlem Önen, Bora Tubay, Zeynep Yağmur, İlhan Kesmez, Gözdem Tubay, Berna Aslan, Zeynep Onur, Ayşen Çerşil, Beyza Çebișli.

2025 yılı yarışması jüri üyeleri ise aşağıdaki gibidir:

Asli Jüri Üyeleri (Alfabetik sıra ile):

Ekin Sakın, Mimar

Gabriel Comstock, Mimar

Kozan Uzunoğlu, Mimar

Sait Onur Edeş, Mimar

Teun Spruijt, Mimar

Danışman Jüri Üyesi:

Kaan Tanalı, PE

Yedek Jüri Üyeleri:

Nuray Bayraktar, Mimar

Alper Gündüz, Mimar

Raportörler:

Beyza Çebișli, Mimar

Ayşen Çerşil, Mimar

Zeynep Onur, Mimar

Babür Ülgüner, Mimar

4) Yarışmaya Katılım Koşulları:

Yarışmaya aşağıdaki şartlara uyan T.C. ve K.K.T.C. üniversitelerinde eğitim görmekte olan lisans öğrencisi durumundaki mimarlık öğrencileri katılabilirler:

• Jüri üyelerini ve raportörleri belirleyenler ve atayanlar arasında olmamak.
• Jüri üyeleri (danışman, asli, yedek) ve raportörlerle bunların 1. dereceden akrabaları, ortakları, yardımcıları ve çalışanları arasında olmamak.
• Jüri çalışmalarının herhangi bir bölümüne katılmamak.
• Yarışmayı açan Tanalı Ailesi ile birlikte Ziya Tanalı inisiyatifi içinde, yarışma ile ilgili herhangi bir işlemi hazırlamak, yürütmek, sonuçlandırmak ve onaylamakla görevli olmamak.
• Yarışmayı açan Tanalı Ailesi ile birlikte Ziya Tanalı inisiyatifi adına hareket eden danışmanlar ile bunların çalışanları arasında olmamak.
• Yarışmaya bir kişi birden fazla öneri ile katılabilir.
• Yarışmaya grup olarak katılınılabilir. Grup olarak katılınması durumunda yukarıdaki şartları tüm grup üyeleri karşılamalıdır.

5) Yarışma Takvimi:

• Yarışmanın ilanı: 30 Eylül 2025
• Son soru sorma tarihi: 24 Ekim 2025 (e-posta adresi: [email protected])
• Yanıtların ilan tarihi: 27 Ekim 2025
• Teslim tarihi: 22 Aralık 2025

Katılım ücretsizdir.

6) Ödüller: (Tanalı ailesi tarafından belirlenmiştir.)

1. lik ödülü: 30.000 TL

2. lik ödülü: 25.000 TL

3. lük ödülü: 20.000 TL

7) Sunum ve Teslim Koşulları: (Ayrıca 7.sayfadaki şemaya bakınız)

Sunum koşulları:

• Tüm projelerin yatay olarak A1 ölçüsünde bir poster olarak düzenlenmesi ve jpg veya pdf olarak gönderilmesi gerekmektedir. 300 veya üstü dpi, en çok 50 MB.
• Posterin sağ üst köşesinde üzerinde belirlenecek olan zt ile başlayan beş rakamlı rumuz (zt02345 gibi) bulunacaktır.
• Yarışmacıların alana ilişkin genel yaklaşımlarını, kullanıma ait senaryolarını, yere dair kavrayışlarını, yorumlarını, araştırmalarını ve izleyecekleri tasarım stratejilerini mümkün olan en az metin ile teslim paftasında kısa açıklamalar olarak vermeleri gerekmektedir.
• Mikro ve Makro ölçekteki tasarım düşüncelerini anlatan çizimler, eskizler, şemalar, iki ve üç boyutlu ifade araçlarını kullanan görseller.
• Tasarımı anlatacak tüm gerekli plan, kesit, görünüş ile ilgili ölçekli teknik çizimlerin yanı sıra üç boyutlu görseller ve/veya maket fotoğrafları bulunmalıdır.
• Tüm çalışmalar özgün olmalıdır, gerekli tüm durumlarda referans olarak kullanılan materyal belirtilmelidir.

Teslim koşulları:

• Yarışmaya teslimler [email protected] e-posta adresine, 22 Aralık 2025 saat 24.00’e kadar yapılmalıdır. Bu tarih ve saatten sonra yapılan teslimler değerlendirmeye alınmayacaktır.
• E-posta konu (subject) kısmına belirlenecek olan rumuz yazılmalıdır.
• E-posta içeriğinde yarışma teslim paftası ile, www.homageziyatanali.org sayfasından indirilip doldurulmuş olan başvuru formu ve öğrenci kimliği bulunmalıdır.
• Yarışma teslim paftasındaki rumuz, başvuru formundaki rumuz ve teslim için gönderilen e-posta konu (subject) kısmına yazılacak rumuzun aynı olması gerekmektedir.
• Birden fazla öneri ile katılmak isteyen yarışmacılar, her bir öneri için farklı rumuzlar ile ayrı e-postalar ile teslim yapmalıdır. Her bir e-posta ayrı ayrı burada belirtilen teslim koşullarına uymalıdır.
• Grup halinde katılacak yarışmacılar, tek bir başvuru formu doldurarak, tüm grup üyelerinin öğrenci kimliklerini eklemelidir.

9) Kollokyum:

Kolokyum yapılma şekli ve tarihi yarışma sonuçlarının ilanından sonra açıklanacaktır.