One Helix

UNStudio (UNS) tarafından biyolojik ilaç şirketi AstraZeneca için geliştirilen One Helix, iddialı sürdürülebilirlik hedeflerinin mekansal tasarımı nasıl aktif olarak şekillendirebileceğini gözler önüne seriyor. Hibrit düşük karbonlu strüktürü ve sökülebilir hafif yapı sistemiyle One Helix, gelecekteki uyarlanabilirlik ve malzeme verimliliği için örnek bir model sunuyor.

Proje, yaşam bilimleri laboratuvarlarını, ofisleri ve sosyal alanları sürdürülebilir, ticari açıdan gerçekçi ve yüksek performanslı bir çalışma ortamında bir araya getiriyor.

Net enerji pozitif bir bina olarak tasarlanan One Helix, NİZEB (Neredeyse Sıfır Enerjili Bina) gereksinimlerinin de ötesine geçmeyi hedefliyor. Sürdürülebilirlik önlemlerini sıradan bir kontrol listesi olarak ele almak yerine projeyi; konsept aşamasından tamamlanmaya kadar tüm tasarım ve karar alma sürecinin temel çerçevesi olarak kurguluyor. Bu doğrultuda projenin sürdürülebilirlik hedefleri; kütleleşme, cepheler, çatı peyzajı, malzeme paleti, esneklik ve iç mekan atmosferi dahil olmak üzere mimarinin kendisini doğrudan biçimlendirdi.

Hollanda’da bu tip binalarda tipik olarak görülen gömülü karbon miktarının yarıdan daha aza indirilmesi, projenin en büyük başarılarından biri oldu. Kullanılan malzeme miktarını azaltmak ve mümkün olduğunca dairesel malzemeler uygulamak amacıyla Yaşam Döngüsü Değerlendirmesi (LCA) üzerine titiz bir çalışma yürütüldü. Ek olarak, özel üretim statik güneş kırıcı elemanlar ile pasif soğutma sistemlerinin kombinasyonu sayesinde operasyonel karbon düşürülerek binaya BREEAM Outstanding ve NİZEB sertifikaları kazandırıldı.

One Helix; bir yaşam bilimleri binasının, inşa edilebilirliğini, ticari olarak sürdürülebilirliğini ve kiracılar için cazibesini korurken çevresel performansını nasıl artırabileceğini kanıtlıyor.

AstraZeneca’nın T hücresi reseptör terapileri alanında öncülük etme çabalarını güçlendirecek olan bu yeni genel merkez binası; en yüksek sürdürülebilirlik standartlarını karşılayan ve zaman zaman aşan, sağlıklı ile iş birliğine dayalı bir çalışma ortamı sunuyor. Tasarım ekibi, teknik sistem tasarımını desteklemek ve tüm AstraZeneca çalışanları için sağlıklı çalışma ve dinlenme alanları yaratmak amacıyla projeye doğa dostu tasarım unsurlarını ve doğal malzemeleri de entegre etti.

Sürdürülebilirlik Tutkusundan Tasarım Mantığına

Proje, arsa ve geliştirmeye bağlı katı sürdürülebilirlik gereksinimleriyle başladı. Buna yanıt olarak UNS, yalnızca operasyonel enerjiyi düşürmenin yeterli olmadığını fark etti. Arsa ve bina kütlesi, entegre bir tasarım yanıtı gerektiren özel tasarım parametreleri belirleyerek; operasyonel enerji, gömülü karbon, malzeme verimliliği ve uzun vadeli esnekliği dengeleyen daha geniş, bütüncül bir yaşam döngüsü karbon yaklaşımına öncülük etti.

Bu başarı, bina malzemelerinin dikkatli bir şekilde optimize edilmesiyle elde edildi. Düşük karbonlu beton ve çelik içeren hibrit bir strüktürün, ahşap bir strüktürden daha üstün performans göstereceği sonucuna varıldı. One Helix; yeniden kullanılan kentsel malzemeler sayesinde çimento kullanımını azaltırken, sökülüp takılabilen hafif bir strüktüre ev sahipliği yapıyor. Sade bir yerleşim planı, çevresel etkiyi azaltmaya yardımcı olurken binanın gelecekte minimum atıkla uyarlanmasını da kolaylaştırıyor. Yapı aynı zamanda, nispeten kolay ayrılabilen bileşenleri sayesinde minimum atıkla gelecekteki yeniden kullanımları da destekliyor. Böylece proje, tanıdık yapım sistemleri içinde malzeme ve karbon azalmalarının mümkün olduğunu göstererek geniş pazarla bağ kuruyor.

Projenin enerji hedeflerini destekleyen diğer önlemler arasında cepheye entegre güneş panelleri, enerji geri kazanımı sağlayan yüksek verimli hava sistemleri, ısı değişim sistemleri, iç mekan sıcaklığını doğal yollarla düzenleyen tavanlar ve termal enerjiyi depolayan yeraltı sistemleri yer alıyor. Bu bina sistemleri; kentsel ısı adası etkilerini azaltmak, biyolojik çeşitliliği teşvik etmek ve iklim direncini artırmak için yeşil çatı ve su tutma sistemleriyle uyum içinde çalışıyor. Bodrum katındaki ortak elektrikli mobilite ve şarj altyapısı da projenin düşük karbon stratejisini destekliyor.

Sürdürülebilirlik Her Tasarım Kararını Bilgilendiriyor

Binanın cephe tasarımı estetik kaygılar kadar performans gereksinimlerinden de doğdu. Erken dönem cephe çalışmaları; termal ısı yükünü azaltmaya, gün ışığını artırmaya ve çalışma konforu sunmaya odaklanarak güneş kırıcı stratejinin mimarinin ayrılmaz bir parçası haline geldiği net bir konseptin önünü açtı. One Helix’in gölgeleme elemanları; yönelim, güneş ısısı kazancı ve rüzgar yüküne yanıt olarak tasarlandı; hem laboratuvar hem de ofis katları için uygun koşulları desteklemek adına gün ışığı, güneş ışığı çalışmaları ve maketler aracılığıyla test edildi.

Sıfır atık üretim metodolojisiyle robot kolları tarafından dokunan paneller, bazalt elyafından yapılmış sert, reçine emdirilmiş elemanlar olarak şekillendirildi. Özel desenleri; şeffaflığı güneş korumasıyla dengelemek ve katı performans toleranslarını karşılamak üzere kalibre edildi. Sistem ayrıca şiddetli rüzgarlarda sabit kalacak ve tutarlı bir çevresel tepki verecek şekilde tasarlandı. Bu yenilikçi yaklaşım, özgün bir karakter tanımlayan mimari tasarımı beraberinde getirdi.

Döngüsellik, Geri Dönüştürülmüş İçerik ve Malzemeler Üzerine

İç mekan tasarım konsepti AstraZeneca’dan gelen net bir brief ile ortaya çıktı: bina, laboratuvar çalışmasının katı gereksinimlerini eksiksiz bir şekilde karşılarken sürdürülebilirliği görünür ve hissedilir kılmalıydı. Tasarım hedefi, aşırı klinik bir atmosferden kaçınmak ve bunun yerine çalışma günü boyunca destekleyici, sakin, konforlu ve işlevsel hissettiren alanlar yaratmaktı. Bu doğrultuda UNS, geleneksel bir ofisten anlamlı bir şekilde farklı hissettiren bir iş yeri arzusuna yanıt vererek organizasyon ilkesi olarak dairesel ve doğa dostu tasarıma odaklandı.

Bu tutku, en başından itibaren her malzeme kararını şekillendirdi. UNS, Çevresel Ürün Beyannamelerinin (EPD) malzeme seçiminde kilit faktör olduğu bir metodoloji oluşturdu. Biyolojik bazlı ve geri dönüştürülmüş içerik her uygun durumda önceliklendirildi. Daha da önemlisi ekip, CO2 metriklerinin ötesine geçerek şartnamelerde maksimum VOC emisyon eşikleri talep etmek suretiyle iç mekan hava kalitesini de inceledi.

Renk paleti, empresyonist peyzaj resimlerinin analizinden türetilerek doğal dünyanın tasvirlerinde en tutarlı şekilde tekrarlanan tonlar belirlendi: doğal taşa atıfta bulunan karolar, her yerde kullanılan ahşap, binanın girişindeki bitkili bir duvar ve doğal formlardan ilham alan desenler içeren tekstiller.

One Helix’in iç mekan tasarımı hiçbir zaman mimariden bağımsız ele alınmadı. Çevresel performansın ticari gerçeklikle dengelenmesi sürekli bir uzlaşma gerektiriyor. Son derece yenilikçi sürdürülebilir ürünlerin bütçe sınırlarını aştığı durumlarda ekip, brief ve mevcut pazarın izin verdiği ölçüde döngüselliğin ve azaltılmış etkinin bitmiş çevrede gömülü kalmasını sağlayarak eşdeğer özelliklere sahip ticari olarak temin edilebilir alternatifler aradı.

One Helix, UNS’nin iç mekan tasarımı yeteneğinde önemli bir gelişmeyi temsil ediyor: her malzemenin görünümünden önce özelliklerinin değerlendirildiği ilk proje olmasıyla, stüdyonun sonraki iş yeri projelerine yaklaşımını da şekillendiriyor.