Jahad Metro Plaza

KA Architecture Studio tarafından Tahran’da tasarlanan Jahad Metro Plaza, araç odaklı yayılmanın yaşanabilirliği azalttığı Tahran'da yayalaşma yönünde önemli bir adım olarak öne çıkıyor.

Yerel el yapımı tuğlalarla kaplanan tonozlar, barındırdıkları mekanlara ışık ve hava geçişine olanak tanıyacak biçimde değişken yüksekliklerle tasarlanmış.

Kentsel yaşam kalitesinin ciddi şekilde azaldığı şehirde, parklar ve alt geçitler gibi az kullanılan veya düşük kaliteli alanların dönüştürülerek canlı kentsel odaklara dönüştürülmesini hedefleyen bir dizi proje, önceki belediye yönetimi ve bir grup şehircilik uzmanı tarafından başlatılmış. Bu bağlamda Jahad Metro Plaza, bu stratejinin ilk ve belirleyici uygulaması olarak öne çıkıyor.

Üçgen formdaki parselde yer alan mevcut yapılar arasında, yalnızca bir giriş kapısı bulunan düşük kaliteli camdan kübik bir metro girişi yapısı ve dağınık metro altyapı elemanları bulunuyormuş. Başlangıçta bütçe kısıtlamaları nedeniyle yalnızca basit bir kaldırım düzenlemesi talep edilirken, sonrasında daha etkili bir tasarım hedeflenmiş.

Farklı kotları birbirine görsel olarak bağlayan tonozlar, yerel zanaatkârlar tarafından hızlı ve ekonomik biçimde inşa edilmiş. El yapımı tuğlalarla oluşturulan bu strüktürler, zamanla unutulmuş yerel bir yapı malzemesini canlandırırken, İran’ın tarihi mimarisine de çağdaş bir gönderme sunmayı amaçlamış. Yükseklikleri değişken olan tonozlar, ışık ve hava geçişini mümkün kılan geçirgen bir çatı oluşturmuş. Bu tasarım, trafik gürültüsünü azaltırken çevreyle uyumlu, içe dönük ve korunaklı bir yaşam alanı meydana getirmiş.

Bugün sosyal bir toplanma mekânı haline gelen Jahad Metro Plaza, kamusal alanların yeniden düşünülmesi ve yayalaştırma stratejileri için örnek teşkil eden nitelikli bir kentsel müdahale olarak dikkat çekiyor.

Rami Kütüphanesi, Ağa Han Mimarlık Ödülü 2025 Kısa Listesinde