- 25 Mart 2025
- 5777 defa okundu.
İstanbul Seyyar Satış Birimleri
Yerce + Taylan Architects tarafından tasarlanan "Seyyar Satış Birimleri", İstanbul'da yer alıyor.
Sokak yemek satıcıları Antik Çağ’dan modern zamanlara kadar dünyanın farklı coğrafyalarında kent kültürünün önemli bir parçası olmuştur. Günümüzde de seyyar satış araçları/birimleri, özellikle de İstanbul için hala kent dokusunun özgün bir parçasını oluşturduğu söylenebilir.
İstanbul’un farklı bölgelerine ve değişen, gelişen yapısı ile ihtiyaçlarına karşılık verebilen seyyar satış birimlerinin tasarlanması ve kentin dokusunda algılanabilen, ayrıştırılabilen bir kimlik oluşturulması İstanbul Büyükşehir Belediyesi’nin açtığı davetli yarışmanın konusunu oluşturuyordu. Bunun sonucunda seçilen önerilerimiz prototip olarak İstanbul Beşiktaş Meydanı’nda hayata geçirilmiştir.
Proje kapsamında İstanbul genelinde kullanılmakta olan seyyar satış birimleri kapsamlı bir şekilde incelenmiş, oluşturulan tasarımlarla tespit edilmiş sorunlara çözümler sunmak ve kent kimliğine katkıda bulunmak amaçlanmıştır.
Seyyar Satış Birimleri, temel olarak Zaman-Mekan-İnsan eksenlerinde değerlendirilmiş ve bu üç olgunun kesişiminde ele alınmıştır:
– Zaman ekseninde, geçmişin bellek ve kültürünü taşıyan, şimdinin ihtiyaçlarına etkin çözümler sunan, geleceği gözeten bir yaklaşım benimsenmiştir.
– Mekan ekseninde, sokağın canlılığının kesişim noktası, akış ve sirkülasyon içinde yaşayan bir nokta olması düşünülmüştür.
– İnsan ekseninde ise satıcı, alıcı ve sokaktaki canlıları gün boyu birleştiren, paylaşımı destekleyen bir yapı olması amaçlanmıştır.
Yapılan tasarımlarda kent kimliği ve bağlam konusuyla ilişkili olarak İstanbul’un kozmopolit yapısı ele alınarak farklı tipolojiler geliştirilmiştir. Tipolojiler, semtin ya da bulunacağı yerin sosyokültürel yapısı, tarihsel dokusu, sirkülasyon yoğunluğu, işlevsel gereksinimler gibi konular doğrultusunda birbirinden farklı hale gelmişlerdir.
• Kentin tarihi yapılarından referansla, kemerlerin taşıdığı bir ‘çatı’ altında insanların buluştuğu ‘KEMERLİ’ modelin, kentin daha tarihi olan alanlarında konumlandırılması,
• Yine bir çatı altında insanlara buluşma noktası yaratan ve İstanbul’un modern, zarif, medeni yüzü olarak ortaya çıkan ‘NEŞELİ MODERN’ modelin, kentin daha yakın zamanlı yerleşim alanlarında konumlandırılması,
• Gündüz kullanım senaryosu kadar gece kullanım senaryosunun ön plana çıktığı ‘TOTEM’ modelin ise kentin sahil bandı alanlarına konumlandırılması hedeflendi.
Tasarımlarda işlevsel konularla ilişkili olarak ise mevsimsel ihtiyaçlar, depolama, enerji ihtiyacı, sürdürülebilirlik, sergileme-sunum, çevresindeki yaşama duyarlılık, hijyen, güvenlik, malzeme gibi başlıklar ön plana çıkarılmıştır.
Bu çerçevede Seyyar Satış Birimleri’nin;
– Satıcı ve alıcı/lar arasında karşılıklı göz temasının-ilişkinin kurulabildiği ve onları atmosferik koşullardan mümkün olduğunca koruyabilmeleri,
– Satıcının ihtiyaç duyduğu nitelikli depolama alanlarına sahip olmaları,
– Kendi enerjisini yenilenebilir enerjiyle sağlayabilmeleri,
– Mümkün olan yerlerde ileri dönüşümlü malzeme kullanımlarıyla kaynakların akılcı kullanımını destekleyebilmeleri,
– Geniş ve açık görüş alanlı vitrinlere sahip olmaları,
– Satıştaki yiyeceklerden arda kalan kırıntıların, çevredeki sokak canlılarına verilebilmesini sağlayan detaylarıyla çevredeki yaşama duyarlı olmaları,
– Özellikle yiyeceklerin konulduğu alanların temizliğini kolaylaştıran çözümleriyle hijyen konusunda hassas olmaları,
– Hizmet verilen zamanların dışında ortaya çıkan güvenlik zafiyetlerini mümkün olduğunca aza indirmeleri,
– Uzun süre kullanıma sahip, minimum bakım gerektirecek çevreye duyarlı malzemelerden üretilmeleri hedeflendi.
Gün içerisinde kısa süreliğine de olsa kentlilerin bir araya gelmelerini ve es vermelerini sağlayacak birer küçük istasyon olarak Seyyar Satış Birimleri, sokak yaşamına canlılık katarken, kent dokusu içinde kolaylıkla algılanacak, tanıdık ama farklı, modern ve zarif imgeleriyle hafızalarda yer etmeyi hedefliyor.
Etiketler
