Köprünün Altında Yeni Bir Kamusal Alan: The Under Space Revival

Hindistan’ın Surat kentinde, yoğun kentsel dokusu bilinen bir bölgede, uzun süredir kullanılmayan köprü altı alanı Aangan Collaborative tarafından spor alanına dönüştürüldü. Artık bu alan, altyapının artık parçası değil; oyun, spor ve nefes alma için demokratik bir kamusal mekân.

Fotoğraflar: Vreidarch studio – Ar. Shivam Vasava

Şehrin en yoğun kavşaklarından birinde olan; okullar, konut blokları, alışveriş merkezleri ve pazarlarla çevrili bu noktada köprünün altındaki alan yıllarca atıl kalmıştı. Surat Belediyesi için geliştirilen tasarım, bu arayüz mekânı herkesin kullanımına açık bir spor tesisi olarak yeniden tanımlıyor. Böylece “artık alan” toplumsal yaşamı canlandıran bir öğeye dönüşüyor.

Projenin özünde, kentsel eşitlik inancı yatıyor: Güzellik, erişim ve saygınlık sadece ayrıcalıklı bir kesime ait olmamalı. Altyapının altını aktifleştirmek, şu soruya yanıt arıyor: “Estetik ve aktif mekânlar neden sadece elitlere ait olsun?”

Tasarım, yönlendirici ve kaymaz özellikler taşıyan taş kaplama ile oluşturulmuş akışkan bir yaya omurgası üzerine kurgulanmış. Bu omurga boyunca farklı spor dallarına uygun, dayanıklı mikro-beton zeminli kapalı sahalar yer alıyor. Alüminyum ağ ve polikarbon kaplama ile sarılı bu hafif kabuk, güvenlik ve akustik izolasyon sağlarken, şeffaflığı sayesinde görsel açıklık ve geçirgenlik yaratıyor.

Müdahale yalnızca bir spor alanı değil, aynı zamanda kentsel bütünleşmenin katalizörü. Açık alanları yetersiz olan yoğun bir mahallede kritik bir boşluğu doldururken, Hindistan şehirlerinde köprü altı mekânlarının yeniden kullanımına örnek teşkil ediyor. Bu noktada altyapı, bir engel değil, bir fırsata dönüşüyor.

Proje, tasarımda erişilebilirlik ve ekonomik ulaşılabilirliği öne çıkarıyor. Sembolik giriş ücretleri, üyelik zorunluluğunun olmaması ve açık saatleriyle çocuklardan gençlere, çalışan yetişkinlerden yaşlılara kadar herkes için ortak kullanım alanı oluyor. Bu, en insani hâliyle bir kentleşme örneği: Katmanlı, davetkâr ve açık uçlu. Özelleşmiş, kapalı yaşam biçimlerinin arttığı bir çağda Surat’taki bu köprü altı mekânı, kentin her köşesinin güzellik, hareket, canlılık ve aidiyet duygusuna dönüştürülebileceğini hatırlatıyor.