“Kentsel Değişimleri Nişantepe Mahallesi Üzerinden Araştırmak” Çalıştayı Gerçekleştirildi

6-17 Temmuz 2026 tarihleri arasında Özyeğin Üniversitesi'nde gerçekleştirilen çalıştayda öğrenciler, üniversite kampüsünün de içinde bulunduğu Nişantepe Mahallesi'nde yaşanan kentsel değişimleri “kent hakkı”, “kentsel ayrışma” ve “mekânsal adalet” kavramları üzerinden araştırdı.

Kolaj. Özlem Bahadır & Sedanur Yıldız tarafından hazırlanmış Kolektif Pano_Nişantepe’den alıntılanmıştır.

Ben bu ayrışmanın neresindeyim?

Dr.Özlem Bahadır ve Beril Özelçi’nin yürütücülüğünde gerçekleşen çalıştay; öğrencilerin kenti yalnızca fiziksel çevresi üzerinden gözlemlemelerini değil, karşılaştıkları değişimleri üreten toplumsal, politik ve gündelik dinamikleri anlamlandırabilecekleri bir bağlam oluşturmayı ve değişimler karşısındaki kişisel ve mesleki konumlarını sorgulamaları için alan açmayı amaçladı.

Görsel kaynak: Halil Altındere, Wonderland

Kentsel ayrışmaları neden görmezden gelemeyiz?

Yürütücüler, sahaya gitmeden önce bağlam kurucu çalışmalarının son ayağı olarak Halil Altındere’nin, Sulukule yıkımındaki öfkeyi performansa dönüştüren “Wonderland” videosunu birlikte izlediklerini ve bunun hedefledikleri “Kentsel ayrışmaları neden görmezden gelemeyiz?” tartışması için provakatif bi başlangıç verdiğini söylediler.

Öğrenciler, post-itler aracılığıyla kentsel ayrışmaların bireysel ve toplumsal etkileri üzerinde görüşlerini paylaştı, katıldıkları ve katılmadıkları noktalar oldu, bu sayede tartışma ve düşüncelerini geliştirme fırsatı buldular.

Kentsel değişimleri yazıyla düşünmek

Kentsel değişimlerin araştırılması sürecinde yazının önerdiği metinsel doku, kavrayışın ve ifadenin sınırlarını genişlettiği için ve öğrencinin derslikte ve sahada edindiği, maruz kaldığı bilgiyi işlemesi için yazının etkili bir araç olduğu belirtildi.

Yürütücüler, alan gezisi sonrasında izlenim yazısı niteliğindeki yazıların, çalıştay bitiminde eleştirel kent okumalarına doğru gelişim gösterdiğini belirttiler.

Öğrencilerin metinleri, kentsel savunuculuk ve politika belgesi olma yolundaki bir kentsel denemeden, kentsel kurguya, psikocoğrafik metinden, eleştirel kentsel denemeye büyük bir çeşitlilik gösterdi.

Çalıştay yürütücüleri, yapılan okuma, araştırma, yazma, tartışma sonrasında öğrencilerin üzerinde en çok durduğu konuların, tanık oldukları kent hakkı ihlalleri ve mekansal adaletsizliğin olağanlaşması olduğunu söylüyor.

Çalıştayın temel amacının kentsel değişimleri değerlendirebilmek için bir bağlam kurmak ve değişimler karşısında öğrencinin kişisel ve mesleki pozisyonunu araştırması için alan açmak olduğunu söyleyen Bahadır ve Özelçi, “Öğrenciler mesleki sorumluluklarının ne olduğunu sorguladılar, şablonlu düşündüğünü farkettiğini söyleyen öğrenciler oldu, ‘fiziksel tasarım’ ile ‘toplumsal gerçeklik’ arasındaki kopukluğu gidermenin mimarın sorumlulukları arasında olduğunu ve bunu daha önce bu kadar yakından gözlemleme ve düşünme imkanlarının olmadığını söyleyen öğrenciler oldu,” dedi.

“(…) Nişantepe’ye ilk gittiğim günü düşündüğümde aklımda kalan şey aslında eğimli yollar ya da eski evler değildi. Aslında aklımda kalan şey, mahalleyi ilk birkaç dakika içinde anlamış olduğumu sanmamdı.” Nurettin U.

“(…) ben gerçekten bu mahalleyi anlamaya mı çalışıyordum, yoksa yalnızca sorunlarını mı kaydediyordum?” Uğur H.

Yürütücüler, çalıştayda öğrencilerin kenti değerlendirmek için kişisel ölçütler geliştirdiklerini ve bunun kenti kendi öznel filtreleriyle görmeye ve değerlendirmeye başladıklarını gösterdiği için memnuniyet verici olduğunu belirtti.

“(…) bence bir kentin başarısı en yeni binalarıyla veya en zengin mahallesiyle değil, en ihmal edilmiş mahallesine nasıl davrandığıyla ölçülür.” Berkay Y.

Çalıştayda, kentsel değişimlere tanıklığın bir bağlama oturtulmadığında dönüştürücü ve eyleme teşvik edici bir nitelik kazanamadığı konuşuldu.

Bahadır, çalıştayın en büyük kazanımının, öğrencilerin kentsel değişimlerin ardındaki dinamikleri anlamaya başladıkça, kendilerini, kentin dışındaki gözlemciler olarak değil, kentin içinde sorumluluk taşıyan aktörler olarak görmeye başlamaları olduğunu söylüyor.

“Uysal’ın ‘Gecekondu’su, Nişantepe mahallesi’ndeki değişimlere yakından tanıklık eden kampüs sakinlerini bağlamın içine yerleştirerek aynı soruyu her gün yeniden düşünmeye davet ediyor. Çalıştay ise soruyu öğrencinin kendisine emanet ediyor:

Ben bu ayrışmanın neresindeyim?”

Sürecin tamamı için tıklayınız.