Ankara’da İz Bırakan Mimarlar: Kadri Kalaycıoğlu ve Vedat Yalçınkaya

T. Elvan Altan'ın editörlüğünü yaptığı "Ankara’da İz Bırakan Mimarlar: Kadri Kalaycıoğlu ve Vedat Yalçınkaya" başlıklı kitap, Vehbi Koç Ankara Araştırmaları Uygulama ve Araştırma Merkezi (VEKAM) tarafından yayımlandı.

Kitabın tanıtım metninden:

“Ankara’da İz Bırakan Mimarlar” projesi kapsamında Kadri Kalaycıoğlu ve Vedat Yalçınkaya üzerine düzenlenen panelde gerçekleştirilen sunuşların geliştirilmiş metinleriyle bunlara eklenen dört yeni çalışmayı derleyen bu kitap, ikilinin mimari yaklaşımını ve dönem mimarlığındaki yerlerini tanıtmayı ve tartışmaya açmayı hedefliyor. Bilge İmamoğlu’nun “Yakın Dönem Mimarlık Tarihi: Genel Bir Çerçeve” başlıklı yazısı, dönem mimarlığının bağlamını değerlendiren bir giriş sunuyor. Cem Dedekargınoğlu’nun “Ankara’nın 1950 Sonrası Mimarlık Ortamından İki Örnek: Balin Oteli ve Dedeman Oteli” başlıklı çalışması, ikilinin birlikteliklerinin temelini atan 1958 tarihli Balin Oteli projesi ile onu takip eden 1961 tarihli Dedeman Oteli projesini odağa alarak, mimarların 20. yüzyıl ortasında Ankara’nın yeni merkez olarak gelişen Kızılay bölgesindeki yapılı çevrenin dönüşümündeki rolünü değerlendirmek için bir çerçeve sunuyor. Burcu Ateş’in “Beyaz Duvara Ağıt: Turtes İşhanı ve Modernin İmgesel, Sembolik ve Gerçek Çağrışımları” başlıklı yazısı da, aynı bölgede yine otel olarak tasarlanıp, ticari işlevle açılan ve bu dönemde kentte ticaret alanındaki atılımları örnekleyen 1964 tarihli Turtes İşhanı’nı inceliyor.

Kalaycıoğlu ve Yalçınkaya, farklı işlevlerdeki kamusal yapıların yanı sıra 20. yüzyıl ortası Ankarası’nın kent merkezinin güneyine ve batısına doğru yeni yerleşim bölgelerinin gelişimiyle büyümesinin izlerini takip edebileceğimiz çok sayıda konut yapısı da tasarlamışlardır.

Elif Öztürk Gül’ün “Ankara’da Bir Konut Yerleşim Örneği: Eser Sitesi” başlıklı çalışması, bu konut tasarımlarının ilk örneklerinden Bahçelievler’de yer alan 1962 tarihli Eser Sitesi’ne odaklanıyor. Melek Pınar Uz Baki’nin “Kendileştirilmiş Montajlar: Tasarım ve İnşa Arasında Ayırıcı Bir Sentez Olarak Turan Kalaycıoğlu Evi” başlıklı çalışması Kalaycıoğlu’nun Gaziosmanpaşa’da yer alan 1966 tarihli kendi evini odağa alırken, Deniz Avcı’nın “Orta Gelirli Kullanıcılar İçin ‘Standart’ Kooperatif Konutları: Ankara’nın Basın II (Basıntepe) Sitesi” ve Seçil Özcan Geylani’nin “Yeni Bir Yaşama ve Barınma Kültürünün İzleri Üzerine: İbrahim Ethem Kavşit Apartmanı” başlıkları çalışmaları da, ikilinin 1968 tarihli Basın II Sitesi ve

Kalaycıoğlu’nun 1970 tarihli İbrahim Ethem Kavşit Apartmanı’nı odağa alan detaylı araştırmaları ile kentin yeni apartman bloğu ve apartman bloklarından oluşan sitelerin inşasıyla güneyde Çankaya bölgesindeki gelişimini örnekliyor.

Proje ekibinde yer alan Cem Dedekargınoğlu ve Seçil Özcan, Kalaycıoğlu ve Yalçınkaya ile sözlü görüşmeler gerçekleştirmişlerdir. 2018 yılında düzenlenen panelde ise mimarlar, onur konuğu olarak ağırlanmışlar ve izleyicilerle görüşlerini paylaşmışlardır. Bu söyleşiler ve paneldeki sohbet kitabın “Söyleşiler” bölümünde yer almaktadır. Kitabın son kısmında Kalaycıoğlu ve Yalçınkaya’nın Ankara’daki yapılarının listesi, haritası ve güncel fotoğrafları bulunmakta; ayrıca uygulanmamış ve tüm bilgilerine ulaşılamayan projelerinin de listesi verilmektedir. Proje çalışması kapsamında Kalaycıoğlu ve Yalçınkaya’nın 1950’li yıllardan 1990’lı yıllara uzanan süreçte gerçekleştirdikleri mimari ürünleri ve üretim süreçleri hakkında detaylı bilgi derlemeyi hedefledik. 2020 yılında kaybettiğimiz Vedat Yalçınkaya’yı saygıyla anıyoruz.

Son yıllarda birikimlerini yayına dönüştüren Kadri Kalaycıoğlu’na meslek ortamına yaptığı bu katkı için de ayrıca teşekkür ediyoruz.3 İkilinin mimarlık üretimini değerlendiren bu yayının da hem Ankara’nın hem de genel olarak Türkiye modern mimarlığının önemli bir dönemini daha iyi anlamak için iyi bir kaynak ve yapılacak yeni araştırmalar için önemli bir rehber olacağını umuyoruz.