UTAK 2026: Tasarım ve Dönüşüm

ODTÜ Endüstriyel Tasarım Bölümü'nün 2014 yılından bu yana iki yılda bir düzenlediği Ulusal Tasarım Araştırmaları Konferansı'nın yedincisi, 9-11 Eylül 2026 tarihleri arasında ODTÜ yerleşkesinde yüz yüze gerçekleştirilecek.

Konferansın bu yılki teması “Tasarım ve Dönüşüm” olarak belirlendi. “Dönüşüm”, günümüzde hızla değişen teknoloji ve insan-ötesi aktörler gerçeğinde kurum, sistem, insan ilişkilerini çerçevelerken bir yandan da tasarımcının bu dönüşen ilişkiler ağındaki rolünü tartışmaya açıyor.

UTAK 2026 buluşmasında, araştırmacılar, tasarımcılar ve ilgili tüm paydaşlar; araştırmalarını, çalışmalarını, üretimlerini ve düşüncelerini, tam metin bildiri ve çalıştay önerisi formatlarında paylaşmaya davet ediliyor.

Başvurularınızı 16 Mart 2026 tarihine kadar [email protected] adresine gönderebilirsiniz. Konferansa ilişkin ayrıntılı bilgi için https://utak.metu.edu.tr adresini ziyaret edebilirsiniz.

Güncel teknolojik gelişmelerle ortaya çıkan yeni ürünler, sistemler ve etkileşim biçimleri hayatımızın pek çok alanını dönüştürmektedir. Eğitim, sağlık, spor, haberleşme ve başka bir çok alana dair çeşitli pratikler farklı ilişkiler çerçevesinde yeni kavramlarla tekrar tanımlanmaktadır.

Yapay zekanın tasarım süreçlerine giderek daha fazla eklemlenmesi, ekolojik kırılganlıklar ve çok katmanlı toplumsal krizler; tasarımı dönüşümle sürekli etkileşim halinde olan, fiziksel ile dijital, canlı ile yapay, bireysel ile toplumsal arasındaki sınırların yeniden değerlendirildiği bir alan olarak şekillendirmektedir. Dönüşen koşullar altında tasarım ve tasarım araştırmaları, süreçleri, ilişkileri ve sistemleri odağına alan etkileşim ortamları üretmeye yönelmektedir.

Tasarım alanında dönüşüm kavramı, doğrusal ve öngörülebilir bir süreçten ziyade, eşzamanlı ve parçalı biçimlerde deneyimlenmektedir. Bu bağlamda tasarım, dönüşüme uyum sağlamanın ötesine geçerek; dönüşümle birlikte evrilen, ondan etkilenen ve onu anlamlandırmaya çalışan bir araştırma ve üretim pratiği olarak ele alınabilir. Tasarım araştırmaları ise bu süreci, yalnızca ortaya çıkan çıktılar üzerinden değil; tasarımcının konumu, müdahale biçimleri, yöntemleri ve sınırları üzerinden de eleştirel biçimde tartışmaya açmaktadır.

UTAK 2026’da, tasarımın dönüşümle kurduğu bu çok katmanlı ilişkinin kuramsal, eleştirel ve uygulama temelli perspektiflerden tartışılması amaçlanıyor. Tasarım ve tasarım araştırmalarının dönüşüm süreçlerini nasıl kavramsallaştırdığına, deneyimlediğine ve yeniden çerçevelediğine odaklanan çalışmalar, katkı sunmaya davet ediliyor.

“Tasarım ve Dönüşüm” teması altında şu sorular etrafında düşünülmesi amaçlanıyor:

• Dönüşümü bugün nasıl deneyimliyoruz? Güncel toplumsal, teknolojik ve çevresel dönüşümler, tasarım pratiklerini ve tasarım araştırmalarının yönelimlerini nasıl etkilemektedir? Bu deneyimin hızı ve zamansallığı tasarım pratiklerini, araştırma yöntemlerini ve etik duruşları nasıl etkiliyor?

• Dönüşüm hangi ilişkileri görünür kılmaktadır? Teknoloji, pratikler, çevre, kurumlar, insan-ötesi aktörlerle kurulan ilişkiler nasıl dönüşmektedir? Dönüşüm, tasarım bağlamında hangi aktörler, ortamlar ve sistemler arasında kurulan ilişkileri öne çıkmatadır? Dönüşen ilişkiler, tasarım araştırmalarında nasıl ele alınmakta ve kavramsallaştırılmaktadır?

• Dönüşüm tasarım alanındaki rolleri nasıl yeniden tanımlar? Tasarımcı, araştırmacı ve eğitimci rolleri bu dönüşüm süreçleri içerisinde nasıl değişmekte, örtüşmekte ya da yeniden tanımlanmaktadır? Bu dönüşüm, disiplinlerarası ve pratik–akademi ilişkilerini nasıl etkilemektedir?

• Bu süreçte hangi kavramlar ve yöntemler sorgulanmaktadır? Tasarım araştırmaları açısından hangi yerleşik kavramlar, varsayımlar ve yöntemler bu süreçte yeniden düşünülmekte ya da dönüştürülmektedir? Yeni hangi kavramsal çerçeveler ve yaklaşımlar öne çıkmaktadır?

• Dönüşüm farklı toplumsal gruplar, bağlamlar ve aktörler açısından nasıl deneyimlenmektedir? Dönüşüm süreçleri kimler için olanaklar üretmekte, kimler için sınırlamalar getirmektedir? Bu süreçler tasarım araştırmalarında kapsayıcılık, temsil, güç ilişkileri ve görünürlük gibi meseleleri nasıl gündeme getirmektedir?

Konferans dili Türkçedir. Tüm teslimler hakemler tarafından değerlendirilecektir.