Pahlavi Modernleşmesinde Yaratıcı Kadınların Gizli Kalmış Portreleri

MİMAD Seminerleri kapsamında düzenlenen "Pahlavi Modernleşmesinde Yaratıcı Kadınların Gizli Kalmış Portreleri: Kadın Mimarlar Kongresinin Yeniden Değerlendirilmesi" etkinliği, 5 Şubat 2025 tarihinde 19:30'da online olarak gerçekleştirilecek.

Pahlavi döneminde, hem yüksek kültürün hem de devlet feminizmin tezahüründe meydana gelen yaklaşım değişimi rastlantısal değildi. İkisi de aynı ideolojik gündemin ayrılmaz birer parçasıydı; modernitenin gündemi. Her ikisi de iki Pahlavi hükümdarı Reza Şah ve halifesi Muhammed Reza Şah’ın siyasi düşünce yapılarının somut birer parçasıydı. Her ikisi de emperyalist gücü ellerinde bulundursalar da, ikisinin ortak özelliği, Şahbanu Farah Pahlavi ve onun çevresindeki modern İran kadın sanatçı ve mimarlarında saklıydı.

Şahbanu’nun gücü, yalnızca İran tarihinde resmi olarak ilk taçlandırılan kraliçe olmasından değil, aynı zamanda devletin tüm işlerinde yasal otorite olarak tanınan nihai bir kadın modeli rolünü üstlenmesinden kaynaklanıyordu. Mimarlık eğitimi alan ve tahta geçme hakkını kazanan Şahbanu, İran Monarşisi’nin son on yılında devletin kültürel gündemini oluşturacak konumdaydı. Çeşitli ulusal ve uluslararası etkinliklere hamilik eden Şahbanu’nun salt kadın mimarlara yönelik düzenlediği kongre; hükümetin toplumsal cinsiyet eşitliğini destekleyen, modern İran ve mimarisini inşa etmede kadınların temsilini meşrulaştıran bir girişim olarak görülebilir. Kısacası, devrim öncesi dönemde, yüksek kültür ve feminizm, ütopyacı bir modernitenin nihai belirleyici unsurları arasında tanımlanırken, kadın sanatçı ve mimarlar da devletin ideolojik işleyişini tasarlayan ve uygulayan özneler olarak onlara önceden tanımlanmış rolleri üstlenmeye başladılar; bu da politika ve onun mimari ifadesi arasındaki ilişkiyi kaçınılmaz kıldı.

Dr. Baharak Tabibi

Uludağ Üniversitesi Mühendislik-Mimarlık Fakültesi’nden Mimarlık bölümünden lisans derecesini (1996-2000) aldı. Orta Doğu Teknik Üniversitesi’nden Mimarlık Tarihi dalında yüksek lisans (2014) ve doktora derecesini aldı. Şu anda İstanbul Okan Üniversitesi’nde Yardımcı Doçent olarak görev yapmaktadır. Ana araştırma alanları arasında cinsiyet ve mimarlık, Orta Doğu’daki Modern Mimarlık’ın tarihi ve tarih yazımı yer almaktadır.

Kayıt için [email protected] adresine adınızı soyadınızı ve e-posta adresinizi bildirebilirsiniz. Katılım bağlantısı, e-posta yoluyla tarafınıza yollanacaktır.