Kültürel Mirasın Korunması: Selimiye Örneğinde “Üslup Birliği” Yaklaşımı ile Çağdaş Restorasyon İlkelerinin Çatışması

ANAMED tarafından düzenlenen "Kültürel Mirasın Korunması: Selimiye Örneğinde 'Üslup Birliği' Yaklaşımı ile Çağdaş Restorasyon İlkelerinin Çatışması" adlı etkinlik; 5 Aralık Cuma günü, ANAMED Oditoryum'da gerçekleşecek.

Konuşmacılar: Zeynep Ahunbay, Can Binan, M. Baha Tanman

Moderatör: Tarkan Okçuoğlu

UNESCO Dünya Mirası Listesi’nde yer alan Selimiye Camii, Aralık 2024’te tamamlanan restorasyonun sökülmesi kararıyla kritik bir koruma krizinin eşiğindedir. 2021 yılında başlayan süreçte, ana kubbe kalem işleri onaylı projeye uygun olarak Aralık 2024’te tamamlanmıştır. Mevcut bezemelerde Barok üslubun hakim olduğu ve Sinan dönemini yansıtmadığı iddiasıyla harekete geçen bir grubun önerileri Şubat 2024’te Bilim Kurulu, Mayıs 2024’te Koruma Bölge Kurulu ve Haziran 2025’te Vakıflar Bölge Müdürlüğü tarafından bilimsel veri yetersizliği nedeniyle reddedilmiştir. Buna rağmen Koruma Bölge Kurulu, 29 Temmuz 2025 tarihinde kendi ret kararını bozarak bitmiş uygulamanın sökülmesini ve yerine yapının tarihsel dönüşümlerini sakatlayacak projenin uygulanmasını onaylamıştır. Dünya Mirası’nın özgünlük kriterine ve Venedik Tüzüğü’ne de aykırı olan bu karar; tarihi on dokuzuncu yüzyıl katmanlarının yok edilmesini önermektedir. 2024 restorasyonunun danışma kurulunda bulunan Can Binan ve M. Baha Tanman ile Türkiye ICOMOS üyesi Zeynep Ahunbay’ın katılacağı panelde Tarkan Okçuoğlu moderatörlüğünde Selimiye Camii odağında süsleme ve yapı restorasyonu alanında çağdaş uygulamalar ve ilkelerle sanat tarihi yazımı ve kültürel miras algısı ele alınacaktır.

Yüz yüze gerçekleşecek panel genel katılıma açıktır, kayıt gerekmemektedir.

Zeynep Ahunbay 1970 ‘de İTÜ Mimarlık Fakültesinden mezun oldu. Aynı kurumda araştırma görevlisi olarak göreve başladı. Prof. Doğan Kuban yönetiminde yaptığı “Osmanlı Mimarlığında Sultan Ahmet Külliyesi ve Sonrası” konulu doktorasını 1975’te tamamladı. 1977/78 öğretim yılında İngiltere’nin York Üniversitesinde koruma uzmanlık programına katılarak “Side’de Arkeoloji ve Koruma” konusunda tez hazırladı. Doçentlik çalışması “İstanbul Medreseleri’nin Korunması ve Yeniden Kullanımı” konusundadır. Mimar Sinan’ın eğitim yapıları üzerine yayını ile 1988’de profesörlüğe yükseldi. İstanbul, Side, Hasankeyf, İzmit, Mardin, Bosna ve Kosova’da koruma çalışmalarına katıldı; uygulamalar yaptı. Osmanlı mimarisi, Dünya Mirası, koruma teknikleri ve kuramı konularında yayınları bulunmaktadır. 2013’te emekli oldu. ICOMOS Türkiye ve Europa Nostra-Türkiye üyesidir.

Can Şakir Binan, Galatasaray Lisesi’nden 1976’da mezun oldu. 1981’de İDMMA Mimarlık Bölümü’nü, 1984’te YTÜ Restorasyon yüksek lisansını tamamladı. 1991’de İTÜ’de “13.Yüzyıl Anadolu Kervansarayları Koruma Ölçütleri Üzerine Bir Araştırma” adlı tezi ile doktora derecesini aldı, 1996’da Doçent, 2010’da Profesör oldu. Yıldız Teknik Üniversitesi Mimarlık Fakültesi Restorasyon Anabilim Dalı başkanı olarak uzun yıllar görev yaptı. Mimari koruma ve restorasyon ve Dünya Mirası alanlarında uzmanlaşmış; Yayınlar yapmış, çok sayıda koruma ve restorasyon projesi ve uygulamasına danışmanlık yapmıştır. Lisansüstü programlarda ders vermiş, doktora ve yüksek lisans düzeyinde birçok tez danışmanlığı yürütmüştür.

M. Baha Tanman, Devlet Güzel Sanatlar Akademisi Mimarlık Bölümü’nden mezun oldu ve doktora derecesini İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Türk ve İslam Sanatı Kürsüsü’nde (Anabilim Dalı’nda) Prof. Dr. Semavi Eyice’nin danışmanlığında yaptığı “İstanbul Tekkelerinin Mimari ve Süsleme Özellikleri” başlıklı teziyle aldı. Osmanlı ve Beylikler dönemi mimarlığı, Osmanlı mimarlığında bölge üslupları ve Osmanlı dönemi tekke sanatı alanlarında yayımlanmış çok sayıda çalışması bulunan Tanman, İstanbul Üniversitesi Sanat Tarihi Bölümü emekli profesörüdür ve İstanbul Araştırmaları Enstitüsü Bilim Kurulu Başkanı olarak görev yapmaktadır.

Tarkan Okçuoğlu, 1987’de Galatasaray Lisesi’nden mezun oldu. 1995’te İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi’nde Arkeoloji ve Sanat Tarihi Bölümü’nü bitirdikten sonra aynı bölümün Türk ve İslam Sanatı Anabilim Dalı’nda öğretim üyesi olarak göreve başladı. 2000 yılında “18. ve 19. Yüzyıllarda Osmanlı Duvar Resimlerinde Betimleme Anlayışı” başlıklı teziyle doktorasını tamamladı. İ.Ü. Edebiyat Fakültesi’nin yanı sıra Galatasaray Lisesi, Galatasaray Üniversitesi ve Marmara Üniversitesi Güzel Sanatlar Bölümü’nde sanat tarihi dersleri verdi. Çalışmalarında Geç Osmanlı döneminde görsel kültür ve mimarlık tarihi üzerine yoğunlaştı. 2020’de Hayal ve Gerçek Arasında: Osmanlı Resminde İstanbul İmgesi adlı kitabı yayımlandı. Halen İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi’nde Türk ve İslam Sanatı Ana Bilim Dalı Başkanlığı görevini yürütmektedir.