Park İçindeki Şehir: Breda

Breda'nın "park içindeki şehir" vizyonunun en önemli adımı olan Nieuwe Mark projesi, suyun kentin kalbine dönmesini sağlayarak doğayı kentsel dokuya entegre ediyor.

Fotoğraflar: Walter Herfst

Andrew van Egmond, ODC architecture, Stadsingenieurs Breda ve Studio Mars tasarım ekibinin imzasını taşıyan Nieuwe Mark’ın dönüştürülmesi projesi, Breda’nın “park içindeki şehir” kentsel vizyonunu ve Avrupa’nın Ulusal Park Şehri ünvanını pekiştirerek suyun kentin kalbine geri kazandırılmasını sağlıyor ve doğayı kentsel dokunun merkezine taşıyor.

Avrupa Bölgesel Kalkınma Fonu desteğiyle GreenQuays adı altında hayata geçirilen proje; Breda Belediyesi, TU Delft, Natuurplein de Baronie, Wageningen Üniversitesi & Araştırma (WUR), Van den Berk Fidanlıkları, Brabantse Delta Su Kurulu ve BLASt olmak üzere sekiz ortağın iş birliğiyle geliştirildi. Nehrin yukarı ve aşağı kesimlerinin yeniden birbirine bağlanmasıyla bitki ve hayvanların yerleşebileceği yeni alanlar açılırken, rıhtım duvarları sayesinde Mark nehri boyunca başka yerde bulunmayan özgün bir habitat yaratıldı.

Tasarım sürecinde WUR, iklim adaptasyonunu artırmak amacıyla sert yüzeylerin azaltılması ve yeşillendirme önerilerinde bulunurken; TU Delft, rıhtım duvarlarının en uygun şekilde yeşillendirilmesi için harç denemeleri gerçekleştirdi. Projenin en yenilikçi yönlerinden biri, rıhtım duvarının bir tuval gibi ele alınarak doğa ve kültür temalarını yansıtacak şekilde tasarlanması oldu. Tuğla desenleri, eğim açıları, derz genişlikleri ve özel harçlar bitki ve hayvan yaşamına ev sahipliği yapacak biçimde özenle kurgulandı.

Nehrin şehir içinden akarken değiştirdiği karaktere uyum sağlayan köprü tasarımı, kent ile suyun buluştuğu noktaları vurguluyor. İlk tamamlanan köprü olan tarihi Tolbrug, zarif ve akışkan yapısıyla hareket vurgusu yaparken, sağlam ayakları kamusal alanda vakit geçirilecek alanlar sunuyor. Markdal’ın doğal bitki örtüsünden ilham alan çayır, uzun otsu kenar bitkileri ve çalı formları, çok katmanlı bir yaklaşımla yerel kent doğasıyla harmanlandı.

Proje, kentsel restorasyon yoluyla doğayı şehre getirme hedefini başarıyla hayata geçirerek kentsel ekolojik gelişimde yeni bir standart belirliyor.