- 20 Şubat 2026
- 3256 defa okundu.
Gruž Market
ARP / Peračić-Veljačić tarafından Dubrovnik'te tasarlanan Gruz Market, tarihi saray çevresinde dağınık biçimde yer alan pazar alanını bütünleştiren tekil ve çağdaş bir kamusal yapı olarak kurgulanmış.
Hırvatistan’ın Dubrovnik şehrinde ARP / Peračić-Veljačić ve Split tarafından tasarlanan Gruz Market, ayarlanabilir ve özenle biçimlendirilmiş kanopi/çatı sistemiyle pazar alanının üzerinde hafif bir strüktür olarak süzülüyor. Bu örtü, mekânsal ve kültürel ilişkileri görünür kılarken pazar meydanına bütünlük kazandırıyor. Tarihi mirasa yeni bir yaşam ekleyen yapı, kamusal alana iklimsel bir barınak sunarken kente yeni bir kimlik katmanı tanımlıyor.
Dubrovnik pazarı, kısmen Rönesans dönemine ait bir yaz sarayının çevresinde, kısmen ise sokak dokusu içinde dağınık biçimde konumlanmaktaymış. Yeni pazar, bu parçalı yapıyı bütünleştiren tekil bir kamusal yapı olarak ele alınmış. Proje, sarayın özgün kurgusunu yeniden görünür kılmakta ve sonradan eklenen müdahaleleri kaldırarak tarihî yapıları restore ediyor. Pazar alanı yeniden düzenlenerek iklim koşullarına karşı koruma sağlıyor. Limana yakın stratejik konum ise yapının hem kent hem de kıyı ölçeğinde yeni bir kimlik potansiyeli kazanmasını görünür kılıyor.
Pazar alanını örten kanopi/çatı, sarayın siluetini engellememek amacıyla alçak tutulmuş ve yeterli doğal hava sirkülasyonu ile gün ışığı geçişini sağlayacak biçimde tasarlanmış. Alt mekânın esnek kullanımını korumak için minimum sayıda taşıyıcı eleman öngörülmüş ve strüktürün kuşların tezgâhların üzerine konmasını engellemesi hedeflenmiş. Çatı, hem sarayın iç mekânına hem de dış avluya uzanarak bu iki alan arasında süreklilik kuruyor. Yarı saydam tekstil membranlarla kaplanan döner üçgen kesitli çelik kirişler, bu gereksinimlerin büyük bölümünü karşılıyor.
Kanopi/çatı sistemi hidrolik mekanizmalarla kontrol edilen dokuz adet döner üçgen kesitli çelik kirişten oluşuyor. Sistem, yağmur ya da kuvvetli rüzgâr durumlarında kapanırken normal koşullarda açık konumda çalışarak hava ve ışık geçişine izin veriyor. Her bir kiriş yarı saydam kumaşla kaplanmış olup üst katmanlar su geçirmez bir yüzey oluştururken alt katmanlar daha hafif bir örtüyle çelik strüktürü gizliyor. Ortaya çıkan tekstil prizmalar gün ışığını filtreleyerek gece saatlerinde yapının parlayarak görünürlük kazanmasını sağlıyor.
Etiketler
