Finalist, Mahalleni Tasarla Programı: “İzmir’i Birlikte Güzelleştirelim“ Bayraklı İlçesi

İzmir Büyükşehir Belediyesi tarafından yürütülen Mahalleni Tasarla programı kapsamında, Bayraklı ilçesinde yer alan Sevgi Yolu, iklim krizinin etkilerine açık, fiziksel ve sosyal potansiyelini tam olarak yansıtamayan bir kamusal alan olarak yeniden ele alınmıştır. Yaklaşık 310 metre uzunluğunda ve 11 metre genişliğindeki bu tamamen yaya kullanımına açık aks, gölgelik alan eksikliği, geçirimsiz yüzey oranının yüksekliği (%85 beton) ve yeşil altyapının yokluğu nedeniyle kentsel ısı adası etkisini yoğun biçimde hissettirmektedir.

İzmir Büyükşehir Belediyesi tarafından yürütülen Mahalleni Tasarla programı kapsamında, Bayraklı ilçesinde yer alan Sevgi Yolu, iklim krizinin etkilerine açık, fiziksel ve sosyal potansiyelini tam olarak yansıtamayan bir kamusal alan olarak yeniden ele alınmıştır. Yaklaşık 310 metre uzunluğunda ve 11 metre genişliğindeki bu tamamen yaya kullanımına açık aks, gölgelik alan eksikliği, geçirimsiz yüzey oranının yüksekliği (%85 beton) ve yeşil altyapının yokluğu nedeniyle kentsel ısı adası etkisini yoğun biçimde hissettirmektedir.

Sorun: Isınan Yüzeyler, Azalan Konfor

Yaz aylarında yüzey sıcaklıkları 60–65 °C’ye kadar ulaşmakta, hissedilen sıcaklık ise 45 °C’yi bulmaktadır. Yapılan CBS tabanlı analizlerde, mevcut yapıların yüzey sıcaklığını ortalama 1–1,3 °C artırdığı belirlenmiştir. Alanda gölge oranı %0seviyesindedir.

Çözüm: Düşük Maliyetli, Etkili Müdahaleler

Proje; kullanıcı konforunu artıran, çevre dostu, kolay uygulanabilir ve doğrudan kullanıcı deneyimini iyileştiren tasarım müdahaleleriyle Sevgi Yolu’nu yeniden canlandırmayı hedeflemektedir.

Başlıca hedefler:

– Ağaçlandırma ve geçirgen yüzey malzemeleriyle sıcaklık etkisini azaltmak

– Biyolojik çeşitliliği desteklemek

– Yaya konforunu artırmak ve sosyal etkileşimi teşvik etmek

– Kamusal belleği canlandıracak kentsel mobilyalar ve yönlendirme elemanlarıyla alanı davetkâr hale getirmek

Ağaçlandırma ile Mikroiklim Dönüşümü

İlk etapta 76 ağaç dikimi planlanmıştır. Seçilen türler:

– Platanus orientalis (Doğu çınarı)

– Morus alba ‘Fruitless’ (Meyvesiz dut)

– Gleditsia triacanthos ‘Sunburst’

Bu türler sayesinde:

– Hava sıcaklığında 2–3 °C düşüş

– Yüzey sıcaklığında 8–12 °C azalma

– Gölgelik oranında %80’in üzerine çıkış

– Biyolojik çeşitlilikte %60’a varan artış hedeflenmektedir.

Her bir ağaç için 50×50 cm koruma çeperi tasarlanmış olup, toplam uygulama alanı 250 m² ile sınırlıdır.

Diğer Müdahaleler

– Geçirimsiz yüzeylerin geçirgen malzeme ile değiştirilmesi

– Yağmur suyu yönetimi sistemlerinin entegre edilmesi

– Yönlendirme, oturma alanları, serinleme noktaları ve ekolojik bağlantı elemanları ile alanın çok işlevli hale getirilmesi

Proje Sonuçları ve Hedefleri

– Yaya dolaşım süresinde %25 artış

– Albedo (yansıtıcılık) artışıyla ısıda düşüş

– Kamusal alanın sadece geçilen değil, vakitte geçirilen bir yer haline gelmesi

Bu proje, kentlilerin doğayla bağ kurabildiği, sıcak yaz günlerinde nefes alabildiği ve sosyalleşebildiği bir kentsel vaha oluşturmayı amaçlamaktadır. Bayraklı Sevgi Yolu, yalnızca bir geçiş hattı olmaktan çıkarılarak davetkar, serin ve canlı bir kamusal mekâna dönüştürülüyor.