Tanuki Noboru Binası – “Mekansal” Yönlendirme Tasarımı

Tanuki Noboru Binası, Sapporo’nun ünlü Tanuki Koji Alışveriş Caddesi’nde hem yapım sürecindeki kısıtlamalara yenilikçi çözümler üreten hem de ışığı ve enerjiyi iç mekâna taşıyan özgün bir mimari ve yönlendirme tasarımı sunuyor. Geri çekilmiş cephesiyle pasaj içinde sıra dışı bir atrium yaratan yapı, işlevsellik ve oyunbaz detaylarıyla kentsel dokuya farklı bir soluk getiriyor.

Fotoğraflar: Ikuya Sasaki, MOTIVE Inc.

Tanuki Koji Alışveriş Caddesi, Sapporo’nun merkezinde yaklaşık 900 metre boyunca doğudan batıya uzanan kapalı bir alışveriş pasajı.

Tanuki Noboru Binası, bu pasajın üzerinde inşa edilmiş küçük ölçekli bir ticaret yapısı. İnşaat alanı son derece kendine özgü koşullara sahip yapının arsasının üç tarafı binalarla çevriliyken, yalnızca ön tarafı yaya yoluna (alışveriş pasajına) açılıyor.

Bu durum, inşaat malzemeleri ve atıkların yalnızca pasajdaki dükkânların kapandığı ve yeniden açılmadan önceki kısa sürelerde taşınabilmesi anlamına geliyor. Ayrıca büyük bir vinç kullanımı da bu koşullar nedeniyle oldukça zorlamış. Dolayısıyla bina kadar, inşaat sürecinin yöntemi ve organizasyonu da tasarımın bir parçası hâline gelmiş.

Buna bir örnek, betonarme taşıyıcı sistemde kullanılan yerinde döküm kalıp uygulaması olmuş. Normalde beton dökümünde kullanılan kalıp malzemeleri işlevini yitirdikten sonra atığa dönüşürken, burada kalıplar yerinde bırakılarak son kaplama malzemesi olarak değerlendirilmiş. Bu yöntem, atıkları azaltırken sahaya taşınan malzeme miktarını da minimuma indirmiş.

Bu yapıda görünmeyen yenilikçi yapım tekniklerinin yanı sıra gözle görülür bazı farklılıklar da bulunuyor. Genellikle pasajlardaki dükkânlar vitrini yaya yoluna doğru taşıyarak dikkat çekmeye çalışırken, Tanuki Noboru Binası cephesini geri çekerek pasaj içinde sıra dışı bir atrium yaratmış.

Bu atrium, ticari alanı azaltmak yerine Sapporo’nun soğuk ve karlı ikliminde değerli bir kaynak olan doğal ışığı içeriye çekmeyi başarıyor. Böylece yalnızca ışığı değil, aynı zamanda alışveriş pasajının dikkatini ve enerjisini de yapının içine topluyor.

MOTIVE Inc. tarafından yapılan yönlendirme tasarımı da ışığı, aydınlığı ve canlılığı içeri çekme fikrine paralel olarak geliştirilmiş. Atriyumdaki taş zemin döşemeleri çapraz yerleştirilerek yaya akışını yapıya yönlendiren ince bir hareket çizgisi oluşturmuş.

Derzlerde yapılan beyaz vurgular ise hem ziyaretçileri içeri çeken akış çizgileri olarak işliyor hem de gerçekte ulaşmayan ışığın iç mekâna yansıması gibi algılanıyor.

Bu ilginç yaklaşım, yalnızca döşeme düzeni ve derzlerle, en yalın tasarım araçlarını kullanarak ziyaretçilerin yönlendirilmesini mümkün kılıyor. Zemindeki bu “ışık huzmeleri” asansöre kadar uzanıyor ve ziyaretçileri her katta kiracıların girişlerine yönlendiriyor.

Dikkat çekici bir diğer unsur, kiracı isim panolarında yerinde döküm kalıplarını sabitlemek için kullanılan çelik elemanların yeniden değerlendirilmiş olması. Japon mitolojisinde tanukilerin (rakun köpekleri) farklı kılıklara bürünerek insanlara oyun oynayan yaramaz varlıklar olduğuna inanılır. Tuvalet işaretleri de bu efsaneye gönderme yapıyor. Önden ve yandan bakıldığında farklı görünümleriyle tanukinin oyunbaz karakterini yansıtıyor. Bina logosunda yer alan “ru” karakteri ise saklambaç oynayan, kılık değiştirmiş bir tanukiyi betimleyecek şekilde stilize edilmiş.