Haydarpaşa Garı’nda Tahliye Başladı

Anayasa Mahkemesi'nin iptal kararına rağmen "özel proje alanı" statüsüyle Haydarpaşa Garı'nda tahliye süreci başlatıldı.

Yıllardır süren planlar ve hukuki mücadele
1909’da kapılarını açan Haydarpaşa Garı, Anadolu’dan gelenler için İstanbul’a açılan ilk kapı, İstanbul’dan gidenler için ise memleket yolculuğunun başlangıcı oldu. Ancak 2005’ten bu yana, iktidarın gar ve liman sahasını rant projelerine açma girişimleriyle karşı karşıya. Bu süreçte kimi zaman gökdelen planları, kimi zaman liman projeleri gündeme geldi; Haydarpaşa Dayanışması ve meslek odalarının açtığı davalarla bu projelerin pek çoğu iptal edildi.

21 Ekim 2019’da ise tarihi Haydarpaşa ve Sirkeci garlarına ait depo alanları, aylık 350 bin lira kira bedeliyle Hazerfen Danışmanlık Limited Şirketi’ne verildi. Şeffaf olmadığı ve kamu yararına aykırı olduğu gerekçesiyle büyük tepki çeken bu ihale, yargı sürecinin ardından iptal edildi. Ancak bu kez de Kültür ve Turizm Bakanlığı üzerinden yeni adımlar atıldı.

Haydarpaşa ve Sirkeci gar sahaları 1 numaralı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi’nin 97. maddesinin 1. fıkrasının “ğ” bendi uyarınca özel proje alanı ilan edildi. Karar CHP’li vekiller tarafından Anayasa Mahkemesi’ne (AYM)taşındı. AYM 26 Ekim 2023’te kararı iptal etti. İptal kararı 27 Şubat 2024’te Resmi Gazete’de yayınlandı.

Haydarpaşa protokolü ne diyor?
AYM kararı dokuz ay sonra yürürlüğe girecekti. Ancak bu süre içerisinde -iptal kararı yürürlüğe girmeden- henüz Ağustos 2024’te gar sahası üzerindeki muhtelif parsellerde bulunan binaların Kültür ve Turizm Bakanlığı tarafından 29 yıllığına kiralanmasına yönelik protokol imzalandı.

Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı ile imzalanan bu protokolle İstanbul’daki Haydarpaşa Garı ve arazisi, 71,1 milyar TL karşılığında 29 yıllığına Kültür ve Turizm Bakanlığına devredildi. Aynı şekilde Sirkeci Gar bölgesi de 9,5 milyar TL’ye Kültür ve Turizm Bakanlığına kiralandı.

Protokolde, Kültür ve Turizm Bakanlığının Sirkeci ve Haydarpaşa alanlarını, belirlenen tüzel kişilikler ve ortaklıklara ait kira sözleşmesi karşılığında kiralayabileceği belirtiliyor.

AYM’nin iptal kararı ise Kasım 2024’te yürürlüğe girdi.

Ancak iptal kararına rağmen Cumhurbaşkanlığı kararnamesi ve Ağustos 2024 tarihli protokol gerekçe gösterilerek 23 Temmuz 2025’te lojmanların 1 Nisan 2026’ya kadar boşaltılması yönünde karar çıktı.

Kaynak