Katılımcı, Bir Kıyı Yerleşimi Bağlamında Hopa İlçesi Kent Merkezi Fikir Projesi Yarışması

Ömer Faruk Karatepe'nin "Bir Kıyı Yerleşimi Bağlamında Hopa İlçesi Kent Merkezi Fikir Projesi Yarışması" için tasarladığı proje önerisi.

Proje Raporu:

Hopa Akış Projesi – Doğa ve Yapının Diyalektiği

Hopa, coğrafi konumu ve doğal dinamikleriyle, insan yapımı müdahalelerin çevreyle diyalog kurmasını gerektiren özel bir bağlama sahiptir. Akışkan topografyası, yoğun yağış rejimi ve Karadeniz’in dinamik kıyı çizgisi, burada gerçekleşecek her mekânsal organizasyonun doğayla uyumlu, dönüşebilir ve katılımcı bir anlayışla ele alınmasını zorunlu kılar. Bu bağlamda “Akış Hopa”, yalnızca mimari bir müdahale değil, kent belleğini koruyarak geleceğe yön veren, doğanın ritmine eşlik eden, kullanıcıyla etkileşime açık bir deneyim mekânı olarak tasarlanmıştır.

Proje, kent dokusunu, doğal peyzajı ve insan etkileşimini bütünleştiren bir mekânsal kurgu üzerine inşa edilmiştir. Yapı, şehrin mevcut değerlerini dönüştürerek yeniden anlamlandıran, geçirgen, esnek ve programlanabilir kamusal alanlar yaratmayı hedefler. Bu doğrultuda, sürdürülebilir malzeme kullanımı, minimal ve deneyim odaklı tasarım dili, strüktürel açıklık ve esneklik kavramlar projenin temel ilkelerini oluşturur.

Artvin Hopa, dağların denizle buluştuğu, Karadeniz’in dinamik ve değişken iklimine sahip bir bölge olarak, coğrafi konumu ve tarihi hafızasıyla dikkat çekmektedir. Proje, doğanın etkileyici gücünü ve Hopa’nın liman kültürünü yansıtan bir mimari dile sahiptir.

Projenin ana unsurlarından biri, Sundura Nehri boyunca uzanan iki yaya geçidi ve bu geçitlerin üzerinde yer alan laminat ahşaptan yapılmış halka strüktürdür. Bu tasarım, şehrin güçlü yol sınırını aşan simgesel bir ifade olarak şehrin gücünü ve modern bir çağa uygun kimliğini yansıtır. Bu yapı, sadece bir bağlantı elemanı olmanın ötesinde, Hopa’nın yeni simgesi olma iddiasıyla tasarlanmıştır.

Kavramsal Yaklaşım: Akış, Hafıza ve Mekânın Evrimi

“Akış”, hem doğal süreçleri hem de insan hareketini tanımlayan temel bir kavram olarak ele alınmıştır. Hopa’nın coğrafi özellikleri, akışkan hareketlerin mekânsal organizasyon üzerindeki etkisini belirleyen önemli bir unsur olarak kabul edilmiştir. Deniz, nehirler ve yağış rejimi, projenin şekillenmesinde ana belirleyicilerden biri olmuştur.

Mekânın kurgusu, zamansallık olgusuyla ilişkilenerek, belirli programlara hapsolmayan, değişebilir ve evrilebilir bir alan yaratma arzusuyla şekillendirilmiştir. Mekânın hafızası yaklaşımı ile ele alınan proje, geçmişin izlerini geleceğe taşırken, yerel kimliği koruyan, ancak yenilikçi bir ifade dili sunan bir arayış içerisindedir.

Tasarım Kurgusu: Akışın Mekânsal Yansıması

Tasarım, şehrin ve doğanın akışını kesintiye uğratmadan iç içe geçen mekânsal sekanslar yaratmayı amaçlar. Bu doğrultuda, farklı işlevlere sahip mekânsal bileşenler, sürekli bir akışkanlık içinde düzenlenmiştir:

Yaya Akışının Güçlendirilmesi: Üst Geçit ve Yaya Köprüleri

Hopa’nın mevcut kent dokusunda, Sundura Deresi ve kıyı arasındaki kopukluk belirgin bir problem olarak görülmüştür. Bu problemi çözmek adına, iki üst geçit tasarlanmış, bunlar denize yönelim sağlayan geniş teraslarla sonuçlandırılmıştır. Ayrıca, bu iki üst geçit yol üzerinde bir dairesel strüktürle birleşerek kentsel bir odak noktası oluşturmuştur. Bu strüktür, hem bir simgesel kent elemanı hem de kullanıcıların etkileşime geçebileceği bir mekân olarak düşünülmüştür.

Mevcut iskeleyle diyaloğa giren yeni bir yaya köprüsü tasarlanmıştır. Corten çelik kullanımıyla eski iskeleye göndermede bulunulmuş, kent hafızasına saygı gösteren bir malzeme dili benimsenmiştir.

Tarihi ve Kültürel Bellek:

Corten çeliğin zamanla değişen renkleri, yapının yaşamı boyunca doğayla bütünleşik bir hal almasını sağlar.

Liman kültürüne atıfta bulunan köprü, Hopa’nın hafızasıyla kurulan bir bağlantıyı temsil eder. Bu tasarım, sadece geçmişe bir selamlama değil, aynı zamanda geleceğe bir davet olarak yorumlanmıştır.

Kullanıcıya Alan Bırakma:

Mekânlar, kullanıcıların yaratıcılığına ve özgürlüğünü vurgulamak için şekillendirilmiştir. Hopa projesi, kullanıcılara bir program dayatmak yerine, onların ihtiyaçları ve hayal gücüne göre şekillenecek bir zemin sunar.

Doğanın ve Yapının Büyüsü:

Projenin odaklandığı bir diğer nokta, ziyaretçilere doğanın büyüsüyle yapının cesaretini birlikte hissettirmektir. Laminat ahşap çember ve denize uzanan teraslar, hem çevrenin güzelliğini öne çıkaran hem de insan yapısının gücünü hissettiren bir mimarlık dili oluşturur.

Yeni üst geçit, geçmişin izlerini taşıyan mevcut iskele ile çağdaş bir diyalog kurarak, iki zaman dilimi arasında mekânsal bir köprü oluşturuyor. Corten çeliğin doğal oksitlenme süreci, üst geçidi statik bir yapıdan ziyade, zamanla değişen, yaşlanan ve bağlamına uyum sağlayan bir mimari eleman haline getiriyor. Malzemenin endüstriyel sertliği ve iki makastan oluşan taşıyıcı sistem, şehrin liman geçmişine atıfta bulunurken, formun yalınlığı ve modern strüktürel dili geleceğe yönelik bir duruş sergiliyor.

Makas strüktürleri, sadece yük taşıyan mühendislik elemanları değil, aynı zamanda bu yapıyı deneyimleyenler için bir ritim ve perspektif yaratan mekânsal unsurlar olarak ele alınıyor. Üst geçidin açıklıkları, denizle görsel bir bağ kurarak, kullanıcıların kent ile kurduğu ilişkide yeni bir algı katmanı oluşturuyor.

Bu üst geçit, geçmişin izlerini silmeden, geleceğe yönelik bir öneri sunuyor. Liman kimliğine saygılı bir dil benimserken, modern şehir yaşantısına ve kamusal alandaki dolaşım sürekliliğine katkı sağlayan çağdaş bir müdahale olarak kurgulanıyor.

Kafe ve restoranlar, kıyının sert ve açık doğasına yanıt verecek şekilde yalın geometrilerle ele alındı. Üst geçitte kullanılan corten çelik, bu yapılarda da belirleyici bir malzeme olarak kendini gösteriyor. Corten çeliğin zamanla değişen yüzeyi, deniz kenarındaki doğal yaşlanma sürecine uyum sağlarken, ahşap gibi sıcak malzemelerle desteklenerek davetkâr bir atmosfer yaratıyor. Yapının taşıyıcı sisteminde görülen çelik makas dili, iç mekânda ve açıklıkların tasarımında da hissediliyor, böylece strüktürel netlik ve kimlik devam ettiriliyor.

Yeni üst geçit, geçmişin izlerini taşıyan mevcut iskele ile çağdaş bir diyalog kurarak, iki zaman dilimi arasında mekânsal bir köprü oluşturuyor. Corten çeliğin doğal oksitlenme süreci, üst geçidi statik bir yapıdan ziyade, zamanla değişen, yaşlanan ve bağlamına uyum sağlayan bir mimari eleman haline getiriyor. Malzemenin endüstriyel sertliği ve iki makastan oluşan taşıyıcı sistem, şehrin liman geçmişine atıfta bulunurken, formun yalınlığı ve modern strüktürel dili geleceğe yönelik bir duruş sergiliyor.

Makas strüktürleri, sadece yük taşıyan mühendislik elemanları değil, aynı zamanda bu yapıyı deneyimleyenler için bir ritim ve perspektif yaratan mekânsal unsurlar olarak ele alınıyor. Üst geçidin açıklıkları, denizle görsel bir bağ kurarak, kullanıcıların kent ile kurduğu ilişkide yeni bir algı katmanı oluşturuyor.

Bu üst geçit, geçmişin izlerini silmeden, geleceğe yönelik bir öneri sunuyor. Liman kimliğine saygılı bir dil benimserken, modern şehir yaşantısına ve kamusal alandaki dolaşım sürekliliğine katkı sağlayan çağdaş bir müdahale olarak kurgulanıyor.

Kafe ve restoranlar, kıyının sert ve açık doğasına yanıt verecek şekilde yalın geometrilerle ele alındı. Üst geçitte kullanılan corten çelik, bu yapılarda da belirleyici bir malzeme olarak kendini gösteriyor. Corten çeliğin zamanla değişen yüzeyi, deniz kenarındaki doğal yaşlanma sürecine uyum sağlarken, ahşap gibi sıcak malzemelerle desteklenerek davetkâr bir atmosfer yaratıyor. Yapının taşıyıcı sisteminde görülen çelik makas dili, iç mekânda ve açıklıkların tasarımında da hissediliyor, böylece strüktürel netlik ve kimlik devam ettiriliyor.

Kamusal Mekânın Yeniden Tanımlanması: Kıyı Alanı ve Kamusal Yapılar

Kıyı bandı, yalnızca bir sahil şeridi değil, yaşayan bir kamusal mekân olarak yeniden ele alınmıştır. Burada farklı işlevlere sahip mekânsal modüller geliştirilmiştir:

Kıyı Kütüphanesi: Hopa’nın kültürel belleğini güçlendirmek amacıyla kıyıya konumlandırılmıştır. Denizle kurduğu görsel ve fiziksel ilişki sayesinde, okuma, araştırma ve dinlenme mekânı olarak farklı kullanımlara olanak tanır.

Gözlem Kulesi: Dört eş yüzlü kübik formla oluşturulmuş bir strüktürdür. Şehrin panoramik manzarasını deneyimleme imkânı sunarken, minimalist form dili ile bölgenin karakteristik peyzajına uyum sağlar.

Altgeçit Müzesi, zamanın ve suyun izlerini mekânsal olarak hissettiren bir deneyim alanıdır. Alt geçidin bir ucu deniz içindeki Su ve Zaman Müzesine bağlanırken, diğer ucu şehrin meydanına açılarak, kentin tarihi ile doğal çevresi arasında güçlü bir bağ kurar.

Kare ve üçgen formundaki sergi odaları, bu mekânsal hikâyeyi parçalara ayırarak, zamanın içinde bir yolculuk hissini güçlendirir. Keskin geometrik formlar, doğanın organik süreçleriyle kontrast oluştururken, müzenin iç duvarları, şehrin ve limanın geçmişine dair anlatılar barındırarak, geçmiş ve şimdi arasında bir köprü kurar.

Sergi odalarındaki kontrollü açıklıklar, içeri süzülen ışığın zamansal bir ritim yaratmasını sağlar. Denize açılan bölümde, suyun hareketiyle yansıyan ışık, mekâna dinamik bir atmosfer kazandırarak, ziyaretçiyi zamansız bir mekân hissine taşır.

Bu altgeçit, yalnızca bir ulaşım bağlantısı değil, kent belleğini ve doğanın sürekliliğini mimari bir dil ile ifade eden kurgusal bir zaman tüneli olarak işlev görmektedir.

Sosyal ve Ekolojik Bütünleşme: Yeni Dolgu Alanı

Deniz kıyısında kazanılan alan, sosyal etkileşimi teşvik eden modüler yapılarla desteklenmiştir. Bu alanlar, kullanıcı katılımını artıran ve değişken fonksiyonlara izin veren esnek mekânsal çözümler içermektedir:

Yeni dolgu alanı, çok katmanlı bir kamusal sahne olarak kurgulanmış, farklı işlevlerin iç içe geçtiği esnek bir mekânsal ağ sunmaktadır. Alanın strüktürel kurgusu, hafif ahşap elemanlarla tanımlanan geçirgen bir çatı örtüsü ile birleşerek, açık ve yarı açık mekanları birbirine bağlayan bir sistem oluşturur. Bu çatı, sadece gölgelik işlevi görmez; aynı zamanda yağmur suyunu toplayarak sürdürülebilir bir su döngüsü yaratır.

Mekânsal Akış ve Hiyerarşi

Alan, kentsel bir meydan etrafında şekillenerek, kullanıcıları merkeze çeken bir toplanma noktası oluşturur. Meydanın çevresinde fuar ve sergi alanları, geçici sanat ve tasarım etkinliklerine ev sahipliği yaparken, bu alanlarla bağlantılı festival ve pazar mekânları, topluluk hayatına hareketlilik kazandırır. Açık hava sineması ve tiyatro alanı, doğayla bütünleşik bir sahne deneyimi sunarak, kamusal etkinlikleri destekler.

Sahne ve Kültürel Etkinlik Alanları

Mekânın kalbinde konumlanan çok amaçlı sahne, müzik, tiyatro, performans sanatı ve topluluk etkinliklerine ev sahipliği yapacak şekilde tasarlanmıştır. Açık ve yarı açık kullanım seçenekleriyle, hem küçük ölçekli gösteriler hem de büyük festivaller için esneklik sunar.

Su ve Sporun Dinamiği

Su sporları ve plaj alanları, kıyıya paralel uzanarak kentsel hareketliliği ve doğayla etkileşimi güçlendirir. Spor sahaları ve atölyeler, aktif kullanıcıları mekâna çekerken, farklı yaş gruplarına hitap eden kulüp yapıları, sosyal birlikteliği teşvik eden ölçekli mekânlar sunar.

Strüktürel Dil ve Malzeme Kullanımı

Strüktür içerisinde modüler ahşap birimler yer alıyor. Esnek ve geçirgen tasarım dili, kullanıcıların mekânı serbestçe keşfetmesine ve deneyimlemesine olanak tanıyor. Hafif ve sökülüp takılabilir ahşap modüller, zamansal dönüşüme açık bir yapı sistemi sunuyor.Hafif ahşap ve çelik taşıyıcılarla oluşturulan çatı sistemi, modüler ve geçirgen bir yapıdadır. Çatının su toplama sistemi, kanal ve rezervuarlarla entegre edilerek hem doğal su döngüsünü destekler hem de alanın sürdürülebilirlik ilkesine katkı sunar. Açık ve kapalı mekânların bu iç içe geçmişliği, alanı statik bir kentsel düzen yerine, yaşayan ve dönüşebilen bir kamusal mekan haline getirir.

Kamp Alanı

Hopa yeni dolgu alanında konumlanan kamp alanı, doğa ile bütünleşen, sürdürülebilir ve deneyim odaklı bir mekânsal kurgu ile ele alınmıştır. Tasarım, minimalist ve yerel motiflerden ilham alan bir yaklaşım ile şekillendirilmiş olup, ziyaretçilere özgür, esnek ve doğayla iç içe bir deneyim sunan turizm noktası olmayı hedeflemektedir.

Kamp alanı, kullanıcıların bir araya gelerek sosyalleşebileceği ve bireysel dinlenme alanları bulabileceği şekilde tasarlanmıştır:

Ahşap ve doğal malzemelerle tasarlanan bu alanlar, kıyının doğal dokusu ile bütünleşerek dinlenme ve sosyalleşme mekânları oluşturur.

Konaklama ve Kamp Modülleri

Hafif yükseltilmiş ahşap zeminler üzerinde konumlanan modüller, yağışlı hava koşullarına karşı koruma sağlarken doğayla iç içe bir deneyim sunar.

Alternatif konaklama birimleri olarak tasarlanan bu yapılar, modüler ve sürdürülebilir bir sistem ile inşa edilmiştir. Açılır – Kapanır Panelli bir sisteme sahip ahşap kabinler daha konforlu bir kamp alternatifi sunmayı hedeflemektedir.

Kıyıda Deniz Üzerinde Dramatik bir Platform

Kamp alanından yükselen bir rampa ile ulaşılan çelik makas sistemli iskeleyi anımsatan kıyı platformu, denizle bütünleşen deneyimsel bir mekân olarak tasarlandı. 150 metre uzunluğundaki bu yapı, çelik ayaklar üzerinde yükselerek suyun ritmiyle etkileşime giren, doğaya duyarlı bir müdahale olarak konumlanıyor.

Platform üzerinde atölyeler, meditasyon ve yoga alanları, kafe ve restoran gibi modüler ahşap birimler yer alıyor. Esnek ve geçirgen tasarım dili, kullanıcıların mekânı serbestçe keşfetmesine ve deneyimlemesine olanak tanıyor. Hafif ve sökülüp takılabilir ahşap modüller, zamansal dönüşüme açık bir yapı sistemi sunuyor.

Yapının bir parçası olan gözlem kulesi, kıyı çizgisine yeni bir odak noktası kazandırarak deniz ve kent arasındaki mekânsal diyaloğu güçlendirir. Bütüncül tasarım anlayışıyla, kamp alanı ve kıyı yapısı, Hopa’nın doğal peyzajıyla uyumlu, kullanıcıların keşfetmeye ve deneyimlemeye açık bir mekânsal deneyim sunan bir kamusal alan olarak ele alınmıştır.

Mekânlar, kent yaşamına katılımı teşvik eden bir diyalog alanı olarak tasarlanmıştır.

Doğal süreçlerle bütünleşen, dönüşebilir ve zamana uyum sağlayan bir organizma gibi kurgulanmıştır.

Hafıza ile gelecek arasındaki bağlantıyı koruyarak, kentin yaşayan bir bileşeni olmayı hedeflemiştir.

Bu bağlamda proje, Hopa’nın kimliğini güçlendiren, kullanıcılarına “hissetme, keşfetme ve dönüşme” fırsatı sunan bir mekânsal deneyim olarak tanımlanabilir.