Katılımcı, Dışişleri Şehitleri Anıtı ve Anı Mekânı Fikir Projesi Yarışması

Sevgi Su Sarıhan, Büşra Öncül ve Aslı Özbay'ın "Dışişleri Şehitleri Anıtı ve Anı Mekânı Fikir Projesi Yarışması" için tasarladığı proje önerisi.

Bu proje, Dışişleri Şehitlerinin anısını yaşatmayı ve toplumsal hafızayı güçlendirmeyi amaçlayan bir anı mekânı tasarımını sunar. Amacımız,  bir anıt yapısı değil, toplumsal belleği canlandıracak, geçmişin izlerini yaşatacak ve geleceğe dair farkındalık oluşturacak bir mekân yaratmaktır. Bu mekan parkı kullanan kentlinin tesadüfen dolaşırken deneyimleyebileceği bir alan olarak ortaya çıkmaktadır.

Proje, “Hatıra” ve “Hafıza” arasındaki ilişkiyi temel alır. Bu iki kavram, şehitlerin hatırasını yaşatmak ve bu hatıraları kolektif bir hafızaya dönüştürmek için tasarımsal bir çerçeve sunmaktadır. Bu çerçeve, başkent Ankara’nın doğası ve tarihiyle uyumlu şekillenmiştir. Projenin amacı, ziyaretçilerin mekânda geçirdiği her anı, hem duygusal hem de sembolik bir yolculuğa dönüştürmektir.

Hafıza, toplumsal belleği temsil eder ve mekânın giriş kısmıdır. Hafıza alanında, şehitlerimizin isimlerinin yer aldığı hafif bir saçak tasarlanmıştır. Bu saçak, ziyaretçilerin mekâna giriş yaptığı ilk andan itibaren bir bellek alanı yaratır. Saçak üzerine yerleştirilen 41 şehidimizin isimleri, ziyaretçilerin adım attıkça zemin üzerine düşen gölgeleriyle mekânın dinamik yapısını simgeler. Bu gölgeler, hafızanın zamanla değişen ve evrilen yapısını yansıtarak, şehitlerin hatıralarını sembolik bir şekilde aktarır. Ziyaretçiler, hafıza alanından geçerek Hatıra Bölümü’ne doğru ilerlerler. Hafıza kısmı, şehitlerin isimlerinin ve sembollerinin görsel bir yansıması ile insanları geçmişle yüzleşmeye davet eder.

Hatıra, Botanik Bahçesi’nde yer alan mevcut ağaç türlerinden seçilen 41 ağaç, şehitlerin anılarını taşıyan doğal anıtlar olarak tasarlandı.

Alandaki mevcut ağaç türleri olan Akasya, Akçaağaç, Leylandi, Çam türleri, At kestanesi, Kavak, Erik, Katalpa, Alyantus, Badem, Alıç, İğde, Dişbudak, Meşe, Sedir, Maclura arasından, anıtsal görünüşleri, gövde boyları ve dallanma şekilleri gibi özellikleri göz önünde bulundurularak, çam, meşe, sedir ve dişbudak türlerinden 41 adet ağaç seçilmiştir.

Kurgulanan patika, seçilen ağaç türlerine göre formunu alarak ziyaretçilere duygusal bir yolculuk sunar. Patika, yüzde 6 eğimle tasarlanmış olup, ziyaretçilerin mekânda yavaşça ilerlemelerini ve şehitlerin anılarıyla daha derin bir bağ kurmalarını sağlar. Ağaçlar arasındaki geçiş, ziyaretçilerin her adımda şehitlerin anılarıyla daha yakınlaşmalarına olanak tanır.

Seçilen her bir ağaç,  bir şehidi temsil eder. Bu ağaçların gövdelerinde yer alan yuvarlak parlak semboller ve künye, her bir ağacın bir şehidin anısını taşımasını sağlar. Künye üzerinde, şehidin ismi, ölüm yılı ve katledildiği yer gibi bilgiler yer alır. Patika, doğayla uyumlu bir biçimde tasarlanmış, çelik strüktür üzerinde ahşap kaplama olarak tasarlandı. Bu hafif yapı, mekânın estetik özelliklerini desteklerken aynı zamanda doğal yapıya zarar vermeden oluşturulmuştur. Ayrıca, proje çevresel sürdürülebilirlik ilkelerine uygun olarak tasarlanmıştır.

Bu Mekân, sadece geçmişi hatırlatmakla kalmaz; aynı zamanda toplumu bir araya getirecek, bir ortak payda oluşturacak ve geleceğe dair farkındalık yaratacak bir mekan sunar. Tasarım, anıların yaşayan bir mekana dönüşmesini sağlar, şehitlerin adları doğayla bütünleşerek, doğal bir hafızaya dönüşür. Bu proje, barış, dayanışma ve birlik için bir sembol oluştururken, aynı zamanda geleceğe umut taşıyan bir miras bırakmayı hedefler.