Katılımcı, Kayseri Mimarsinan OSB Giriş Mekanları Öğrenci Mimari Fikir Yarışması

Mohamad Hamza ve Mohammad Alrajab tarafından "Kayseri Mimarsinan OSB Giriş Mekanları Öğrenci Mimari Fikir Yarışması" için tasarlanan proje önerisi.

Proje Raporu:

KAVRAMSAL VE TASARIMSAL ÇERÇEVESİ

“Yeryüzü, Kök ve Zaman: Mimar Sinan’ın Mirasından Geleceğin Sanayisine” teması doğrultusunda geliştirilen proje, Kayseri’nin doğal yapısını, tarihsel birikimini ve üretim kültürünü üç farklı giriş yapısı üzerinden ele almaktadır. Mimar Sinan Kapısı, OSB Ana Giriş Kapısı ve Cami Kapısı; farklı kavramsal çıkış noktalarına sahip olmakla birlikte proje genelinde ortak bir mimari bütünlük içerisinde değerlendirilmiştir.

Tasarım sürecinde Kayseri’nin yeryüzü ve topoğrafyası, tarihsel mirası, geleneksel zanaat ve üretim kültürü ile günümüz sanayi yapısı temel veriler olarak ele alınmıştır. Bu veriler doğrudan biçimsel olarak kopyalanmak yerine, her giriş yapısının kendi kavramı doğrultusunda yeniden yorumlanmıştır.

Üç giriş yapısı yalnızca araç geçişini sağlayan elemanlar olarak değil; karşılama, geçiş, bekleme, dinlenme ve bilgilendirme gibi farklı kullanımları destekleyen mekânsal düzenlemeler olarak düşünülmüştür. Böylece giriş kavramının bir sınır oluşturmaktan öte, kullanıcı ile yapı ve çevre arasında ilişki kuran bir mimari mekâna dönüşmesi amaçlanmıştır.

01 — MİMAR SİNAN KAPISI

Yeryüzünden Üretime

Mimar Sinan Kapısı, Kayseri’nin doğal çevresi ile tarihsel ve üretim kültürü arasındaki ilişki üzerinden “Yeryüzünden Üretime” kavramı doğrultusunda geliştirilmiştir. Tasarımın başlangıç noktası; Erciyes Dağı ve topoğrafya gibi doğal veriler ile Kayseri’nin tarihsel mimari birikimi ve üretim kültürüdür.

Tasarım süreci yeryüzü, tarih, üretim, form ve kapı-mekân ilişkisi üzerinden ilerlemektedir. Yeryüzünün doğal karakteri ve Erciyes’in güçlü topoğrafik etkisi, formun başlangıç fikrini oluştururken, Kayseri’nin tarihsel ve üretim kimliği bu yaklaşımın mimari bir ifadeye dönüşmesini sağlamıştır.

Formun zeminden yükselerek tekrar zeminle ilişki kurması, doğal çevreden üretime doğru gelişen sürekliliği ifade etmektedir. Bu hareket aynı zamanda yapının çevresiyle bütünleşmesini ve giriş alanında korunaklı bir boşluk oluşmasını sağlamaktadır.

Kapının altında oluşturulan mekân yalnızca bir geçiş alanı olarak değil; bekleme, dinlenme ve sosyal etkileşim gibi kullanımlara olanak sağlayan bir giriş mekânı olarak ele alınmıştır. Böylece yapı, Kayseri’nin doğal ve üretim kimliğini taşıyan, aynı zamanda sürdürülebilir ve çevreyle ilişkili bir giriş karakteri oluşturmaktadır.

02 — OSB ANA GİRİŞ KAPISI

Kökten Dünyaya

OSB Ana Giriş Kapısı, Kayseri’nin geçmişten günümüze gelişen üretim kültürünü ve günümüz sanayi kimliğini “Kökten Dünyaya” kavramı üzerinden ele almaktadır.

Tasarımın kavramsal gelişimi kök → zanaat → üretim → sanayi → dünyaya açılım sıralaması üzerinden kurulmuştur. Kayseri’nin geleneksel ticaret ve zanaat kültürü, zaman içerisinde gelişen üretim biçimleri ve günümüzdeki sanayi yapısı arasında süreklilik kurulması amaçlanmıştır.

Form gelişiminde ilk olarak geniş ve sade bir başlangıç hareketi oluşturulmuş, ardından bu hareket tekrarlanarak daha güçlü ve ritmik bir yapı elde edilmiştir. Eğrisel taşıyıcıların çoğalması, üretimin sürekliliğini ve zaman içerisinde gelişen sanayi yapısını ifade etmektedir. Formun devamında oluşan açıklık ise Kayseri’nin üretim kimliğinin yerelden uluslararası ölçekteki bağlantılara doğru genişlemesini simgelemektedir.

OSB Ana Giriş Kapısı, araçların giriş ve çıkışını düzenleyen bir eşik olmasının yanında, OSB’nin üretim kimliğini tanıtan bir karşılama mekânı olarak tasarlanmıştır. Sergi, üretim tanıtımı ve bilgilendirme gibi kullanımların desteklenmesiyle giriş alanının daha aktif ve yaşayan bir mekâna dönüşmesi hedeflenmiştir.

Bu doğrultuda tasarım, Kayseri’nin geçmişteki üretim deneyimi ile günümüz sanayi yapısı ve geleceğe yönelik dünya bağlantısı arasında mimari bir süreklilik kurmaktadır.

03 — CAMİ KAPISI

Zamandan Geleceğe

Cami Kapısı, Kayseri’nin farklı dönemlerden günümüze ulaşan mimari mirasının çağdaş teknoloji ve tasarım anlayışıyla yeniden yorumlanması amacıyla “Zamandan Geleceğe” kavramı üzerinden geliştirilmiştir.

Tasarımın kavramsal süreci geçmiş → miras → dönüşüm → teknoloji → gelecek ilişkisi üzerinden ilerlemektedir. Selçuklu, Osmanlı ve Cumhuriyet dönemlerinden günümüze ulaşan mimari birikim, tasarımın tarihsel başlangıç noktasını oluştururken, bu mirasın günümüz koşullarında yeniden yorumlanması tasarımın temel yaklaşımını belirlemektedir.

Form gelişiminde eğrisel bir hareketten başlayarak yarım daireye, yükselişe ve farklı yönlerdeki elemanların kesişimine ulaşan bir süreç izlenmiştir. Bu gelişim sonucunda daha sade ve çağdaş bir mimari form ortaya çıkmaktadır. Eğrisel ve doğrusal elemanların bir araya gelmesi, farklı dönemlerin mimari anlayışlarının günümüz tasarımında yeniden karşılık bulmasını ifade etmektedir.

Zeminden yükselen formun oluşturduğu boşluk, araç ve yaya hareketlerinin düzenlendiği bir geçiş alanı oluştururken, yapının altında kalan bölüm bekleme, dinlenme ve bilgilendirme gibi kullanımlara olanak sağlamaktadır.

Bu yaklaşımda tarihsel mimari miras doğrudan taklit edilmemiş; geçmişten gelen değerler, teknoloji ve çağdaş geometrik anlayış ile yeniden yorumlanarak geleceğe yönelik yeni bir mimari ifade oluşturulmuştur.

ORTAK MİMARİ DİL

Üç giriş yapısı farklı kavramsal süreçlerden hareket etse de proje genelinde onları bir arada tutan ortak bir mimari dil oluşturulmuştur. Bu ortaklık özellikle eğrisel formların kullanımı, zeminden yükselen yapı hareketleri ve yapı ile çevresi arasında kurulan süreklilik üzerinden okunmaktadır.

Her üç yapıda da formun zeminden yükselerek geçiş alanları oluşturması, giriş kavramının yalnızca fiziksel bir sınır olarak değil, deneyimlenebilen bir mekân olarak ele alınmasını sağlamaktadır. Yapıların altında ve çevresinde oluşturulan boşluklar; geçişin yanı sıra bekleme, dinlenme ve sosyal kullanım gibi farklı işlevlere olanak tanımaktadır.

Bununla birlikte her kapının kendi kavramına uygun olarak form gelişimi, taşıyıcı sistem, malzeme kullanımı ve mekânsal karakter açısından farklılaşması hedeflenmiştir. Böylece yapılar birbirinin tekrarı olmadan, aynı projenin farklı kimliklere sahip parçaları olarak bütünlük oluşturmaktadır.

SONUÇ

Proje, Kayseri’nin doğal çevresi, tarihsel mirası, üretim kültürü ve çağdaş sanayi kimliği arasında mimari bir ilişki kurmayı amaçlamaktadır. Bu ilişki, üç farklı giriş yapısının kendi kavramsal süreçleri üzerinden geliştirilmesiyle ortaya konmuştur.

Mimar Sinan Kapısı, yeryüzü ve üretim arasındaki ilişkiyi;

OSB Ana Giriş Kapısı, köklerden dünyaya uzanan üretim ve sanayi gelişimini;

Cami Kapısı ise geçmişten geleceğe taşınan mimari dönüşümü temsil etmektedir.

Üç yapının ortak noktasında giriş, yalnızca araçların geçişini sağlayan bir kapı olarak değerlendirilmemiştir. Bunun yerine kullanıcıyı karşılayan, yönlendiren, bekleme ve dinlenme imkânı sunan, aynı zamanda Kayseri’nin kimliğini ve OSB’nin karakterini ifade eden bir mimari mekân olarak ele alınmıştır.

Bu doğrultuda proje; yeryüzü, kök ve zaman kavramlarını farklı tasarım yaklaşımları üzerinden bir araya getirerek Kayseri’nin geçmişi, bugünü ve geleceği arasında süreklilik kuran üç özgün giriş mekânı ortaya koymaktadır.