Meksika’da Sel Riskini Azaltan Kamusal Su Bahçesi

Taller Capital, Meksika Havzası'nda yer alan Xolox Su Bahçesi'ni, tekrarlayan sel sorununu azaltmak ve yağmur suyunu yerel bir kaynağa dönüştürmek amacıyla kamusal peyzajla bütünleşen doğa temelli bir su yönetim sistemi olarak tasarlamış.

Fotoğraflar: Jaime Navarro

San Lucas Xolox, Meksika Havzası’nın kuzeyinde, su, volkanik topoğrafya ve tarımsal üretim arasındaki güçlü tarihsel ilişkilerin şekillendirdiği bir yerleşim olarak öne çıkıyor.

Bir yamaç ile Xaltocan Gölü’nün eski göl yatağı arasında konumlanması, yerleşimi dört yüzyılı aşkın süredir havza sularını drenaj sistemleri, boru hatları ve pompalama yöntemleriyle uzaklaştıran bölgesel su yönetimi anlayışına karşı kırılgan hale getirmiş.

Bu yaklaşım, yağmur suyunun geçirgen yüzeylerle buluşmasını engelleyerek alçak kotlarda birikmesine neden oluyor. Yağmur suyunun kontrolsüz biçimde birikmesi, tekrarlayan sel olaylarını beraberinde getirerek günlük yaşamı ve ulaşımı olumsuz etkiliyor.

Suyu yalnızca borular aracılığıyla uzaklaştırmaya dayanan geleneksel altyapı çözümleri, uzun vadede yüksek bakım maliyetleri oluştururken yağmur suyunun yerel bir kaynak olarak değerlendirilmesini de engelliyor.

Buna karşılık proje, yağmur suyunun arazide tutulmasını, toprağa sızdırılmasını ve yeniden kullanılmasını esas alan bir yaklaşım benimseyerek su, üretim ve toplumsal yaşam arasındaki tarihsel ilişkiyi yeniden kurmayı amaçlıyor.

Xolox Su Bahçesi, sel riski yüksek alanların yakınında yer alan 6.750 m² büyüklüğündeki bir ejidal arazi üzerinde tasarlanmış. Proje, her yağışta yaklaşık 3.500 m³ su depolayabilen ve yıllık yaklaşık 10.500 m³ kapasiteye ulaşan iki tutma havuzu ile iki sızma havuzundan oluşan doğal bir su yönetim sistemi üzerine kurgulanmış.

Sistem, yağmur suyu akışını düzenleyerek suyun kontrollü biçimde toprağa sızmasını sağlarken dört hektarlık tarım alanının sulanmasını destekliyor ve 9.768,51 m²’lik alanda sel riskinin azaltılmasına katkı sunuyor.

Arazi modellemesiyle oluşturulan toprak ve taş setler, eğimli yüzeyler, platformlar, gölgelikli alanlar ve kamusal toplanma mekânları, hidrolik altyapıyı kamusal kullanımla bütünleştiriyor.

Tasarımın yalın geometrisi, suyun hareketini görünür kılarak doğal döngülerin mekânsal deneyimin bir parçası haline gelmesini sağlıyor.

Proje, yağmur suyu yönetimini kamusal yaşamla bütünleştiren bir peyzaj altyapısı olarak kurgulanmış. Bu yaklaşımla su, uzaklaştırılması gereken bir unsur olmaktan çıkarılarak Xolox’un ekolojik, üretimsel ve sosyal yaşamını şekillendiren temel bir kaynağa dönüştürülüyor.