Calvino’nun İzinde – Görünmez Kentler Atölyesi

Italo Calvino’nun kurgu kentlerinin mimarlık eğitimine katkı sağlamaya yönelik potansiyeli dikkate alınarak 2023-2024 Bahar Yarıyılı’nda Gebze Teknik Üniversitesi 1. sınıf öğrencileriyle Mimari Tasarım II dersi kapsamında bir “Görünmez Kentler Atölyesi” kurgulandı.

Atölye Çalışması Hakkında

“Italo Calvino’nun ufuk açıcı “Görünmez Kentler” kitabının modernizm sonrası mimarlık eğitimi alanındaki derin etkisi süregelmektedir. Bu edebi eser, bilindik çevresel, sosyal ve kültürel yapıları aşan anlatıları ile mimarlık öğrencilerini kentsel mekanlarda gömülü katmanları anlamlar ve göstergeler üzerinden keşfetmeye teşvik etmektedir.

Bu etki uzun yıllardır ülkemizdeki mimarlık eğitiminde de kendine yer bulmuş ve 2024 yılında Arredamento Dergisi “Italo Calvino 100+1 Yaşında” başlıklı özel sayısı ve “Italo Calvino 100+1 Yaşında” başlıklı Karma Sergi ile yeniden gündeme taşınmıştır.

Calvino’nun kurgu kentlerinin mimarlık eğitimine katkı sağlamaya yönelik bu potansiyeli dikkate alınarak 2023-2024 Bahar Yarıyılı’nda Gebze Teknik Üniversitesi 1. sınıf öğrencileriyle Mimari Tasarım II dersi kapsamında bir “Görünmez Kentler Atölyesi” kurgulanmıştır. Atölyede iki kişilik öğrenci grupları kitaptan bir kent seçmiş ve on günlük bir süreçte metinlerdeki gömülü katmanlara odaklanarak yoğun bir mekânsal analiz ve yeniden üretim gerçekleştirmişlerdir.

Sürecin birinci aşamasında öğrencilerden “seçilen kurgu metindeki mekânsal ve yaşamsal detayların çözümlenmesi” ve çıkarımlarını özet bir metin ve 2 veya 2.5 boyutta temsiller içeren bir poster ile sunmaları talep edilmiştir. Bu aşamadaki üretimler sınıf ortamında tartışılarak geri bildirim verilmiştir.

İkinci aşamada ise geri bildirimler dikkate alınarak posterlerin revize edilmesi ve “çözümlenen kurgu metindeki mekânsal ve yaşamsal eksikliklerinin tanımlanarak yeniden yorumlanması” üzerinden özgün bir metin üretilmesi istenmiştir. Buna ek olarak öğrencilerden metnin katmanlarının belirlenen ölçülerde bir prizma strüktürü içerisinde tasarlanan maket ile açığa çıkarılması beklenmiştir. Söz konusu modelde geri dönüşüm malzeme kullanılması zorunlu tutulmuştur.

Atölye sonunda 34 öğrenci farklı görünmez kent metinleri üzerinden 17 adet ürün ortaya koymuştur. Bu çevirim içi sergide bu ürünlerden bir seçki sunulmaktadır.”

Sergi Yürütücüleri: Dr. Öğr. Üyesi C. Sanem Ersine Masatlıoğlu, Dr. Öğr. Üyesi Zeynep Tarçın Turgay, Arş. Gör. Damla İnci, Arş. Gör. M. Eylül Zorlu

Sergi Katılımcıları: Azra Deniz Akça, Azize Şirin Akfırat, Recep Alper Atalı, Emine Esin Avcı, Alper Fikret Aydın, İlayda Aydın, Bahar Bademcigil, Fatma Zeynep Bilici, Furkan Bozkurt, Gayenur Er, Muhammed Furtun, Azra Güllü, Emel Gökyıldız, Esra İşçi, Büşra Kahraman, Sude Kara, Elif Karaduman, Selin Kesgin, Ece Nur Kızmaz, Demet Hatun Koçak, Erva Kurt, Dilara Özdemirhan, Sıla Özdoğan, Tena Özgümüş, Aslı Şafak Savaş, Kübra Gül Sol, Merve Şeyhin, Selvi Nur Şimşek, Dilara Topçuoğlu, Nazar Turan, Aylin Üstçetin, Esma Vural, Bahar Nur Yıldırım, Hayrunnisa Yıldırım