Geometrik Formlarla Yükselen Özbekistan Ulusal Müzesi

Tadao Ando, Özbekistan’ın başkenti Taşkent’te tasarladığı Ulusal Müze projesiyle Orta Asya’daki ilk büyük ölçekli çalışmasına imza atıyor. İnşasına başlanan müze kare, daire ve üçgenden oluşan geometrik formların birbirine eklemlenmesiyle kurgulanıyor.

Ando, tasarımında Özbekistan’ın mimari mirasından ilham almış. Kent merkezinde yer alan yapıda, Ulusal Müze ve bir kütüphane bulunacak.

Kare ve dairesel kütleler, merkezde konumlanan üçgen bir yapı aracılığıyla birbirine bağlanıyor. Minimalist yaklaşım, doğal ışığın mekâna yayılmasını sağlıyor. Böylece hem dingin hem de güçlü bir atmosfer elde edilerek müze koleksiyonları için etkileyici bir arka plan oluşturuluyor.

Müze, sadece bir sergi mekânı değil; aynı zamanda kültürel ve kamusal bir merkez olarak da tasarlandı. Zeminden yükselerek müze kütlelerine ulaşan geniş bir dış merdiven ve kare planlı beton yapının üzerinde yer alan teras çatılar dikkat çekiyor.

Üç kütlenin çatılarının tamamı yürünebilir şekilde tasarlanmış ve birbirine bağlanarak sürekli bir dolaşım sağlanmış. İç mekânda ise büyük oval boşluklar, yapıyı dışarıyla ilişkilendiriyor.

Projeyi yürüten Özbekistan Sanat ve Kültür Geliştirme Vakfı (ACDF), müzenin ülkenin değişen kimliğini yansıtacağını belirtiyor. Cumhurbaşkanı Şavkat Mirziyoyev ise müzeyi şu sözlerle tanımlıyor: “Ulusal Müze, kültürel potansiyelimizin canlanmasını simgeliyor. Gelecek nesillere ilham veren, birleştiren ve örnek teşkil eden yaratıcı bir mekân olarak yükselecek. Yeni Özbekistan’ın görkemli bir sembolü olacak. Müzede sergilenecek koleksiyon hem ülkenin ulusal eserlerini hem de yeni edinilen yapıtları kapsayacak.”

Müzenin sergi tasarımı, Expo 2025 Osaka’daki Özbekistan Pavyonu’nu da hazırlayan Atelier Brückner tarafından üstlenildi. Atelier Brückner, Ando ile yakın işbirliği içinde çalışarak anlatı ve duyusal unsurları bir araya getiren “immersive” bir deneyim tasarladı. Ando’nun son dönem projeleri arasında sanatçı Antony Gormley için tasarlanan yeraltı beton kubbe ve yılan formundan esinlenilen Bulgari saat tasarımı da bulunuyor.

Özbekistan Ulusal Müzesi’nin Mart 2028’de halka açılması planlanıyor.