Oysa likör fabrikasının binası arsasından daha da değerli. Bu bina, sadece Türkiye için değil, dünya sanat-mimarlık tarihi için de korunması gereken bir eser.
Bu binanın mimarı Robert Mallet Stevens (1886-1945) Art-Deco döneminin çok çok ünlü bir mimarı, tasarımcısı ve yazarı. C.R. Mackintosh ve J. Hoffman’dan etkilenen ve 1925 yılında Paris’te düzenlenen Dünya Sergisi’nde Fransız pavyonunu da çizen Stevens, ünlü mimar Le Corbusier’nin de arkadaşı.
Mimarlık tarihinde, onu ünlü kılan anıtsal yapılar listesinde “1931 İstanbul-Mecidiyeköy Turkish Monopoly Liquer Factory“ binası da yer alıyor.
“Mecidiyeköy Likör ve Kanyak Fabrikası” Atatürk’ün direktifleriyle Fransız uzmanlar tarafından kurulmuştu. Fransız uzmanlar 1939 yılına kadar fabrikada çalıştı. Fabrikada Tekel’in ünlü likörleri ve Fransız kanyağıyla rekabet eden kanyağı yapılırdı.
Mimarı çok önemli mimar
Fabrikanın, kurulduğunda 48 dönüm arazisi vardı. 1960’ta 13 dönüm arazisi üzerine Ali Sami Yen Stadı yapıldı. Çevre yolları yapılırken 11 dönüm arazi Karayolları’na devredildi. 24 dönüm arazi kaldı. Bu arazinin içindeki fabrika binaları 4.600 m2 alanı kaplar.
Vefa Zat, İstanbul Ansiklopedisi’nde 1940’lı yıllarda fabrika bahçesinde likör yapımında kullanılan adaçayı, nane, kekik gibi tonik nebatlar ile gül yetiştirildiğini anlatır. Fabrikanın karşısındaki yolun başında bir Hamidiye suyu çeşmesi bulunduğundan söz eder.
Likör fabrikası, “fabrika binası ve arsa” olarak değil de, sadece “arsa olarak” satıldı. Satışla ilgili tartışmalarda ne yazık ki anıtsal yapı olan fabrika binasının korunmasından söz edilmiyor da sadece “asırlık” ağaçların korunmasından söz ediliyor.
Ümit edilir ki, arsa için yüksek bir bedel ödeyen Kiler grubu, mimar Mallet Stevens’in anıtsal binasını, mimari özelliklerini değiştirmeden koruyarak değerlendirir. Çünkü bu anıtsal bina sadece o arsa için değil, İstanbul için ve Türkiye için çok önemlidir. Belki şimdilerde bizde çok az kişi mimarlığa, tasarıma, bu alanlarda isim yapmiş kişilerin eserlerine önem veriyor ama... Dünyada bunlara önem veren çok. Eğer olan az sayıda anıtsal yapıyı yıkmaz veya onarırken şekillerini rezil etmezsek, ileride bizde de bu tür yapıların önemi anlaşılır.
Bina korunmalı
Kiler grubunun temeli, baba Kiler’in 1981 yılında Bitlis’te açtığı bakkal dükkânıyla atıldı. Şimdilerde Migros, Carrefoursa ve BİM’den sonra Türkiye’nin 4’üncü büyük perakende zincirine sahip. Ümit, Nakit ve Vahit Kiler kardeşler gruptaki şirket sayısını 22’ye ve yıllık ciroyu 770 milyon YTL’ye yükselttiler. Grup Levent’te, Sabancı Kuleleri karşısında 261 metre ile Türkiye’nin en yüksek binasını yaptırıyor. 200 milyon dolara tamamlanacak binadaki 174 konutun, metrekaresinin 6-11 bin dolardan alıcı bulduğu söyleniyor. (Açık anlatımıyla, 200 metrekarelik bir dairenin fiyatı 2.2 milyon dolar)
Kiler grubu, likör fabrikasının bina ve arsasının metrekaresini 11.364 dolardan satın aldı. Arsa büyüklüğünün 6 katına kadar inşaat yapabilecek. Demek ki, inşaatın her metrekaresinde yaklaşık 2 bin dolar arsa payı olacak. İnşaat için de metrekareye bin dolar harcanırsa, metrekaresi 3 bin dolara mal olacak binayı 6-11 bin dolardan satma şansını elde edecek. Hayırlı olsun. Kârı daha da bol olsun.
Bizim derdimiz, ne kadar para kazanacağında değil. Ricamız, fabrikanın anıtsal binasını koruyarak yapılacak binayı arsanın arka tarafına dikmesi... Bizden hatırlatması. Ünlü mimar Mallet Stevens’in ismi ve binası yaşarsa, yapılacak binanın talebi ve fiyatı da katlanır.Konuyla İlgili Linkler
TakipYorumlarYorum Sayısı: 182 Temmuz 2008, 13:16Yazan: Deniz BoranToplu Konut İdaresi (TOKİ) 1 Temmuz’da hasılat paylaşımı yöntemiyle satışa çıkaracağı Mecidiyeköy’deki Likör Fabrikası arazisi için, tarihinde ilk defa avan proje hazırlattı.
Avan projeye göre, Likör Fabrikası binasının hemen arkasında iki yüksek bina inşa edilecek. Ayrıca arazinin kuzeydoğusunda halen yeşil alan olan bölümde de E-5’e ve yan sokağa bakan cephesi düz, fabrikaya bakan kısmı basamak şeklinde teraslardan oluşan 6-7 katlı L tipli bir bina daha yapılacak. Ağaçlar ise arazinin kuzeybatı köşesinde toplanacak.
Haberin devamı için tıklayın.
2 Temmuz 2008, 12:17Yazan: Burcu KarabasBugün Hürriyet'te yayınlanan habere göre, üçüncü kez satışa çıkarılan Mecidiyeköy’deki eski likör fabrikası arazisinde en yüksek teklifi 307 milyon 500 bin YTL ile Aşçıoğlu-Ofton-Meydanbey-Omak ortak girişimi verdi.
Habere ulaşmak için tıklayın.
26 Haziran 2008, 09:51Yazan: Emine MerdimDün gazetede yayınlanan satışla ilgili ilan. İlanda bu sefer satışı daha cazip hale getirebilmek için bir de proje görseli eklenmiş. Görselin altındaki açıklamada Tekel Likör Fabrikası'nın korunduğu ve yeniden yapılandırılacağı söyleniyor. Görsele bakıldığı zaman, fabrika korunmaktan çok yüksek katlı binanın altında ezilmiş gibi görünüyor. Diğer başka bir konu da İstanbul'un bu kadar değerli bir noktasına yapılacak bu projenin mimarı kim?
20 Haziran 2008, 16:39Yazan: AZMİ AÇIKDİLBugünkü haberde, 01/Temmuz/2008 tarihinde 3.kez satışa çıkarılacağı duyurulmuş. Satıştan elde edilecek para, KEY ödemelerinde kullanılacakmış. Bir zamandan beri konut edindirme ödemelerinin yapılacağı gündem de idi. Demek ki para bulunmuş. Bu defaki ihale neticelenir.
30 Mayıs 2008, 16:53Yazan: ozge_ozdamar"Yaşasın oligarşi"
30 Mayıs 2008, 16:36Yazan: Omer YilmazAnlamadıysanız boşverin zaten.
30 Mayıs 2008, 16:27Yazan: ozge_ozdamarTürkiye Cumhuriyeti mimarlık tarihinin en önemli yapılarından birisi tehdit altında hala bunu görmek, bu durum üzerinden fikir üretmek yerine politik pozisyon almayı tercih ediyorsunuz.
Politik pozisyon almak nedir? Merak ediyorum. Politik olmak değil mi? Politik olmak da fikir yürütmek değil mi? Tasarım yapmayı öğrenirken en çok bunu öğrenmedik mi? Ben bu kısmı anlamadım:)
30 Mayıs 2008, 15:23Yazan: Zeynep GüneyBiraz evvel radyoda duyduğum haberi sıcak sıcak size ileteyim :) Likör Fabrikası Arazisi için 25 Nisan'da gerçekleştirilen, Kiler Grubu'nun tek başına katıldığı ihale iptal edilmişti. Bugün düzenlenen ihale ise yine Kiler Grubu dışında katılımcı olmadığı için, Kiler Grubu'nun da çekilmesi üzerine iptal edildi. Kiler Holding Yönetim Kurulu Başkanı Nahit Kiler, 25 Nisan'da gerçekleştirilen ihaleden sonra çıkan söylentilerden rahatsız oldukları için tek başlarına ihaleye katılmama kararı aldıklarını açıkladı.
28 Nisan 2008, 14:45Yazan: Gül KeskinKonuyla ilgili bir diğer haber de Hürriyet gazetesinden Ayşegül Akyarlı Güven tarafından kaleme alınmış: Çok şaşırdım, keşke 'likör arsası'nda yarış olsaydı Eski Likör Fabrikası arazisinin ihalesini 295.7 milyon YTL ile tek katılımcı olarak kazanan Kiler Holding Yönetim Kurulu Başkanı Nahit Kiler, ihaleye başka hiçbir firmanın katılmamasının kendilerini şaşırttığını söyleyerek, "Bu durumun dünyadaki ekonomik koşuldan kaynaklandığını düşünüyoruz. 8-10 firmayla yarışmak isterdik. En değerli araziye talep olmalıydı" dedi.Haberin devamı için tıklayın.
28 Nisan 2008, 14:43Yazan: Gül KeskinTekel Likör Fabrikası arazisinin tek başvurulu ihalesi basında da oldukça büyük yer buldu. Vatan gazetesinden Necati Doğru 163 metrede topu deliğe geçirmek! başlıklı yazısında arazi üzerinde yaşanan gelişmeleri şöyle özetliyor: Daha önce de iki gün üst üste yazmıştım. Burası 12 milyon nüfuslu İstanbul şehrinin içinde son kalmış cennet bahçesidir. Bahçede ulu çınarlar, ben diyeyim 100, siz söyleyin 150 yaşında manolyalar, erguvanlar, ıhlamurlar, karayemişler, kiraz ve malta eriği ağaçları... Fıstık çamları, sedir çamlar... Ortancalar, bahar dalları, oya çiçekleri, kartopular, mor salkımlar... Burası aslında Likör Fabrikası’nın kurulduğu 1940 yılında toplam 48 bin metrekarelik (48 dönüm) geniş bir araziyidi. 13 dönüm GS’ye verildi. Stadyum yapıldı. 11 dönümü ise Karayolları Genel Müdürlüğü’ne verildi; Boğaz Köprüsü ve çevre yolları yapımına gitti. Likör Fabrikası’na 24 dönüm bu gizli, saklı cennet kaldı. Bugünlere geldi.Haberin devamı için tıklayın.
Bütün yorumları forumda okuyun!
