1851’de Londra Kristal Palas’ta düzenlenen ilk sergi ile başlayan Dünya Sergisi EXPO, Uluslararası Sergiler Bürosu (BIE) tarafından organize ediliyor. Uluslararası ilişkileri güçlendirmek, kültürel değerleri tanıtarak paylaşmak, düzenlendiği yerin değişimi ve gelişimine destek vermek gibi amaçları olan EXPO’lar, her beş yılda bir farklı bir kentte, farklı bir temayla düzenleniyor, en az 3, en çok 6 ay sürüyor ve yaklaşık 1 milyon 500 bin m²’lik bir alanı kaplıyor. Japonya’nin Aichi kentinde düzenlenen EXPO 2005, 20 milyonun üzerinde kişi tarafından ziyaret edildi.
Pek çok buluşun ilk kez sergilendiği EXPO’lar, Kristal Palas, Eyfel Kulesi gibi o güne ait son tekniklerin kullanıldığı yapıların da inşa edilmesini sağladı.
Türkiye bugüne kadar 1867 Paris, 1939 New York, 1958 Brüksel, 1970 Osaka, 1992 Sevilla, 1998 Lizbon, 2000 Hannover ve 2005 Aichi EXPO’larına katılımda bulundu.
EXPO 2015 İzmir Takvimi
10 Ekim 2004’te Türkiye BIE’ye üye olarak EXPO adaylığı yolunda ilk adımı attı. 23 Kasım 2005 tarihli Resmi Gazete’de İzmir’in EXPO adaylığına ilişkin Bakanlar Kurulu kararı yayınlandı ve 3 Mayıs 2006 tarinde İzmir’in EXPO 2015 için resmi adaylık başvurusu yapıldı.
EXPO 2015 için temasını “Daha İyi Bir Dünya İçin Yeni Yollar ve Herkes İçin Sağlık” olarak belirleyen İzmir, bugüne kadar BIE’de iki sunum gerçekleştirdi. 15-20 Ekim 2007 ve Şubat 2008’de İzmir’ de düzenlenecek “Sağlık” temalı iki sempozyum, 5-10 Kasım 2007 tarihlerinde BIE Araştırma Heyeti’nin İzmir’de gerçekleştireceği inceleme ziyareti ve 26-27 Kasım’da yapılacak üçüncü adaylık sunumunun ardından, Mart 2008’de BIE Genel Kurulu kapalı oylamayla EXPO 2015’in düzenleneceği kenti belirleyecek.
2015 EXPO için diğer aday ise “Gezegeni Beslemek, Yaşam İçin Enerji” temasıyla İtalya’nın Milano kenti.
EXPO 2015 İzmir ve İnciraltı
EXPO 2015 İzmir için Mayıs 2006’da yapılan resmi adaylık başvurusunun ardından serginin düzenlenmesi için gerekli yaklaşık 1 milyon 500 bin m²’lik alanı belirlemek için yapılan tartışmalar Mart 2007’de İnciraltı bölgesinin belirlenmesine kadar sürdü.
Aralık 2006’da İzmir Büyükşehir Belediye Başkanı Aziz Kocaoğlu önerilerinin Urla olduğunu belirten bir açıklama yaptı:
“İnciraltı tamamen özel mülkiyet. Kamulaştırma maliyeti çok yüksek. Ayrıca doğal SİT alanı, askeri alan var, şu var bu var. Nazım İmar Planı’nda da bu durumlar doğal olarak dikkate alındı. Ha, merkezi yönetim der ki ben kamulaştırma bedelini ödeyeceğim, yasal sorunları da ülke meselesi diyerek bir yasa ile ortadan kaldıracağım derse olur. Çiğli’de kamulaştırma sorunu yok, arazilerin çoğu İZSU’nun veya Hazine’nin. Ama burası da Ramsar Sözleşmesi kapsamında ve 1. dereceden Doğal SİT. Bizim önerimiz, Urla Gülbahçe’deki İzmir Yüksek Teknoloji Enstitüsü alanı. Biz, EXPO’nun Yarımada’da yapılmasını öneriyoruz. Çünkü en uygun alan orası. Yarımada’nın gelişmesini de tetikleyerek, kentin kalkınmasına katkısı olur. Yarımada, bizim dünyaya pazarlayabileceğimiz 171 bin hektarlık bir alan. Termal, doğal güzellikleri, denizi, koyları, tarih gibi çok sayıda avantajı var. Turizm Bakanlığı Çeşme’de 75 bin yatak kapasiteli turistik tesislerin yapılmasını öngörüyor. EXPO nerede yapılırsa yapılsın ama mutlaka Yarımada’nın gelişimine katkı sağlayacak bir yerde yapılsın diyoruz. Ancak sonuçta karar verecek olan merkezi yönetim; biz de yerelde çözmemiz gereken konuları çözeriz.”
Şubat 2007’de dönemin Dışişleri Bakanı Abdullah Gül’ün başkanlığında EXPO Yönlendirme Kurulu’nun toplanmasından ve Yürütme Komitesi’nin oluşturulmasının ardından EXPO 2015 İzmir’in yapılacacağı yer olarak İnciraltı belirlendi.
Mart 2007’de konuyla i
