Ä°stanbul'a 3. Köprü yapımını da içeren Kuzey Marmara Otoyolu ihalesi, ÅŸartname alan 18 firmadan hiçbirinin teklif vermemesi üzerine iptal edildi. Ä°hale Komisyonu BaÅŸkanı Ä°hsan Akbıyık, ihaleye teklif gelmediÄŸini ve ihalenin iptal edildiÄŸini açıklarken, bundan sonra izlenecek yönteme UlaÅŸtırma Bakanlığı'nın karar vereceÄŸini söyledi. Öte yandan dün sabah saatlerinde, ihale için ÅŸartname alan 18 firma arasında öne çıkan Astaldi, STFA, Varyap ve Cengiz Ä°nÅŸaat ÅŸirketlerinin, projeye finansman bulmaktaki zorluklar nedeniyle çekildiklerini açıklaması ÅŸaÅŸkınlık yarattı.

Finans bulmak zor
Ä°hale için ÅŸartname alan yerli ve yabancı çok sayıda firmanın teklif vermeme gerekçesi ise küresel finans krizi oldu. Avrupa'da devam eden finansal kriz nedeniyle finansman bulmakta yaÅŸanan zorlukların, firmaların önünü kapattığı belirtiliyor. Ä°hale için, Japonya'dan Obayashi, Mitsubishi, Itochu ve IHI, Ä°talya'dan Astaldi, Rusya'dan Moskovskiy Metrostroy ve NPO Mostovik, Avusturya'dan Stradag, Ä°spanya'dan FCC Construction, Türkiye'den ise Mapa Ä°nÅŸaat, Cengiz Ä°nÅŸaat, Park Holding, Varyap, Yüksel Ä°nÅŸaat, Kolin Ä°nÅŸaat, Nurol Ä°nÅŸaat, STFA ve Gülsan Ä°nÅŸaat'ın yer aldığı 18 firma ÅŸartname almıştı.

Ankara moral bozmadı
Ancak ihalenin iptali ihtimaline karşı Ankara'nın hazırlıklı olduÄŸu da yine aynı dakikalarda ortaya çıktı. UlaÅŸtırma Bakanı Binali Yıldırım, "Teklif gelirse ne alâ, gelmezse kara kara düÅŸünecek deÄŸiliz, B planına geçeriz" diye konuÅŸtu. Sabah saatlerinden itibaren Bakanlık, Ä°hale Komisyonu ve ÅŸirketler üçgeninde ihale süreciyle ilgili sürpriz geliÅŸmeler yaÅŸanırken, Bakan Yıldırım'ın söz ettiÄŸi 'B planı' merak konusu oldu. Ä°halenin iptalinin ardından da Hükümetin, küresel finansal sorunlar nedeniyle bundan sonra projeyle ilgili ihaleye çıkma niyetinde olmadığı, ancak nükleer santralde olduÄŸu gibi, 3. köprü ve otoyol projesinin "milletlerarası anlaÅŸma"yla doÄŸrudan yaptırılması üzerinde durulduÄŸu öÄŸrenildi.

Nükleer model masada
Edinilen bilgilere göre, Ä°stanbul BoÄŸazı'na kurulacak 3. Köprü ve otoyol projesi için masadaki en ağırlıklı çözüm nükleer modeli olarak ifade ediliyor. Türkiye'nin Akkuyu'ya yapılacak nükleer santral projesinde uyguladığı, "milletlerarası anlaÅŸmayla" projenin doÄŸrudan bir yabancı ülkeye verilmesi, sözkonusu projenin hayata geçebilmesi için en rasyonel çözüm olarak görülüyor. Bilgi veren kaynaklar, nükleer santral için yapılan ihalelerin baÅŸarısız olduÄŸunu ancak bunun ardından nükleer santralden vazgeçilmediÄŸini ve Rusya'yla bir milletlerarası anlaÅŸma imzalanarak projenin doÄŸrudan Rusya'ya verildiÄŸini hatırlattılar. Bunun ardından kurulan Rus Akkuyu NGS ÅŸirketiyle projenin baÅŸladığına dikkat çektiler. Söz konusu 3. Köprü projesi için de istekli ülkeler olduÄŸunu vurguladılar.

Japonlar istekli görünüyor
Öte yandan geçtiÄŸimiz Cuma günü Ankara'ya gelerek DışiÅŸleri Bakanı DavutoÄŸlu, BaÅŸbakan Yardımcısı Ali Babacan ve BaÅŸbakan ErdoÄŸan'la görüÅŸen Japonya DışiÅŸleri Bakanı Koichiro Gemba'nın gündemindeki konulardan birinin Kuzey Marmara Otoyol ve Köprü Projesi olduÄŸu ifade ediliyor. Akkuyu'da Rusya'yla yapılan anlaÅŸmanın bir benzerini, Sinop'a yapılacak nükleer santral için Japonya'yla imzalama görüÅŸmeleri sürerken, Japonya'nın 3. köprü ve otoyol ihalesi için de istekli olduÄŸu belirtiliyor. Ancak bu tür büyük projelerin 'diplomatik' açıdan da deÄŸerlendirildiÄŸini, diplomatik nedenlerle baÅŸka ülkelere de yeÅŸil ışık yakılabileceÄŸi belirtiliyor.

Akkuyu'da ne olmuÅŸtu?
2008 krizinin gölgesinde yapılan Akkuyu Nükleer Santral ihalesi 4 kez tekrarlanmış ancak baÅŸarısız olmuÅŸtu. Ancak hükümet, son iptalin ardından bu süreci daha fazla uzatmadı ve Rusya'yla 13 Mayıs 2010 tarihinde Mersin Akkuyu'da 4800 MW kurulu gücünde bir nükleer güç santrali kurulmasına iliÅŸkin uluslararası anlaÅŸma yaptı. Hükümetin, böyle bir projede ihale sürecini ortadan kaldıran bu yöntemi seçmesi çok eleÅŸtirildi. Ancak bu karar, "Mevcut piyasa koÅŸulları ve küresel finans sorunları nedeniyle, ihale yoluyla nükleer santral yapılamaz" teziyle savunuldu. Uluslararası anlaÅŸmalar, iç hukukun üzerinde olduÄŸu için bu yöntemle Kamu Ä°hale Kanunu baÅŸta olmak üzere çok sayıda yasal hüküm de devre dışı kaldığı için, süreç Hükümet için de hızla ve sorunsuz ilerledi.

Saat 14.00 itibarıyla ihale süreci bitmiÅŸtir
Dün ihale saati olan 14:30'a az bir süre kala, salonu tek bir isteklinin dahi gelmemesi üzerine Karayolları Genel Müdür Yardımcısı ve Kuzey Marmara Otoyolu Ä°halesi Komisyonu BaÅŸkanı Ä°hsan Akbıyık, basın mensuplarının karşısına geçerek, ihaleye teklif veren hiçkimse olmadığını açıkladı. Akbıyık, komisyon olarak ihaleyle ilgili bütün hazırlıkları yaptıklarını ve ihaleyi gerçekleÅŸtirmek için salona geldiklerini belirterek, "Saat 14.00 itibarıyla tekliflerin verilmesi gerekirdi. Bu saate kadar teklif gelmedi" dedi. Bundan sonraki aÅŸamada komisyonun kararını yazarak üst makamlara göndereceklerini bildiren Akbıyık, devam eden süreçte UlaÅŸtırma, Denizcilik ve HaberleÅŸme Bakanlığı ile Genel Müdürlüklerinin yönlendirmeleri doÄŸrultusunda çalışacaklarını söyledi.

İki katlı olma şartı yok
Türkiye'nin en büyük ikinci projesi olan Kuzey Marmara Otoyol Projesi kapsamında bulunan 3. Köprü'nün iki katlı olacağı konuÅŸuluyordu. Bir katından araçların geçiÅŸinin saÄŸlanacağı, diÄŸer kattan tren geçeceÄŸi vurgulanıyordu. Ancak Bakan Binali Yıldırım 3. Köprü için '2 katlı' tanımı yapılmasına tepki gösterdi. Yıldırım, 3. Köprü'ye iliÅŸkin henüz bir proje tanımı bulunmadığını söyleyerek, ''Projenin çift katlı, tek katlı olması diye bir ÅŸartımız yok. Åžartımız ÅŸudur; yapılacak köprüden hem karayolu araçları geçecek, hem demiryolu araçları geçecek. Dünyada çift katlı da var, aynı iÅŸi tek katta çözen projeler de var'' dedi.