Tarih: 20 Ocak 2006 Kaynak: Hürriyet Yazan: Şükrü Kızılot
Uzun süredir üzerinde çalışılan ve yeni baştan yazılan "kurumlar vergisi yasası" ile ilgili taslak son şeklini aldı. Yeni düzenlemede, 500 milyon Euro’yu aşan yatırımlara sağlanan yüzde 90 kurumlar vergisi indirimine yer verilmedi. Bunda, sözkonusu teşvikin Galataport ve Dubai Towers ile ilgili olduğuna dair tepkilerin etkili olduğu tahmin ediliyor.
38 maddeden oluşan Yeni Kurumlar Vergisi’nde, dikkati çeken düzenlemeler, aşağıdaki gibi.
Yatırım İndirimi Kalkıyor
1963 yılından bu yana, yatırım yapan şirketlere "yatırım indirimi" olarak uygulanan vergi avantajı, bütünüyle kaldırılıyor.
İş çevreleri ve başta Sanayi Bakanı Ali Coşkun’un karşı çıktığı "yatırım indiriminin kaldırılması" konusunun, önümüzdeki günlerde, yoğun tartışmalara neden olması bekleniyor.
Mevcut sistemde, örneğin 2005 yılında 50 milyar YTL’lik yatırım harcaması yapan şirket, bunun yüzde 40’ı olan 20 milyar YTL’lik kazanç elde edene kadar, hiç kurumlar vergisi ödemiyordu. Bu da 5-6 yıl duruma göre 8-10 yıl, kurumlar vergisi ödememe anlamına geliyordu.
Yatırım indiriminin kaldırılması ile birlikte, yatırımcılar, kazanç elde eder etmez hem yüzde 20 kurumlar vergisi ödeyecekler. Düzenlemenin bu yönde yasalaşması, yerli ve yabancı yatırımcıları olumsuz yönde etkileyebileceği gibi, yatırım kararlarını da etkileyebilecek.
Gayrımenkul ve İştirak Hissesi Satışına Yüzde 75 İstisna
Kurumların, gayrimenkul ve iştirak hissesi satışına sağlanan vergi avantajı daraltılıyor.
Yeni düzenlemeye göre; kurumların, en az iki tam yıl süreyle aktiflerinde kayıtlı, gayrimenkuller ve iştirak hisselerinin satışından doğan kazancın yüzde 75’lik kısmı, kurumlar vergisinden müstesna tutulacak.
Daha önce, kazancın yüzde 100’ü kurumlar vergisinden müstesna tutuluyordu.
Yeni düzenlemeye göre, istisnadan yararlanabilmek için, kazancın sermayeye eklenmesi gerekmiyor. Ancak, satış bedelinin, satışın yapıldığı yılı izleyen takvim yılının sonuna kadar tahsil edilmesi zorunlu tutuluyor.
Yatırım Fonları Kazancına Vergi İstisnası
Türkiye’de kurulu
1- Menkul kıymetler yatırım fonları ile menkul kıymetler yatırım ortaklıklarının, portföy işletmeciliğinden doğan kazançları,
2- Girişim sermayesi yatırım fonları veya ortaklıklarının kazançları,
3- Gayrimenkul yatırım fonları veya ortaklıklarının kazançları,
4- Emeklilik yatırım fonlarının kazançları,
5- Konut finansmanı fonları ile varlık finansmanı fonlarının kazançları, tutarı ne olursa olsun, kurumlar vergisinden müstesna tutulacak.
Tüketim ve Nakliye Kooperatiflerine Vergi
Kooperatif görüntüsü altında yürütülen ticari faaliyetlerin, vergilendirme kapsamı dışına çıkmasını önlemek için, kooperatiflere sağlanan vergi muafiyeti sınırlandırılıyor. Tüketim ve nakliye kooperatifleri, vergilendirme kapsamına alınıyor.
Diğer Kooperatiflerde Muafiyet
Tüketim ve nakliye kooperatifleri dışında kalan diğer kooperatiflerin, muafiyetten yararlanabilmeleri için, ana sözleşmelerinde;
1- Sermaye üzerinden kazanç dağıtılmaması,
2- İdare meclisi başkan ve üyelerine kazanç üzerinden hisse verilmemesi,
3- İhtiyat akçelerinin ortaklara dağıtılmaması,
4- Yalnızca ortaklarla iş görüşülmesine dair hükümlerin bulunması koşulu aranılacak.
Yapı Kooperatiflerine Muafiyet Koşulu
Yapı kooperatiflerinde, muafiyetten yararlanabilmek için, ayrıca aşağıdaki koşullar aranılacak.
1- Kuruluşlarından, yapı inşaatlarının sona erdiği tarihe kadar yönetim ve denetim kurullarından, inşaat işlerini üstlenen, gerçek kişilerle tüzel kişi temsilcilerinin ve bunların ilişkili olduğu kişiler veya işveren ilişkisi bulunan kişilere yer verilmemesi,
2- Yapı ruhsatı ile arsa tapusunun kooperatif tüzel kişiliği adına olması gerekiyor.
Kooperatif Kira Gelirine Beyan Yo








