Haydarpaşa’da yapılacak olan proje ve basına yansıyanlar kapsamlı bir dönüşüm projesinin parçası. Kentler aslında her zaman, bir biçimde dönüşüyor. Ancak “insiyatif”lerle yapılan dönüşümler proje niteliği kazanıyor: Planlaması, geçirdiği süreçleri ve aktörleriyle.

Murat Güvenç bir söyleşimizde “Süreç şeffaf olduğu sürece Haydarpaşa’nın dönüşmemesini istemek, bunu düşünmek bağnazlıktır.” demişti. Dirk Schubert ise Haydarpaşa Projesi gündemdeyken dönüşüm projelerinden her açıdan en iyi verimi elde etmek ve sürecin doğru işlemesi için, şimdiye kadar liman kentlerinin geçirdiği deneyimlerini aktardı. Hamburg Teknik Üniversitesi profesörlerinden Schubert, dünyadaki liman bölgeleriyle ilgili araştırma yapan sayılı akademisyenlerden birisi.  doktora çalışmasını da Hamburg ve Londra kıyı bölgeleri üzerine yapmış olan Dirk Schubert, liman bölgelerinin dönüşümü ile ilgili bir söyleşi gerçekleştirdik.

Dirk Schubert İle Söyleşi

Şevin Yıldız: Dünyanın çeşitli yerlerinde limanların ve endüstriyel alanların dönüşümü gündemde. Bu tip dönüşüm projelerinde, kamusal alan kullanımları ve özel kullanımlar nasıl kurgulanıyor? Örneklere bakarsak, bu bölgelerdeki tarihi yapıların dönüşümü nasıl oluyor?

Dirk Schubert: Kullanılmayan veya kapasitesinin altında kullanılan liman bölgelerinin dönüşümü, bütün dünyada gündem oluşturan bir konu. Liman Bölgelerinin belli bölümleri, yük boşaltma alanları ve tersaneler (istasyonlar, mezbahalar ve eski çarşılar da bunların arasında sayılabilir) gibi endüstriyel bölgeler artık ya daha az kullanılıyor ya da hiç kullanılmıyor. Liman ve kent arasındaki ilişki değiştiğinden, tekrar tanımlanması gerekiyor. Bu bölgelerin dönüşümü ve yeniden canlandırılması, konum, ulaşım bağlantıları, etrafındaki yapılar, çevre kirliliği, mülkiyet ve planlama olanakları sebebiyle birbirinden farklı deneyimler.

Dünyadaki bütün liman kentlerinin ve plancıların, eski liman bölgeleri ve kıyılar için büyük projeleri var ve bunların birçoğu gerçekleştiğinde birer “başarı öyküsü”ne dönüşüyor. Bunun en popüler örnekleri arasında, Sidney Darling Limanı, Baltimore Inner Limanı, Boston Fanieul Salonu, San Fransisko Fishermans Antreposu, Barselona Limanı sayılabilir.

Eskiden kentin ve limanın kesiştiği noktada yürütülen işler, örneğin paketleme ham ürünlerin işlenmesi gibi, artık limanın konumuna bağlı değil. Limanda yapılan işlerin niteliği değiştikçe, mekansal olarak da bir yer değiştirme gündeme geliyor. Liman ve kentin arayüzü, ekonomik faaliyetler, yapılar ve arazi kullanımı açısından büyük değişimler geçiriyor. Kıyıların geleneksel işlevlerine artık ihtiyaç duyulmuyor.
Eski liman bölgelerinin dönüştürülmesi ile ilgili çok farklı sorunlar ve çeşitli çözümler var. En iyi uygulamalar “bağlama” uygun olanlardır. Kent, modern hayatın karmaşıklığının aynasıdır. Liman bölgelerindeki tarihi binalar ise özellikle önemlidir çünkü hem ke