4 Numaralı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kurulu, 'Yenikapı kazısı bilimsel yöntemlerle sürdürülmeli' kararını verdi. Arkeologlar karara uyulmadığını ileri sürerken, Kazı BaÅŸkanı Dr. Ä°smail Karamut, 'Bilimsel yanlışım neyse söylesinler' dedi.
Marmaray metro projesi kapsamında Yenikapı'da devam eden arkeolojik kazılarda Neolitik döneme ait buluntuların çıktığı 110 metrekarelik balçık alana iÅŸ makinesi sokulmak istenmesinin tartışması sürüyor. Kazı BaÅŸkanı Dr. Ä°smail Karamut'un iÅŸ makinelerini alana sokacağını açıklamasına karşılık Ä°stanbul 4 Numaralı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kurulu kararı, zemin kotuna ulaşıncaya kadar alanın bilimsel yöntemlerle kazılması gerektiÄŸini belirtiyor. Karamut ise "Kazının hangi yöntemle yapılacağına kurul karar veremez" diyor.
Koruma Kurulu'nun kararı
Marmaray metro projesi kapsamında Yenikapı'da arkeolojik kazılar devam ederken, Ä°stanbul 4 Numaralı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kurulu, 22 Temmuz 2008'de toplanarak bir karar aldı. Kazı BaÅŸkanı Karamut'un katılmadığı, 11 üyeden 7'sinin imzasını taşıyan kararda ÅŸöyle denildi: "Yenikapı istasyon alanında doÄŸal zemin kotuna ulaşıncaya kadar arkeolojik katmanların tespitine yönelik çalışmaların Ä°stanbul Arkeoloji Müzeleri MüdürlüÄŸü denetiminde bilimsel kazının gerektirdiÄŸi, Ä°stanbul Arkeoloji Müzeleri MüdürlüÄŸü'nün belirleyeceÄŸi, yöntemlerle sürdürülmesinin devamına, doÄŸal zemin kotuna ulaşıldığının belgelenmesine karar verildi."
'Bilimsel yöntem bu deÄŸil'
Kazı alanında görev yapan arkeologlar, kurulun bu kararının uygulanmadığını ileri sürerek ÅŸunları söylüyor:
"Bilimsel arkeoloji, buluntunun geldiÄŸi alanı karış karış araÅŸtırmayı gerektirir, iÅŸ makinesiyle balçığı kazımak deÄŸildir. 'Balçık kenara alınıp araÅŸtırılacak' deniyor. Kepçe darbelerinin balçığın içindeki buluntulara vereceÄŸi zarar düÅŸünülmeden konuÅŸuluyor.
Bunlar günümüz malzemeleri deÄŸil. 8 bin yıllık ahÅŸap malzeme. Kepçenin dokunmasıyla dağılabilecek kadar nazik buluntular. Ä°ÅŸ makinesinin gölgesi altında bilimsel kazı ne kadar yapılırsa biz de o kadar bilimsel ÅŸartlara uyuyoruz. Ä°ÅŸ makinesi bayramın ertesinde balçığı kazımaya baÅŸlayacak."
Ä°stanbul Arkeoloji Müzeleri Müdürü ve Kazı BaÅŸkanı Dr. Ä°smail Karamut ise Koruma Kurulu'nun son kararına itiraz ederek, ÅŸunları söyledi:
'Kurul bu işe karışamaz'
"Ana topraÄŸa kadar sondaj kazılarıyla indik. Ancak koruma kurullarının yetkileri bellidir. Taşınmaz kültür varlıkları hakkında karar alabilirler. Kazının hangi yöntemle yapılacağına kurul karar veremez. Hangi arkeolojik kazıda kazı baÅŸkanına kurul 'Åžöyle kaz, böyle kaz' diyebilir ki. Buna kazı baÅŸkanı karar verir."
Karamut, kurulun almış olduÄŸu kararı idare mahkemesine götürmeleri halinde iptal edileceÄŸini ileri sürdü. Kurul kararına uygun hareket ettiklerini de belirten Karamut, ÅŸöyle devam etti: "Konunun uzmanı hocaları kazı alanına davet ettim. Onların görüÅŸlerini aldım. Balçığı hafriyat toprağı gibi atmayacağım. Kenara koyacağız, arkeolog arkadaÅŸlar yine içindeki malzemeyi araÅŸtırmaya devam edecek. Kötü niyetli olsam iÅŸ makinesini en başından sokardım. Kaç yıldır bilimsel kazıyı sürdürüyoruz. Benim bilimsel yanlışımı çıkıp söylesinler. Herkes arkadan konuÅŸuyor. Yüzüme karşı doÄŸruları konuÅŸsunlar. Bilimsel bir yanlış yaptığımı düÅŸünmüyorum. Sonuna kadar kararımın arkasındayım."
Bu alan neden önemli?
Neolitik ÇaÄŸ (TaÅŸ Devri'nin son çağı), ilk tarımcı insan topluluÄŸunu temsil eder. Bu dönemle ilgili Ä°stanbul'da Fikirtepe kazılarından bilgiler edinilmiÅŸti. Ancak Yenikapı, Ä°stanbul'un Avrupa yakasındaki Neolitik döneme ait ilk buluntu. Üstelik balçık olduÄŸundan buluntular saÄŸlam kalmayı baÅŸarmış. Dünyanın en eski ahÅŸap buluntularına rastlanan Yenikapı, Anadolu'dan Avrupa'ya kültürel etkileÅŸimin de izlerini taÅŸÄ
