UNESCO Kültür Mirası Komitesi’nin İstanbul’daki Dünya Kültür Mirası Listesi’nde yer alan fakat yerine getirilmeyen koruma politikaları nedeniyle listeden çıkarılma tehlikesiyle karşı karşıya bulunan kesimleri hakkında verdiği karar, Koç Üniversitesi Anadolu Medeniyetleri Araştırma Merkezi’nde yapılan bir toplantıda masaya yatırıldı. 2010 Avrupa Kültür Başkenti (AKB) Ajansı’nın Koç Üniversitesi’nin katkılarıyla düzenlediği toplantının moderatörlüğünü Fikret Toksöz yaptı. Birleşmiş Milletler Zorunlu Tahliyeler Komisyonu’nun raportörü Yves Cabannes, YTÜ Mimarlık Fakültesi Şehir ve Bölge Planlama Bölümü Kentsel Yenileme ve Koruma Ana Bilim Dalı Öğretim Üyesi Doç.Dr. İclal Dinçer, İTÜ Mimarlık Fakültesi Şehir ve Bölge Planlama Bölümü Şehircilik Ana Bilim Dalı Öğretim Üyesi Prof.Dr. Nuran Zeren Gülersoy, İstanbul 2010 AKB Ajansı Genel Sekreter Yardımcısı Mehmet Gürkan ve İstanbul Bölgesi Alan Başkanı İhsan Sarı ise toplantıya konuşmacı olarak katıldı.


Soldan Sağa: İclal Dinçer, İhsan Sarı, Nuran Zeren Gülersoy, Fikret Toksöz (Moderatör), Mehmet Gürkan, Yves Cabannes
Fotoğraflar: Arkitera Mimarlık Merkezi

Moderatör Fikret Toksöz, toplantı her ne kadar bir konferans izlenimi verse de tüm dinleyicilerin her an rahatça soru sorabileceği ve görüş bildirebileceği bir tartışma ortamı hedeflendiğini başlangıçta vurguladıktan sonra açılış konuşmasını yapmak üzere İstanbul Vali Yardımcısı Cumhur Güven Taşbaşı’nı davet etti. Taşbaşı, UNESCO Kültür Mirası Komitesi’nin geçtiğimiz Mayıs ayındaki İstanbul ziyaretinden sonra hazırladığı raporu tartışmak ve mevcut sorunlara çözüm üretmek amacını taşıyan toplantının ilk dakikalarında komite ile yaşanan süreci anlatmanın doğru olacağını belirterek sözlerine başladı. Komitenin, İstanbul’un Dünya Mirası Listesi’nden çıkarılabileceğini bildiren raporları valiliğe 2002 yılından beri göndermekte olduğunu, fakat valiliğin bu raporları rutin bildirilerle cevapladığını anlattı. 2004’te durumun çok ciddi olduğunu ve hükümet derhal alınacak önlemleri komiteye bildirmediği takdirde, 2005 yılında yapılacak UNESCO Dünya Kültür Mirası toplantısında İstanbul’un listeden çıkarılacağını bildiren bir uyarı mektubunun onları harekete geçirdiğini söyledi.


Cumhur Güven Taşbaşı

Taşbaşı, bunun üzerine 2005 yılında Mimarlar Odası, Uluslararası Anıtlar ve Sitler Konseyi (ICOMOS) Türkiye Ulusal Komitesi, İstanbul Büyükşehir Belediyesi (İBB) ve diğer belediyeler, sivil toplum örgütleri, Kültür ve Turizm ile İçişleri Bakanlıkları’nın katılımıyla bir toplantı düzenlediklerini ve sonuçta UNESCO Dünya Kültür Mirası Heyeti’ni İstanbul’a davet etme ve heyetin yazacağı tespit raporuna göre hareket etme kararı verdiklerini anlattı. 20.000 Dolar'lık bir bütçe ile 2006 yılının Nisan ayında İstanbul’a gelen 5 kişilik bir heyeti ağırladıklarını ve birlikte Fener – Balat, Zeyrek, Süleymaniye, Küçük Ayasofya, Surlar, Haliç, Galataport, Haydarpaşa ve Dubai Kuleleri’nin aralarında bulunduğu sorunlu bölgeleri incelediklerini belirten Taşbaşı, aynı dönemde sivil toplum örgütleriyle heyeti bir araya getirdiklerini ve böylece sivil organizasyonların yerel yönetim için ne kadar önem taşıdığını anlatmaya çalıştıklarını ekledi.

Bu ilk ziyaretten sonra heyetin İstanbul hakkında 2006 yılında Litvanya’da yapılacak Dünya Mirası görüşmelerinde incelenmek üzere bir rapor hazırladığını anlatan Taşbaşı, raporda öne çıkan aksaklıkları maddeler halinde sıraladı:

- Surlara zarar verdiği tespit edilen restorasyon