Ahmet Nazif Zorlu’nun ‘50 yıl geçse bile İstanbul’da parmakla gösterilecek’ sözleriyle simgesel değerine işaret ettiği Zorlu Center için açılan yarışmada finale kalan Emre Arolat, Murat Tabanlıoğlu, Han Tümertekin ve Cafer Bozkurt’un projeleri 19 Ağustos’ta İstanbul 3 No’lu Anıtlar Kurulu’nun huzuruna çıkacak.


Emre Arolat Santralistanbul’dan da hatırlanacağı gibi beton ağırlıklı bir proje tasarlamış. Binaların cephesi beton ızgara şeklinde. Yüzeyin altına gizlenmiş alışveriş merkezinin üstü park işlevi görüyor.

Zorlu Grubu’nun 800 milyon dolar gibi astronomik bir ücretle satın aldığı Zincirlikuyu’daki eski Karayolu arazisinde yükselecek Zorlu Center için açılan proje yarışmasında son düzlüğe girildi. Açılan uluslararası yarışmada finale kalan dört Türk mimar Emre Arolat, Han Tümertekin, Murat Tabanlıoğlu ve Cafer Bozkurt’un projeleri, 3 No’lu Anıtlar Kurulu’nun huzuruna çıkıyor. Kurul, 19 Ağustos’ta toplanarak Zorlu Center’da hangi projenin uygulanacağına karar verecek.

Zorlu’nun patronu Ahmet Nazif Zorlu’nun “Soyadımızı verdiğimiz bu proje aradan 50 yıl geçse bile İstanbul’da parmakla gösterilecek” sözleriyle simgesel değerine işaret ettiği ettiği, ama bugüne kadar sır gibi saklanan projeleri ilk kez Radikal yayımlıyor.


Murat Tabanlıoğlu’nun her binası farklı boyutlarda keskin kenarlı üçgen ya da prizmaların birleşmesiyle oluşuyor. Alışveriş merkezi yüzeyin altında, üstü yeşil alan, keskin kenarlar yüzeyde de var.

Yıllarca Ağa Han Mimarlık Ödülleri’nin genel sekreterliğini üstlenen Dr. Süha Özkan’ın şirketi World Architecture Community tarafından organize edilen Zorlu Center Mimarlık ve Kentsel Tasarım Yarışması geçen yıl haziran ayında ilan edilmişti. 117 uluslararası firmanın yeterlilik için portfolyo gönderdiği yarışmada Süha Özkan başkanlığında Köksal Anadol (mimar), Emre Aysu (kent plancısı), Deniz Çağlar Duman (mimar), Levent Ergül (inşaat mühendisi) ve Doğan Tekeli’den (mimar) oluşan danışma kurulu 14 ünlü uluslararası mimarlık ofisini proje hazırlaması için yarışmaya davet etti. Bu 14 mimarlık ofisi arasında dünyanın ikinci yüksek binası Petronas kulelerinin mimarı Cesar Pelli, Helsinki’deki Kiasma Çağdaş Sanat Müzesi, Cambridge MIT’deki Simmons Hall’a imza atan Steven Holl, Küçükçekmece kentsel dönüşüm projesini kazanan Ken Yeang, Pirelli ve Siemens yönetim binalarının mimarı Vittorio Gregotti, BMW servis merkezi ve Avrupa Merkez Bankası’nın mimarı Wolf Prix, American Airlines Arena, New York Westin Times Square Hotel gibi dev projelere imza atan Arquitectonica da yer alıyordu.


Han Tümertekin’in binaları birbirine geçişli. Ayrıca renkli cam cephenin dışına şeffaf bir kabuk daha yerleştirerek blokları birleştirmiş. Yüzeyin altına gizlenmiş alışveriş merkezinin üstü yeşil alan.

Dev ofisleri geride bıraktılar
Onlardan gelecek projeleri değerlendirmek üzere kurulan jüride ise Pritzker ödüllü Fumihiko Maki, efsane Hintli mimar, aktivist Charles Correa, mimari eleştirmeni Martin Filler, Arkitera Mimarlık Merkezi’nin kurucularından mimar Ömer Kanıpak, ODTÜ Mimarlık Fakültesi Dekanı Prof. Haluk Pamir yer aldı. Seçici Kurul, dünyaca ünlü mimarlar arasından Emre Arolat Architects, Han Tümertekin-Hashim Sarkis-George Hargreaves ortaklığı, Tabanlıoğlu Mimarlık ile Cafer Bozkurt-Mete Arat-Cem Arat ortaklığının projelerini finale bıraktı. Ayrıca yedek finalist ise ERA Mimarlık olarak belirlendi.

Yarışmada finale kalan Tabanlıoğlu Mimarlık, Kanyon’un proje müellifi ve Kiler grubunun Levent’te inşa ettiği Sapphire gökdeleninin mimarı olarak tanınıyor. Cafer Bozkurt, Kadiköy’deki Süreyya Sineması binasını Süreyya Operası’na dönüştürmüş, Mete Arat ise 96 Dünya Kupası için Stuttgart Gottlieb-Daimler Stadı’nı yenilemişti. Yine finalistlerden Han Tümertekin, 2004 yılında Ağa Han Mimarlık Ödülü’nü kazanan mimar olarak tanınıyor. Zorlu Center için Tümertekin’le ortak proje hazırlayan ABD‘li mimar George Hargreaves ise ABD’nin Detroit şehrindeki General Motors merkezindeki Riverfront Plaza’nın mimarı olarak biliniyor. Aynı ekipte yer alan Lübnanlı Hashim Sarkis’in Lübnan, ABD ve Türkiye’de çeşitli eserleri bulunuyor. Emre Arolat ise Dalaman Uluslararası Havalimanı, Santralistanbul çağdaş sanat müzesi gibi binaların mimarı.


Cafer Bozkurt’un binaları üst üste konulmuş küpler şeklinde yükseliyor. Alışveriş merkezi diğer projelerdeki gibi yüzeyin altına saklanmamış ve ortasında dev bir havuz dikkat çekiyor.

Davalar devam ediyor
Aslında Ahmet Nazif Zorlu’nun, Emre Arolat ve Murat Tabanlıoğlu’nun projelerini çok beğendiği, birini seçmek yerine her iki mimardan ortak bir proje istediği basına yansımış, ancak haber, Zorlu Grubu tarafından yalanlanmıştı. Zorlu Gayrimenkul Genel Müdürü Levent Ergül, yaptığı açıklamada, “Söz konusu alanla ilgili, dört seçenekli ve farklı proje müellifi ve dört ayrı proje çalışmasını sürdürmekteyiz. Bu aşamada Zorlu Yapı herhangi bir mimari grup veya gruplarla proje uygulamasının yapılması konusunda bir anlaşma yapmamıştır” ifadelerine yer vermişti. Hangi projenin uygulanacağına, bu dört proje Anıtlar Bölge Kurulu ve Beşiktaş, İstanbul Büyükşehir belediyelerince onaylandıktan sonra karar verilecek. Şimdi top İstanbul 3 No’lu Anıtlar Kurulu’nda.

Bu arada Karayolları arsasının Zorlu grubuna satılması üzerine sivil toplum kuruluşlarının açtığı davalar da sürüyor. Karayolları arsasının özelleştirilmesine karşı Yol İş Sendikası tarafından açılan dava, Zorlu grubu lehine sonuçlanmıştı. Ancak Şehir Plancıları Odası, Mimarlar Odası gibi kurumların arsadaki imar durumuna ilişkin açtıkları davalar devam ediyor.