ODTÜ Mimarlık Fakültesi, Altuğ - Behruz Çinici

Geçtiğimiz hafta Ankara Büyükşehir Belediyesi tarafından ODTÜ Ankara Kampüsü’ndeki 45 binaya "uygulama imar planı, yapı ruhsatı ve iskan belgesi bulunmadığı" öne sürülerek 1 milyon 800 bin YTL’lik para cezası kesilmesi, dahası yasayla belirtilen koşulların sağlanmaması halinde yıkılacağının dile getirilmesi başta mimarlık camiası olmak üzere çoğu kesim tarafından büyük tepkiyle karşılandı.

Türkiye’nin tartışmasız en önemli eğitim kurumlarından, yarım asırlık bir geçmişe sahip Orta Doğu Teknik Üniversitesi (ODTÜ) aynı zamanda Türkiye’nin ilk kampüs üniversitesi. 1956 yılında Kızılay'da Müdafaa Caddesi'nde Emekli Sandığı'na ait küçük bir bina ile TBMM arkasındaki barakalarda eğitime başlayan ODTÜ’nün bugünkü mevcut arazisine taşınması 1963 yılında gerçekleşti. Dönemin idari heyeti tarafından uzmanların görüşleri alınarak önerilen Balgat, Etimesgut gibi Ankara’nın az gelişmiş bölgeleri arasından seçilen kampüs arazisi, o dönemde ODTÜ’nün bugünkü görüntüsünden oldukça uzak, üzerinde yer alan bir kaç yapı dışında uçsuz bucaksız Anadolu bozkırının el değmemişliğine sahip bir alandı.¹ 1960’lı yılların ortasından itibaren ise dönemin rektörü Prof.Dr. Kemal Kurdaş tarafından başlatılan ağaçlandırma kampanyasıyla yeşermeye başladı ve orman kuran ilk üniversite olma ünvanını kazandı.


ODTÜ Ankara Kampüsü, Altuğ - Behruz Çinici

1961’den bugüne yapılaşmaya devam eden ODTÜ Ankara Kampüsü ve binalarının en önemli özelliklerinden biri de, kampüs planlaması da dahil olmak üzere çok sayıda projenin mimari yarışmalar yoluyla elde edilmiş olması. Bu nedenledir ki, Prof.Dr. Uğur Tanyeli de, ilk kez gündeme gelmesinden itibaren, temelindeki akademik farklılık yaklaşımıyla ilişkili bir mimariye sahip olması; bir yerleşke olarak tasarlanması, sadece öğretim yapılarını değil, akademik camiayı toplumsal tesisleri de içermesi öngörülen; üzerindeki her yapının “tasarlandığı” ODTÜ’nün, hemen her yapının projelendirildiği ama pek azının tasarlandığı bir ortamda ender bir Türkiye istisnası olduğunu ifade etmektedir.²

Aradan geçen yarım asırda, hatta Melih Gökçek’in de 14 yıl boyunca Ankara Büyükşehir Belediyesi Başkanlığı görevini sürdüğü uzun dönem boyunca, bu “yasadışı” durumun bugüne kadar neden gündeme taşınmadığı önemli bir soru işareti olsa da, maalesef Türkiye’nin önemli modern mimari örnekleri arasında sayılan 45 bina yıkım tehlikesiyle karşıya karşıya. Mimarlık Fakültesi, Fen - Edebiyat Fakültesi, İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi, Eğitim Fakülteleri, Havacılık ve Uzay Mühendisliği, Kimya Mühendisliği, İnşaat Mühendisliği, Bilgisayar Mühendisliği, Elektrik ve Elektronik Mühendisliği, Mühendislik Bilimleri, Çevre Mühendisliği, Gıda Mühendisliği, Jeoloji Mühendisliği, Endüstri Mühendisliği, Makine Mühendisliği, Metalurji ve Malzeme Mühendisliği, Maden Mühendisliği, Petrol ve Doğalgaz Mühendisliği Bölümleri, Enstitüler, Meslek Yüksekokulu, Yabancı Diller Yüksekokulu, Rektörlük Binası, Yemekhane, ODTÜ Kültür ve Kongre Merkezi, Kent Konukevi, ODTÜ Doğu Lojmanları, ODTÜ Batı Lojmanları, Alışveriş Merkezi, Öğrenci Yurtları, Öğrenci Konukevi, Spor Merkezi, Açık ve Kapalı Yüzme Havuzu, Spor Salonu, Mimarlık Amfisi, ODTÜ Kreş, ODTÜ Üçlü Amfi, Sağlık Merkezi, Mik