Bir Varmış Bir Yokmuş “Sümer Mahallesi” Diye Bir Mahalle Varmış

Haberler

Ana Sayfa > Haberler > Mimarlık > Bir Varmış Bir Yokmuş “Sümer Mahallesi” Diye Bir Mahalle Varmış

Bir Varmış Bir Yokmuş “Sümer Mahallesi” Diye Bir Mahalle Varmış

Tarih: 3 Haziran 2008 Yazan: Emine Merdim Yılmaz - Arkitera.com

KİPTAŞ tarafından hazırlanan Zeytinburnu Sümer Mahallesi Kentsel Dönüşüm Projesi
Kaynak: KİPTAŞ

Marmara depreminin ardından 2003 yılında tamamlanan İstanbul Master Planı’na göre pilot bölge seçilen Zeytinburnu, bu tarihten beri sivil toplum kuruluşlarının, üniversitelerin ve belediyenin gündeminde. Zeytinburnu Sümer Mahallesi İstanbul’u etkileyecek bir depremde zemin yapısı ve mevcut binaların yetersizliği sebebiyle en çok hasar alması beklenen bölgelerden bir tanesi olarak kabul ediliyor. Bölgede yapılacak yenileme projesi ile binaların tamamen yıkılması ve daha sağlıklı bir fiziksel çevrenin inşa edilmesi bekleniyor.

KİPTAŞ’ın Sümer Mahallesi Yorumu
Bu sebeple İstanbul Büyükşehir Belediyesi öncülüğünde KİPTAŞ tarafından Sümer Mahallesi için bir kentsel dönüşüm projesi hazırlandı. Uzun süreden beri konuşulan proje geçtiğimiz günlerde yapılan bir basın toplantısı ile kamuoyuna sunuldu. Büyükşehir Belediye Başkanı Kadir Topbaş’ın geçtiğimiz sene Kasım ayında yaptığı açıklamada “Zeytinburnu yeni Nişantaşı olacak!..” şeklinde özetlediği projenin özellikleri KİPTAŞ’ın internet sitesinde şu şekilde açıklanıyor:

“Dönüşüm alanı olarak ele alınan 63.300 m²’lik bölge, halihazırda 1.038 adet konut, 212 adet dükkandan oluşmaktadır. Yapılan tespitlere göre, mevcuttaki bu oluşumda, %43'lük önemli bir orana karşılık gelen 536 adet bağımsız birim deprem açısından risk taşımaktadır.

Bölgenin sahip olduğu mahalle dokusu korunarak hazırlanmış Sümer Kentsel Dönüşüm Projesi'nin planlama alanı 54.415 m²’dir. Toplam inşaat alanı 167.000 m²’yi bulan, 292 adet 1+1, 790 adet 2+1, 432 adet 3+1, 22 adet 5+1 olmak üzere 1.536 adet konut; iç bahçeler, çocuk oyun alanları, kapalı otopark ve 100.000 m² büyüklüğünde bir alışveriş merkezini içermektedir.”

KİPTAŞ tarafından hazırlanan Zeytinburnu Sümer Mahallesi Kentsel Dönüşüm Projesi
Kaynak: KİPTAŞ

Mimarların Sümer Mahallesi Yorumu
Hafızamızı biraz zorlayınca bu projenin Sümer Mahallesi için hazırlanan ilk proje olmadığı çok rahat bir şekilde hatırlanabilir. Bu bölge 2005 yılından Türkiye’de ilk kez düzenlenen Europan Yarışması’nda verilen iki araziden birisiydi (Diğeri Antalya Kepez).

Europan, Avrupa’da iki yılda bir 40 yaşın altında Avrupalı mimarlara yönelik, kazanan projelerin uygulanmasını amaçlayan bir mimari proje yarışması. Avrupa’da pek çok genç mimarın isminin duyulmasında önemli yarışmalardan biri olarak kabul ediliyor ve 20 yıla yakın bir süredir düzenleniyor. Arkitera Mimarlık Merkezi tarafından Europan Uluslararası Komitesi ile yapılan uzun süreli görüşmeler neticesinde yarışmanın 8. döneminin Türkiye’deki sorunlu görülen bölgeler üzerinde de yapılması konusunda karar verilmişti.

Carole Pralong'un “Urban Sliding” Projesi
Kaynak: Arkitera Mimarlık Merkezi

Yarışma, İstanbul Büyükşehir Belediyesi'nin Saraçhane’deki binasında İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanı Kadir Topbaş'ın yanı sıra, Zeytinburnu Belediye Başkanı Murat Aydın, Beylikdüzü Belediye Başkanı Vehbi Orakçı, Antalya Belediyesi Başkan Danışmanı’nın, mimarların ve basın mensuplarının katıldığı bir basın toplantısı ile ilan edilmişti. Topbaş, toplantıda yaptığı konuşmada yarışmanın Türkiye için bir umut ve bir ışık olduğunu vurgulamış, "İnanıyorum ki bu yarışmanın sonucunda bir anlayış bir bakış ortaya çıkacak. Bu bir şablon belki olacak. Bu gelecek için bir ışıktır umuttur. Bu konuda fikirlerin bize getireceği beklentilerimizin belki ötesinde farklılıklar getirecektir. Hayallerinizi istiyorum diye bahsederken bunları kastediyordum. Kent için heyecanlar oluşması lazım. Yoksa birileri birşeyler yapıyor, diğerleri 'Yapın bir görelim bakalım nerede eğrisi doğrusu var' diyor. Artık 'Sonra konuşuruz' yerine içinde olmak mantığının geliştiğini görüyorum. Bu da sevindirici kent adına... İstanbul'da yapılacak her türlü doğru adımın yansıması da aynı şekilde olacaktır. Bu kollektif bir adım. Dünya mimarlarının İstanbul'da buluşacak olması çok önemli bir farklılık. Demek ki bir şeyler oluyor bu kentimizde ülkemizde..." demişti.

Bu sürecin ardından açılan yarışmada Türkiye’deki arazilere geziler düzenlenmiş, gerek yurtiçinden gerekse yurtdışından yarışmacılar bu gezilere katılmıştı. 17 Ağustos 2005 tarihinde Sümer Mahallesi’ne yapılan geziye yarışmacıların soruları cevaplamak üzere gerek Büyükşehir Belediyesi’nden gerekse ilçe belediyesinden yetkili isimler yer almıştı.

Emre Arolat, Massimiliano Fuksas, Murat Güvenç, Abdi Güzer, Francine Houben, Suha Özkan, İlhan Tekeli, Han Tümertekin’den oluşan jüri üyeleri ilk toplantıda ilk aşamayı geçen projeleri belirlemişti. Emre Arolat, Murat Güvenç, Hüseyin Kahvecioğlu, Sefer Kocabaş, Tansel Korkmaz, Han Tümertekin’in katılımıyla gerçekleşen ikinci jüri toplantısında kazananlar belirlenmiş, yarışmaya Fransa’dan katılan Carole Pralong ve yardımcılar Kevin Joutel, Nathanaelle Baes’den oluşan ekibin Sümer Mahallesi için önerdikleri “Urban Sliding” projesi birinci seçilmişti.

Carole Pralong'un “Urban Sliding” Projesi
Kaynak: Arkitera Mimarlık Merkezi

Türkiye’de ilk ve son kez düzenlenen Europan Yarışması’nın sürecini birkaç paragrafta bu şekilde özetleyebiliriz. İki sene gibi uzun bir zaman dilimine yayılan ve uluslararası olarak düzenlenen Europan yarışması genç mimarlara kendi coğrafyaları dışındaki kentsel dönüşüm alanlarında fikir belirtme şansı sunuyor. Gerek bu özelliği gerekse de kentsel yönetimler ile yapılan işbirlikleri neticesinde seçilen projelere uygulama şansının sunulması yarışmayı farklı bir noktada konumlandırıyor.

Yarışmanın sonuçlanmasının üzerinden geçen iki senelik zaman zarfında gelinen noktaya bakıldığında, bir mimar tarafından önerilen proje tozlu raflara kalkarken, yerini mimari tasarımı kimin tarafından yapıldığı bile belli olmayan bir proje alıyor.Konuyla İlgili Linkler

YorumlarYorum Sayısı: 19

3 Kasım 2008, 14:04Yazan: luminaÜniversiteler de belki de bu birikimleri bir şekilde daha genel ortamlara aktarmanın yollarını geliştirmeye çalışmalı. Emeğe ve düşünceye saygısızlık, ancak emeğin ve düşüncenin görünür kılındıktan sonra inatla görmezden gelme durumunda geçerlilik kazanabiliyor. Europan'ı yok sayma bu anlamda tam bir saygısızlık; üstüne ahbap çavuş ilişkileri sayesinde proje adı altında uyduruk ve aşağılık kompleksleri taşıyan resimlerle zihinleri "dekore etmek" aymazlığın en alası.

3 Kasım 2008, 13:58Yazan: martin hayda gelÜniversitelerin de Zeytinburnu'na olan ilgisi malum. Okulum İ.T.Ü.'de her dönem Zeytinburnu'nu konu alan gerek bitirme düzeyinde gerekse diğer düzeylerde proje konuları verilmekte. Uygulanması düşünülen projeden çok daha nitelikli projeleri öğrenci arkadaşlar üretiyorlar. Europan mevzusundan bahsetmiyorum bile. Şimdi bu kadar insan bu konu hakkında fikir üretip emek veriyor yıllardır, yerel yönetimler her zaman sivil toplum ve uzmanlarla birlikte çalışmaktan iletişimden falan bahsedip duruyorlar. Sonuç; aklının sadece tuvalette çalıştığına inandığım bir meslektaşın aklıevvel projesi. Emeğe ve düşünceye böyle bir saygısızlık artık kaldırılabilecek durumda değil.

3 Kasım 2008, 13:22Yazan: martin hayda gelÜniversitelerin elbet bu çabasını arttırması gerekli. Bilgi üreten kurum olmanın gereğini yerine getirmekse öncelikli hedef olmaktan asla çıkmamalı. Bu emeğin pek görünür olmadığı doğrudur. Üniversitelerin yerel yönetimler ve diğer yönetimler ile siyasetten uzak, bilgiye dayalı organik bağlar kurmasını hayal ediyoruz elbette hepimiz. Fakat işin içine bu bağlamdaki siyasal bağıntılar girince bir ikili durum oluşuyor. Bu koşulda üniversiteler ya siyasal karşıtlıklar göz önüne alınarak hiç kaale alınmıyor, ya da siyasal ve rantsal fikir birlikleri neticesinde bazı durumları meşrulaştırma aygıtları olarak çalışabiliyorlar. Burada herhangi bir üniversite özelinde konuşmadığımı belirtmek isterim, sivil insiyatif olarak üniversitelerin bu ve benzeri durumlardaki rol ve tavırlarına dair genel bir değerlendirmedir.

3 Kasım 2008, 01:12Yazan: Omer YilmazRadikal İki, 3 Kasım 2008 Korhan Gümüş

9 Eylül 2008, 18:21Yazan: RedRapsodySanırım artık mimarlık ortamımız 'kabak' tadında. Tohuma kaçmış, hafif sararmış bir kabak... Bu 'leziz' akşam yemeğinin karşısında bekleyen mimarların sessizliği bu da. Yesek mi? Aç kalmak daha mı iyi? Hergün kabak yiyip , 'daha yok mu , çok güzel olmuş' diyerek dalkavukluk ta yapamıyorlar... Belki de çekiniyorlar, birisi çıkar ' hadi ordan ben sanatçının daniskasıyım' der diye. Ama çekinmemek gerek en azından ' ben böyle mimarlığa tükürürüm ' diyen yok. Şimdilik!

9 Eylül 2008, 11:12Yazan: Burcu KarabasTekrar gündeme gelen Europan yarışmasını dönemin Türkiye Ulusal Komite Başkanı İhsan Bilgin ile konuştuk. Bilgin, yarışmanın üzerinden geçen zaman boyunca bir kenara bırakılan Sümer Mahallesi'ne getirdiği öneri ile birinci olan ekibin projesini, Europan Yarışması'nın kentsel dönüşüm ve mimarlık yarışması anlayışına yapabileceği katkıları ve güncel gelişmeleri değerlendirdi.

Habere ulaşmak için tıklayın:

İhsan Bilgin ile Europan Süreci ve Sümer Mahallesi Üzerine

28 Ağustos 2008, 19:11Yazan: Omer Yilmaz... mimarlarımızı neden harekete geçirmediği... Harekete geçtik gördüğünüz gibi. Bu haberlerin devam etmesini sağlayacağız.

27 Ağustos 2008, 10:27Yazan: yilmazBenim artık merak bile etmediğim mimarlar odasının tüm bu olaylara seyirci katması, hatta ötesinde habersiz imza konusunda olduğu gibi sorumlularla işbirliği yapar durumda olmasının eskiden entellektüel olduklarını zannettiğim (artık zannetmiyorum) mimarlarımızı neden harekete geçirmediği. Altmış trilyonluk (rakam ile de yazayım) 60.000.000.000.000 luk bir bütcesi olan meslek odamızının biraz da bu konuda mimarları ve mimarlığı savunmak için harekete geçmesi gerekirdi, kenti savunuyoruz (neye karşı? tabi ki mimarlara karşı) diyerek... hadi söylemeyeyim.

27 Ağustos 2008, 08:40Yazan: Omer YilmazYenigün, 27 Ağustos 2008

25 Ağustos 2008, 16:53Yazan: hozcanksanırım ilk değil bu tip uygulamalar...yarışma açılır ama nadiren kazanan proje uygulanır vs...haksızlık ve yolsuzluğu kanıksamış bir topluma dönüşüyoruz sanırım, biz mimarlar da dahil...konuşsak tepki koysak değişen birşey olacak mı onu da merak ediyorum açıkçası...

Bütün yorumları forumda okuyun!

Arkitera E-Bültenleri

Haberler

Bir Varmış Bir Yokmuş “Sümer Mahallesi” Diye Bir Mahalle Varmış

Ürün Tanıtımı

2D Collection'dan Bahçe, Korkuluk ve Kapı Sistemleri