Mecidiyeköy’de, Ali Sami Yen Stadı’nın bitişiğindeki eski Tekel likör fabrikasının arsası 269.4 milyon dolara Kiler grubuna satıldı. Bu satışta metrekare başına ödemede Türkiye rekoru kırıldı. Ne yazık ki sadece arsa ve arsaya ödenen fiyata bakılıyor.

Oysa likör fabrikasının binası arsasından daha da değerli. Bu bina, sadece Türkiye için değil, dünya sanat-mimarlık tarihi için de korunması gereken bir eser.

Bu binanın mimarı Robert Mallet Stevens (1886-1945) Art-Deco döneminin çok çok ünlü bir mimarı, tasarımcısı ve yazarı. C.R. Mackintosh ve J. Hoffman’dan etkilenen ve 1925 yılında Paris’te düzenlenen Dünya Sergisi’nde Fransız pavyonunu da çizen Stevens, ünlü mimar Le Corbusier’nin de arkadaşı.

Mimarlık tarihinde, onu ünlü kılan anıtsal yapılar listesinde “1931 İstanbul-Mecidiyeköy Turkish Monopoly Liquer Factory“ binası da yer alıyor.

“Mecidiyeköy Likör ve Kanyak Fabrikası” Atatürk’ün direktifleriyle Fransız uzmanlar tarafından kurulmuştu. Fransız uzmanlar 1939 yılına kadar fabrikada çalıştı. Fabrikada Tekel’in ünlü likörleri ve Fransız kanyağıyla rekabet eden kanyağı yapılırdı.

Mimarı çok önemli mimar
Fabrikanın, kurulduğunda 48 dönüm arazisi vardı. 1960’ta 13 dönüm arazisi üzerine Ali Sami Yen Stadı yapıldı. Çevre yolları yapılırken 11 dönüm arazi Karayolları’na devredildi. 24 dönüm arazi kaldı. Bu arazinin içindeki fabrika binaları 4.600 m2 alanı kaplar.

Vefa Zat, İstanbul Ansiklopedisi’nde 1940’lı yıllarda fabrika bahçesinde likör yapımında kullanılan adaçayı, nane, kekik gibi tonik nebatlar ile gül yetiştirildiğini anlatır. Fabrikanın karşısındaki yolun başında bir Hamidiye suyu çeşmesi bulunduğundan söz eder.

Likör fabrikası, “fabrika binası ve arsa” olarak değil de, sadece “arsa olarak” satıldı. Satışla ilgili tartışmalarda ne yazık ki anıtsal yapı olan fabrika binasının korunmasından söz edilmiyor da sadece “asırlık” ağaçların korunmasından söz ediliyor.
Ümit edilir ki, arsa için yüksek bir bedel ödeyen Kiler grubu, mimar Mallet Stevens’in anıtsal binasını, mimari özelliklerini değiştirmeden koruyarak değerlendirir. Çünkü bu anıtsal bina sadece o arsa için değil, İstanbul için ve Türkiye için çok önemlidir. Belki şimdilerde bizde çok az kişi mimarlığa, tasarıma, bu alanlarda isim yapmiş kişilerin eserlerine önem veriyor ama... Dünyada bunlara önem veren çok. Eğer olan az sayıda anıtsal yapıyı yıkmaz veya onarırken şekillerini rezil etmezsek, ileride bizde de bu tür yapıların önemi anlaşılır.

Bina korunmalı
Kiler grubunun temeli, baba Kiler’in 1981 yılında Bitlis’te açtığı bakkal dükkânıyla atıldı. Şimdilerde Migros, Carrefoursa ve BİM’den sonra Türkiye’nin 4’üncü büyük perakende zincirine sahip. Ümit, Nakit ve Vahit Kiler kardeşler gruptaki şirket sayısını 22’ye ve yıllık ciroyu 770 milyon YTL’ye yükselttiler. Grup Levent’te, Sabancı Kuleleri karşısında 261 metre ile Türkiye’nin en yüksek binasını yaptırıyor. 200 milyon dolara tamamlanacak binadaki 174 konutun, metrekaresinin 6-11 bin dolardan alıcı bulduğu söyleniyor. (Açık anlatımıyla, 200 metrekarelik bir dairenin fiyatı 2.2 milyon dolar)

Kiler grubu, likör fabrikasının bina ve arsasının metrekaresini 11.364 dolardan satın aldı. Arsa büyüklüğünün 6 katına kadar inşaat yapabilecek. Demek ki, inşaatın her metrekaresinde yaklaşık 2 bin dolar arsa payı olacak. İnşaat için de metrekareye bin dolar harcanırsa, metrekaresi 3 bin dolara mal olacak binayı 6-11 bin dolardan satma şansını elde edecek. Hayırlı olsun. Kârı daha da bol olsun.

Bizim derdimiz, ne kadar para kazanacağında değil. Ricamız, fabrikanın anıtsal binasını koruyarak yapılacak binayı arsanın arka tarafına dikmesi... Bizden hatırlatması. Ünlü mimar Mallet Stevens’in ismi ve binası yaşarsa, yapılacak binanın talebi ve fiyatı da katlanır.Konuyla İlgili Linkler

• Arkiv'de Tekel Likör Fabrikası

Takip

• Ali Sami Yen Stadyumu ve Tekel Likör Fabrikası

YorumlarYorum Sayısı: 10

Yazan: Gül KeskinKonuyla ilgili bir diğer haber de Hürriyet gazetesinden Ayşegül Akyarlı Güven tarafından kaleme alınmış: Çok şaşırdım, keşke 'likör arsası'nda yarış olsaydı Eski Likör Fabrikası arazisinin ihalesini 295.7 milyon YTL ile tek katılımcı olarak kazanan Kiler Holding Yönetim Kurulu Başkanı Nahit Kiler, ihaleye başka hiçbir firmanın katılmamasının kendilerini şaşırttığını söyleyerek, "Bu durumun dünyadaki ekonomik koşuldan kaynaklandığını düşünüyoruz. 8-10 firmayla yarışmak isterdik. En değerli araziye talep olmalıydı" dedi.Haberin devamı için tıklayın.

Yazan: Gül KeskinTekel Likör Fabrikası arazisinin tek başvurulu ihalesi basında da oldukça büyük yer buldu. Vatan gazetesinden Necati Doğru 163 metrede topu deliğe geçirmek! başlıklı yazısında arazi üzerinde yaşanan gelişmeleri şöyle özetliyor: Daha önce de iki gün üst üste yazmıştım. Burası 12 milyon nüfuslu İstanbul şehrinin içinde son kalmış cennet bahçesidir. Bahçede ulu çınarlar, ben diyeyim 100, siz söyleyin 150 yaşında manolyalar, erguvanlar, ıhlamurlar, karayemişler, kiraz ve malta eriği ağaçları... Fıstık çamları, sedir çamlar... Ortancalar, bahar dalları, oya çiçekleri, kartopular, mor salkımlar... Burası aslında Likör Fabrikası’nın kurulduğu 1940 yılında toplam 48 bin metrekarelik (48 dönüm) geniş bir araziyidi. 13 dönüm GS’ye verildi. Stadyum yapıldı. 11 dönümü ise Karayolları Genel Müdürlüğü’ne verildi; Boğaz Köprüsü ve çevre yolları yapımına gitti. Likör Fabrikası’na 24 dönüm bu gizli, saklı cennet kaldı. Bugünlere geldi.Haberin devamı için tıklayın.

Yazan: Omer YilmazÇok tuhaf geliyor bana yorumunuz. Türkiye Cumhuriyeti mimarlık tarihinin en önemli yapılarından birisi tehdit altında hala bunu görmek, bu durum üzerinden fikir üretmek yerine politik pozisyon almayı tercih ediyorsunuz. Varsayalım ihaleye beş yatırımcı girdi ve varsayalım ki bunların beşi de AKP'li değil! Bir şeyler değişecek miydi sizce? Bugünün AKP'li yatırımcıları yarının B Partili yatırımcısı değil mi ki? Neyse; benim bu son haberlerden anladığım kadarıyla Tekel Likör Fabrikası yıkılmıyor. Yıkılmıyor da buraya yapılacak yapının Safir'den de yüksek olabileceği konuşuluyor. Umarım akıllı hareket edilerek Taş Yapı'nın Göztepe'deki Emin Onat tasarımı villayı benzetmesi gibi bir sonuç doğurmaz yapılacak proje. Ek bir not: Beğenmediğiniz yatırımcının kulesi (Safir) tamamlandığında bana göre İstanbul'daki en iyi kule olacak.

Yazan: dogukanabaciKiler beyfendiler tek girerek kaptılar.. Yada kapadılar.. Bu memleket bunları görmek zorundamıydı.. Başbakan kancılarının tüm değerli arsalara çökmelerini mide kaldırmıyor artık.. Görünürde cumhuriyet tarihinin en yüksek bedelini ödediler ama bu ülke ne bedeller ödeyecek bu satışlar karşısında bakalım...

Yazan: Gül KeskinLikör fabrikası arazisi satılıyor Mecidiyeköy'deki eski likör fabrikası arazisi, Emlak Konut Gayrimenkul Yatırım Ortaklığı A.Ş. tarafından açık artırma yöntemiyle 25 Nisan Cuma günü İstanbul'da satışa çıkarılacak. Ali Sami Yen Stadının yanındaki 23 bin 711 metre karelik arazinin ihalesi, Emlak Konutun Ataşehir'deki merkezinde açık artırma yöntemiyle noter huzurunda gerçekleştirilecek. Muhammen bedeli 275 milyon artı KDV olarak belirlenen arazinin satışından elde elde edilecek gelirin, Konut Edindirme Yardımı (KEY) geri ödemelerinde kullanılması planlanıyor.Haberin devamı için tıklayın.

Yazan: Emine Merdim7 Nisan 2008 tarihli Hürriyet gazetesindeki ilan

Yazan: Gül Keskin14 Şubat 2008 tarihli Hürriyet Gazetesi'nden: İBB Meclisi, TOKİ'ye devredilen Mecidiyeköy'deki Tekel Likör ve Konyak Fabrikasının da bulunduğu 23 bin 711 metre kare yüz ölçümlü alana ilişkin plan tadilatını onayladı. Plan değişikliği teklifinde yükseklik serbest bırakılırken, bodrum katlar da emsale dahil edilmedi.Tekel fabrikasının yerine dev iş merkezi yapılıyor

Yazan: Gül KeskinMilliyet gazetesinden Güngör Uras 3 Aralık 2007 tarihli yazısında, Mecidiyeköy'deki Likör Fabrikası arsasının "sınırsız kat" vaadiyle TOKİ'ye (Toplu Konut İdaresi) devredildiğini, burada konut ve ofislerin yapılacağını duyurdu. Haberin devamına buradan ulaşabilirsiniz.

Yazan: Omer YilmazAli Sami Yen ve Seyrantepe projeleri bugünlerde gündemde: Türkiye'nin Mimarlık Yayını - TOKİ, Cimbom ile takastan 150 milyon dolar kârlı çıkacak Arkitera.com kaynaklı eski bir haber: Türkiye'nin Mimarlık Yayını - Likör Fabrikası'nın Arsası İştah Kabartıyor Gelişmeleri izlemekte yarar var...

Yazan: Omer YilmazAli Sami Yen Stadyumu'nun hemen yanıbaşındaki Tekel Likör Fabrikası Arkiv'deki yerini aldı: Tekel Likör Fabrikası
Fotoğraf: Docomomo Arşivi

Bütün yorumları forumda okuyun!