Gökdelen, lüks konutlar, alışveriş merkezi ve müze projeleriyle İstanbul'da öne çıkan mimar Murat-Melkan Tabanlıoğlu'na göre, yapılan her yeni bina İstanbul'daki rüzgârın yönünü değiştiriyor. Murat Tabanlıoğlu, "Rüzgârın kuzeyden geldiğini bilsek bile İstanbul'da değişiyor" diyor.

"İstanbul'a gelen turistler eskiden doğrudan Topkapı Sarayı'na giderdi. Şimdi İstanbul Modern Sanat Müzesi'ne, Kanyon Alışveriş Merkezi gibi modern yerlere de gidiyorlar. Bu dönemin ilk projesi Kanyon. Kanyon'u gezen iki Kuveytli işadamı, ülkelerinde proje yapmamız için bizi davet etti."

"Bazı gerçekler vardır ki, kişisel beğenilerin üstündedir. AKM literatüre girmiş bir bina. Biz yıkımı reddediyoruz. Bu binaya ailecek nostaljik olarak bağlıyız. Bir de Türklerin belleğinde olan bir bina. Hepimiz belki de ilk sevgilimizle burada buluştuk. AKM, 365 gün girilebilen bir yer olsun istiyoruz. AKM'yi yıkan İstanbul nasıl kültür başkenti olur?"

Bu bulvar (Büyükdere Cad.) eskiden otoyoldu (highway), şimdi sağda solda ciddi yürünebilen, birbirine geçilebilen mekânlar doğdu. Bu bulvarın kaderi çok değişecek.

4. Levent'e kadar uzanan bölgeye eskiden kurtlar inerdi, sonra sanayi geldi, ardından da ofisler. Şimdiyse yeni kurtlar geldi, insanlar oturmaya başladı.

Diyebilirim ki Beşiktaş'tan Maslak'a kadar uzanan Büyükdere Caddesi'nin kaderini değiştirecekler arasında, yukarıda fotoğraflarını gördüğünüz bu ikili ilk sırayı alacak. Murat Tabanlıoğlu. Ses getirecek binalar yapma yeteneği genlerinden. Babası hani şu yıkılsın mı yıkalmasın mı tartışmalarının ortasında yer alan İstanbul'daki meşhur Atatürk Kültür Merkezi'nin (AKM) mimarı rahmetli Hayati Tabanlıoğlu. Murat Tabanlıoğlu'nun son zamanlarda tüm iddialı projelerindeki en yakın ortağı ise karısı Melkan Gürsel Tabanlıoğlu. Melkan Gürsel, Türkiye'nin 4. Cumhurbaşkanı Cemal Gürsel'in torunu. Murat Tabanlıoğlu, mimar babasıyla ancak iki yıl birlikte çalışabilmiş. Çünkü mimarlık eğitimini tamamladığı Viyana'dan 1992 yılında dönmüş. Babası ise 1994 yılında vefat etmiş. "Milliyet Gazetesi'nin binası, babamla son projemdi, diğer yandan Melkan'la da tanışmama sebep olan projeydi" diyor Murat Tabanlıoğlu. Galleria'nın da mimarı olan baba Tabanlıoğlu öldüğünde, Carousel Alışveriş Merkezi'nin temeli atılmış, İzmit Outlet Center'a başlanmış, Ankara'da Doğan Grubu'na bir bina projelendirilmiş. Murat Tabanlıoğlu'na göre, kendisinin, babasının ve eşi Melkan'ın tasarım düşüncelerinin birbirine çok benziyor. Geçmişte Türk özel sektörünün böylesine özel, büyük yatırımlara mal olan iddialı bina projeleri yoktu. Ancak son yıllarda emlak piyasasında müthiş bir hareketlilik, birbirinden iddialı projeler var. Yabancı mimarların da akın ettiği Türkiye'de öne çıkan Türk mimarlardan ikisi olan Murat ve Melkan Tabanlıoğlu'nun bir biri ardına yapıp bitirdiği projeler arasında İstanbul Modern Sanat Müzesi, Kanyon Alışveriş ve Yaşam Merkezi (Bir ABD'li ortak ile), henüz bitirilen Loft ve şimdilerde Levent'te yükselmeye başlayan ve bittiğinde Türkiye'nin en yüksek binası olacak olan 64 katlı lüks konut projesi Sapphire (safir) İstanbul'un en değerli arazisi olarak bilinen ve Zorlu Grubu tarafından 800 milyon dolara satın alınan Karayolları'na ait dev alanda yapılması planlanan ve içinde otelden, alışveriş ve kültür merkezi için açılan yarışmaya proje hazırlayan yerli yabancı 13 mimarlık ofisi arasında da Tabanlıoğlu çifti de bulunuyor.

Kanyon'daki Rüzgar
Her şey güzel, hoş da bir güzel olmayan şu Kanyon Alışveriş Merkezi'ndeki rüzgar meselesi. Murat Tabanlıoğlu Kanyon Alışveriş Merkezi için 'melez projemiz' diyor, çünkü sadece bu projede ABD'li bir mimar grubuyla çalışmışlar. Murat Tabanlıoğlu'na, "Rüzgar konusunda kendinizi kusurlu hissediyor musunuz" diye soruyorum, konuyu şöyle açıklıyor: "Bina tasarlanırken, Londra'da Formula 1 arabalarının girdiği rüzgar testine girdi. Açık alışveriş merkezi dünyanın her yerinde risk. Biz testten çıkan sonuca göre panik yapacak bazı noktalarda önlem aldık. Ancak bina bittikten sonra gördük ki bazı noktalar testte görünmemiş. Biz de maketi büyütüp tekrar teste soktuk. Problem çözülsün diye. O sırada Londra'daydım ve kıştı. Sokakta çorapsız, ince eteklerle bir sürü kadın vardı. Anladık ki İngiliz kriteri ile Türk kriteri farklı. Şimdi üstüne şeffaf bir tül örtüsü koyduk Kanyon'un. Rüzgarı yüzde 30 engelledik. Bir de tabii rüzgarın kuzeyden geldiğini bilsek bile İstanbul rüzgarı çok değişken. Yapılan her yeni bina rüzgarın yönünü değiştiriyor. Bu arada biz ve Kanyon'un sahipleri de buranın üstünü kapatmayı istemiyoruz.

Deva ve Fako fabrikaları arasına sıkışmıştı, Loft doğdu
Melkan Tabanlıoğlu: İstanbul'da doğru plan ve projeler, yapıldığı bölgelerin metrekare fiyatlarını değiştiriyor. Büyükdere'de metrekare birim fiyatlarında barem oluşturan ilk proje Kanyon oldu. O zamanlar 2 bin 500 dolardı metrekaresi evlerin. Şu anda 11 bin doları bulan Sapphire var.

Levent'te Hamdi Akın'ın Akfen'i ile Sabri Ülker'in ortak projesi olan Loft'ta yaşam başladı. Projeyi anlatan Melkan Tabanlıoğlu, Deva ve Fako ilaç fabrikalarının arasına sıkışmış, dar, betonarme binayı stüdyo dairelere dönüştürükleri söyledi ve "Kimler kullanacak? Biz buna odaklandık ve müşteri profili, bekar, az çoçuklu, entellektüel dedik, illa ki parası olanlardan da seçmedik" dedi. Melkan Tabanlıoğlu, "Binanın beton şekli bizi etkiledi ve Loft doğdu. Bütün daireler anında satıldı ve 100 kişilik bekleme listesi oluştu" diyor.

Kiler ve Tatlıcı'yla gökdelen turu! 
Melkan - Murat Tabanlıoğlu, İstanbul'un en pahalı konutlarının olduğu Sapphire projesini, mal sahibi Kiler'in patronu Nail Kiler ve Mustafa Tatlıcı'ya göstermeden önce, 10 gün süren bir seyahate çıkmışlar. New York, Chicago ve Londra'da bugün öne çıkan ve metrekaresi en pahalıya satılan residence (lüks konut) binalarında dolaşmışlar. Murat Tabanlıoğlu, Sapphire adını verdikleri projeyle ilk kez son derece ekolojik bir gökdelen yapıldığını söylüyor. Metrelerce yükseklikteki bahçelerinin yanı sıra, doğal bir hava akımının gerçekleştiği binanın cephesine yapılan ikinci bir cam duvar, gökdelende pencere açmaya ya da dış mekanda oturmayı imkan kılıyor. Tabii Sapphire son derece lüks bir gökdelen olunca, metrekare fiyatları da 6 bin dolardan başlayıp 11 bin doların da üstüne çıkmaya başlamış.

Avrupa'daki benzerleri gibi restore edilsin!
Atatürk Kültür Merkezi'nin(AKM) kaderinde ne var? Yıkılacak mı, yoksa Avrupa Parlamentosu'nun da olduğu diğer ülkelerdeki benzerleri gibi restorasyondan mı geçeçek? Bu binanın yıkılması mümkün değil. Çünkü Telif Hakları Yasası var ortada. Ve babadan oğula geçtiği için, Murat Tabanlıoğlu da annesi de buranın yıkılmasına izin vermeyecek. Baba Hayati Tabanlıoğlu bu binayı 1968 yılında projelendirmiş. O zamanlar Murat Tabanlıoğlu ilkokuldaymış ama bugün gibi hatırlıyor. "Hayatımız AKM ile geçti esasında." AKM için baba Hayati Tabanlıoğlu, Almanya'dan uzmanlar getirmiş, büyük bir danışmanlar ordusuyla bu teknolojik binayı yapmış. Peki şimdi ne olacak? Söz Tabanlıoğlu'nun: "Biz diyoruz ki böyle bir bina bugüne uyarlanmalı. AKM'nin cam bina olması çok önemli. O devir için bir ilk. Modern cam bir bina ve önünde tül etkisi yaratan ikinci bir alüminyum cephe var. Bu Türkiye için bir devrim. Ona eş değer binalar mesela Avrupa Parlamentosu, Paris'teki Pompidou Müzesi, Nestle'nin İsviçre'deki binası. Araştırdık, hepsi de restore edilmiş. Mesela Pompidou Müzesi'nin içine ünlü restoran, sinema koymuşlar. Hayatın içine daha çok sokmuşlar. Biz de aynısını AKM'de düşünüyoruz. AKM de tadilat bile yapılacak olsa bize sormak zorundalar. Galleria'yı babam yaptı. Yeni sahipleri restore edilirken bize danıştı, biz yaptık."

Nazarbayev'e de iddialı projeler
70 kişilik bir ofiste bir yandan İstanbul'a iddialı projeler hazırlayan Tabanlıoğlu grubu, içerdeki projelerin yanı sıra, bir yandan da Kazakistan ve Moskova'da aldıkları mimari projeleri bitirmeye uğraşıyor. Kazakistan'da bir İngiliz mimarla ortak barış piramidi adı verilen ve içinde opera ve üniversite olan bir kompleks yapmanın yanı sıra, Kazakistan Cumhurbaşkanı'nın isteği üzerine Astana'da projelendirdikleri tavanı açılır-kapanır ve çok amaçlı kullanıma uygun bir stadyumu da projelendirmişler. Moskova'da ise Capital isimli büyük bir grubu şu anda residence projesi yapıyorlar.Konuyla İlgili Linkler

• Arkiv'de Melkan Gürsel Tabanlıoğlu
• Arkiv'de Murat Tabanlıoğlu